Մակարդախոտ կպչուն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մակարդախոտ կպչուն
Մակարդախոտ կպչուն
Մակարդախոտ կպչուն
Դասակարգում
Թագավորություն  Բույսեր (Plantae)
Վերնաբաժին Բարձրակարգ բույսեր (Embryophyta)
Տիպ/Բաժին Անոթավոր բույսեր (Tracheophyta)
Ենթատիպ Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytina)
Կարգ Բոգածաղկավորներ (Gentianales)
Ընտանիք Տորոնազգիներ (Rubiaceae)
Ցեղ Մակարդախոտ (Galium)
Տեսակ Մակարդախոտ կպչուն (G. aparine)
Միջազգային անվանում
Galium aparine

Մակարդախոտ կպչուն (լատ.՝ Galium aparine), տորոնազգիների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս։

Նկարագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կողավոր ցողուններով, 30-100 սմ բարձրությամբ միամյա խոտաբույս է։ Գծային-նշտարաձև նստադիր տերևների ստորին մակերեսը միջին ջղի երկարությամբ ծածկված է փշաձև մազիկներով։ Ցողունների հանգույցներում տերևները դասավորված են փնջաձև (6-8-ական)։ Անոթային ծաղկաբույլերում՝ 2-3 ծաղիկներից կազմված կիսահովանոցներում, աճում են մանր ծաղիկներ, որոնք ունեն երկարավուն բլթակներով սպիտակ չորս պսակաթերթիկներ։ Երկու մասից կազմված չոր պտղի մերիկարպիումները ծածկված են կեռիկանման մազիկներով[1]։

Տարածվածություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Որպես մոլախոտ աճում է ստորին և միջին լեռնային գոտիների ճանապարհների եզրերին և ցանքսերում։ Հանդիպում է Շիրակի, Սյունիքի, Կոտայքի, Արմավիրի, Տավուշի, Գեղարքունիքի, Վայոց ձորի մարզերում և Երևանում[1]։

Նշանակություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բուժական նպատակներով ծաղկման շրջանում օգտագործվում են խոտային մասը, երբեմն էլ արմատները։ Բույսը պարունակում է դաբաղանյութեր, սապոնիններ, իրիդոիդներ, ֆլավոնոիդներ, C, K վիտամիններ, կիտրոնաթթու, կարմիր ներկանյութ և այլն։ Թարմ հյութը արտաքին օգտագործման եղանակով կիրառում են մաշկային ցաների, թութքի, ֆուրունկուլների, որքինի, պսորիազի և այլ մաշկային հիվանդությունների բուժման համար[1]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 Ծատուրյան Թամարա, Գևորգյան Մարգարիտա (2014)։ Պողոսյան Ա․, Զաքարյան Ն․, eds.։ Հայաստանի վայրի դեղաբույսեր (հայերեն)։ Երևան: Լուսակն։ էջ 315։ ISBN 9789939834689