Մլակային տենդ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Մլակային տենդ
Course of Dengue illness without labels.png
Տեսակ Q131736? և Q1928978?
Ենթադաս Q1928978?
Պատճառ Դենգեի հարուցիչ
Բուն պատճառ C34528[1][2]
Փոխանցման ձև Q15304532?
Հիվանդության ախտանիշ Q9690?[3], գլխացավ[3], Q683498?[3], Q474959?[3], արտխառնոց[3], ավշային հանգույցների բորբոքում[3] և փսխում[3]
ՀՄԴ-9 061[4][5][6][1][2]
ՀՄԴ-10 A90[7]
Հիվանդությունների բազա 3564
MedlinePlus 001374
eMedicine 215840
MeSHID D003715[8][4][5][6][1][2]
Disease Ontology 12255[4][5][6][1][2]
NCI Thesaurus C34528[1][2]
Dengue Վիքիպահեստում
Phlebotomus pappatasi մլակը

Մլակային տենդ, պապատաչի տենդ, եռօրյա տենդ, վիրուսային հիվանդություն։

Հարուցիչը ֆիլտրվող վիրուսն է, որը մարդու օրգանիզմ է թափանցում Phlebotomus pappatasi մլակների խայթման ժամանակ։ Գաղտնի շրջանը տևում է 3-6 օր։ Հիվանդությունն սկսվում է հանկարծակի, ուղեկցվում ջերմության բարձրացմամբ (39,5-40,5°C, տևում է 3-5 օր), գլխացավերով։ Ցավեր են առաջանում նաև աչքերը շարժելիս, ձկնամկանների, թիկունքի և սրբանոսկրի շրջաններում։ Վիրուսն արյան մեջ հայտնաբերվում է հիվանդության սկզբից 24-36 ժ անց։ Մլակային տենդը տարածված է տաք երկրներում (Մերձավոր Արևելք, Արևելյան Աֆրիկա, Կենտրոնական և Հարավային Ամերիկա, Եվրոպայի միջերկրածովյան ափեր), ԽՍՀՄ-ում օջախներ են նկատվել Ղրիմում, Միջին Ասիայում, Անդրկովկասում և Կովկասում, սակայն մլակների ոչնչացման արմատական միջոցառումների շնորհիվ դրանք վերացվել են։ Տեղական բնակչությունը մլակային տենդի հանդեպ իմունիտետ է ձեռք բերում մանկական տարիքում հիվանդանալուց հետո կամ համաճարակային օջախ գալուց 1-2 տարի անց։ Զանգվածային բռնկումը նկատվում է այլ երկրներից ժամանած ընկալունակ բնակչության մեջ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 "Disease ontology" թողարկում 18.03.2015 Ստուգված է մարտի 19-ին 2015:
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 "Disease ontology" թողարկում 30.04.2015 Ստուգված է մայիսի 1-ին 2015:
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 PubMed
  4. 4,0 4,1 4,2 "Disease ontology" թողարկում 05.02.2015 Ստուգված է փետրվարի 6-ին 2015:
  5. 5,0 5,1 5,2 "Disease ontology" թողարկում 09.02.2015 Ստուգված է փետրվարի 10-ին 2015:
  6. 6,0 6,1 6,2 "Disease ontology" թողարկում 12.03.2015 Ստուգված է մարտի 13-ին 2015:
  7. Անգլերեն Վիքիպեդիա
  8. (untranslated title)
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png