Ջոզայա Գիբս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ջոզայա Գիբս
Josiah Willard Gibbs
Josiah Willard Gibbs -from MMS-.jpg
Ծնվել է փետրվարի 11, 1839(1839-02-11)[1][2][3][4][5][6]
Նյու Հեյվեն, Կոնեկտիկուտ, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ[7]
Մահացել է ապրիլի 28, 1903(1903-04-28)[1][2][8][3][4][5][6] (64 տարեկանում)
Նյու Հեյվեն, Կոնեկտիկուտ, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ[7]
Գերեզման Գրուվ Սթրիտ գերեզմանատուն
Քաղաքացիություն Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
Մասնագիտություն մաթեմատիկոս, ֆիզիկոս, քիմիկոս, համալսարանի պրոֆեսոր, ֆիզիկոս տեսաբան և ճարտարագետ
Հաստատություն(ներ) Եյլի համալսարան
Գործունեության ոլորտ մաթեմատիկական անալիզ
Անդամակցություն Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, Գյոթինգենի Գիտությունների ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա, Բավարիական գիտությունների ակադեմիա և Նիդեռլանդական արվեստների և գիտությունների թագավորական ակադեմիա
Ալմա մատեր Եյլի համալսարան, Հայդելբերգի համալսարան և Yale School of Engineering & Applied Science
Տիրապետում է լեզուներին անգլերեն[1]
Գիտական ղեկավար Հյուբերտ Էնսոն Նյուտոն
Եղել է գիտական ղեկավար Edwin Bidwell Wilson, Իրվինգ Ֆիշեր, Henry Andrews Bumstead, Lynde Wheeler և Lee de Forest
Պարգևներ Կոպլիի մեդալ[9] և Ռամֆորդի մրցանակ
Կուսակցություն ԱՄՆ Հանրապետական կուսակցություն
Ստորագրություն
JWgibbs-signature.jpg
Josiah Willard Gibbs Վիքիպահեստում

Ջոզայա Ուիլարդ Գիբս (անգլ.՝ Josiah Willard Gibbs, փետրվարի 11, 1839(1839-02-11)[1][2][3][4][5][6], Նյու Հեյվեն, Կոնեկտիկուտ, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ[7] - ապրիլի 28, 1903(1903-04-28)[1][2][8][3][4][5][6], Նյու Հեյվեն, Կոնեկտիկուտ, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ[7]), ամերիկացի ֆիզիկոս-տեսաբան, մաթեմատիկոս և մեխանիկ, թերմոդինամիկայի և վիճակագրական մեխանիկայի հիմնադիրներից։

Ավարտել է Եյլի համալսարանը (18581863 թ. նույն համալսարանում ստացել է փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան, 1871 թ.՝ պրոֆեսորի կոչում։ Իր առաջին աշխատանքներում Գիբսը զարգացրել է թերմոդինամիկական համակարգերի հետազոտման գրաֆիկական մեթոդները, կիրառելով եռաչափ դիագրամներ՝ առնչություններ է ստացել նյութի ծավալի, էներգիայի և էնտրոպիայի միջև։ «Տետերոգեն նյութերի հավասարակշռության մասին» տրակտատում (1874-1978) մշակել է թերմոդինամիկական պոտենցիալների տեսությունը, ապացուցել ֆազերի կանոնը, ստևղծել է էլեկտրաքիմիական պրոցեսների և մակերևութային երևույթների թերմոդինամիկան։ Գիբսն ընդհանրացրել է էնտրոպիայի սկզբունքը և արտածել ռեակցիաների ուղղությունը և ցանկացած բարդության խառնուրդների հավասարակշռության պայմանները որոշող ֆունդամենտալ հավասարումներ։ 1902 թ. հրատարակված «Վիճակագրական մեխանիկայի հիմնական սկզբունքները․․․» աշխատությունը Զ․ Մաքսվելի և Լ․ Բոլցմանի աշխատանքներում ծնունդ առած դասական վիճակագրական ֆիզիկայի ամփոփումն էր։ Այդ աշխատությունում Գիբսը մշակել է նյութի վիճակը բնութագրող թերմոդինամիկական ֆունկցիաների հաշվման վիճակագրական մեթոդ, տվել է այդ ֆունկցիաների արժեքների ֆլուկտոուացիաների ընդհանուր տեսությունը։ Գիբսը զբաղվել է նաև վեկտորական անալիզով («Վեկտորական անալիզի տարրեր», 1881-1884), լույսի էլեկտրամագնիսական և մեխանիկական տեսության հարցերով։ Գիբսի գաղափարները պահպանում են իրենց թարմությունը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Մակտյուտոր մաթեմատիկայի պատմության արխիվ
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Encyclopædia Britannica
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 SNAC — 2010.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Who Named It?
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 KNAW Past Members
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 7,5 Гиббс Джозайя Уиллард // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  8. 8,0 8,1 8,2 Comité des travaux historiques et scientifiques — 1834.
  9. Award winners : Copley MedalRoyal Society.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 65 CC-BY-SA-icon-80x15.png