Հանս Կարլ Արտման

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Հանս Կարլ Արտման
H.C. Artmann 19741121.jpg
Ծնվել էհունիսի 12, 1921(1921-06-12)[1][2][3][4][5][6][7][8][9]
ԾննդավայրՎիեննա, Առաջին Ավստրիական Հանրապետություն[1]
Վախճանվել էդեկտեմբերի 4, 2000(2000-12-04)[1][2][3][4][6][7][8][9] (79 տարեկանում)
Վախճանի վայրՎիեննա, Ավստրիա[1]
Մասնագիտությունլեզվաբան, բանաստեղծ, թարգմանիչ և գրող
Լեզուգերմաներեն[2]
ՔաղաքացիությունFlag of Austria.svg Ավստրիա
Ժանրերպոեզիա
ՊարգևներԱվստրիայի պետական մեծ մրցանակ գրականության բնագավառում Գեորգ Բյուխների մրցանակ Mainzer Stadtschreiber Վիեն քաղաքի պատվո մատանի Grand Gold Decoration of Styria «Ավստրիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» մեծ ոսկե մեդալ Q1095574? Literaturpreis des Landes Steiermark Friedestrompreis Franz-Nabl prize City of Vienna Literature Prize[10] honorary doctorate of Salzburg University և Austrian Decoration for Science and Art
ԱմուսինRosa Pock
H.C. Artmann Վիքիպահեստում

Հանս Կարլ Արտման, ինչպես նաև Իբ Հանսեն (գերմ.՝ Hans Carl Artmann, հունիսի 12, 1921(1921-06-12)[1][2][3][4][5][6][7][8][9], Վիեննա, Առաջին Ավստրիական Հանրապետություն[1] - դեկտեմբերի 4, 2000(2000-12-04)[1][2][3][4][6][7][8][9], Վիեննա, Ավստրիա[1]), ավստրիացի բանաստեղծ, արձակագիր, դրամատուրգ, թարգմանիչ, մանկագիր: Համարվում է գերմանալեզու փորձառական գրականության խոշոր ներկայացուցիչ:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հանս Արտմանը ծնվել է կոշկակարի ընտանիքում՝ 1921 թվականին: Մասնակցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին, որտեղ ծանր վիրավորվել է:

Գրականությունում դեբյուտը կայացել է 1947 թվականին: 1951 թվականին հիմնել է Վիեննայի ավանգարդային պոեզիայի դպրոցը: 1954 թվականից սկսել է ճանապարհորդել՝ լինելով Նիդերլանդներում, Բելգիայում, Ֆրանսիայում, Իսպանիայում: 1961-ից 1965 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում ապրել է Շվեյցարիայում, հետո Բեռլինում և Զալցբուրգում:

Մահացել է 2000 թվականին՝ Վիեննայում:

Արվեստ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հիմնականում ստեղծագործել է վիեննական բարբառով[11], ինչպես նաև գերմաներենով: Գրել է սյուրռեալիստական և ֆուտուրիստական ոճերով: Կատարել է թարգմանություններ: Հանդես է եկել նաև որպես կինոսցենարիստ և լիբրետոների հեղինակ:

Ընտիր երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1954՝ Der Knabe mit dem Brokat
  • 1958՝ med ana schwoazzn dintn. gedichta r aus bradnsee
  • 1959՝ hosn rosn baa
  • 1959՝ Von denen Husaren und anderen Seil-Tänzern
  • 1959՝ das suchen nach dem gestrigen tag oder schnee auf einem heißen brotwecken
  • 1966՝ verbarium
  • 1967՝ Grünverschlossene Botschaft
  • 1968՝ Frankenstein in Sussex, Fleiß und Industrie
  • 1968՝ Baladn
  • 1969՝ Mein Erbteil von Vater und Mutter
  • 1969՝ Die Anfangsbuchstaben der Flagge
  • 1969՝ ein lilienweißer brief aus lincolnshire. gedichte aus 21 jahren
  • 1970՝ The Best of H.C. Artmann
  • 1970՝ Grammatik der Rosen. Gesammelte Prosa
  • 1971՝ How much, Schatzi?
  • 1972՝ Der aeronautische Sindtbart oder Seltsame Luftreise von Niedercalifornien nach Crain
  • 1972՝ Das im Walde verlorene Totem
  • 1974՝ Unter der Bedeckung eines Hutes
  • 1975՝ Aus meiner Botanisiertrommel
  • 1978՝ Nachrichten aus Nord und Süd
  • 1982՝ Die Sonne war ein grünes Ei
  • 1984՝ Nachtwindsucher — Einundsechzig österreichische Haiku
  • 1993՝ Der Schlüssel zum Paradies: Religiöse Dichtung der Kelten
  • 1993՝ Das poetische Werk
  • 2001՝ Ich bin Abenteurer und nicht Dichter: Aus Gesprächen mit Kurt Hofmann
  • 2003՝ Sämtliche Gedichte
  • 2005՝ Derr Herr Norrrdwind

Ճանաչում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ավստրիայի պետական մրցանակի դափնեկիր է (1974), Վիեննայի գրական մրցանակի դափնեկիր (1977), Զալցբուրգի համալսարանի պատվավոր դոկտոր (1991):

2004 թվականից Վիեննայում շնորհվում է նրա անվան մրցանակ:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118504533 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Person Profile // Internet Movie Database — 1990.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 SNAC — 2010.
  5. 5,0 5,1 Find A Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 Discogs — 2000.
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 filmportal.de — 2005.
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 BD Gest'
  10. https://www.wien.gv.at/kultur/abteilung/ehrungen/preise/preistraeger.html#lit
  11. Thomas Geldmacher: Österreichische Wehrmachtsdeserteure und die Zweite Republik, in: Christine Schindler (Red.), Dokumentationsarchiv des österreichischen Widerstandes (Hrsg.): Schwerpunkt: Bewaffneter Widerstand – Widerstand im Militär. Lit Verlag, Wien u. a. 2009 (= Jahrbuch 2009 des Dokumentationsarchivs des österreichischen Widerstandes), ISBN 978-3-643-50010-6, S. 51

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Rabisch P. H. C. Artmann: ein Versuch über die literarische Alogik. — Wien: Schendl, 1978.
  • Donnenberg J. Pose, Possen und Poesie: zum Werk Hans Carl Artmanns. — Stuttgart: Akademischer Verlag Heinz, 1981.
  • Fuchs G., Wischenbart R. H. C. Artmann. — Graz: Literaturverlag Droschl, 1992.
  • Lajarrige J. Hans Carl Artmann, tradition littéraire et exercices de style: la mémoire ouverte ou la mort déjouée. — Stuttgart: H.-D. Heinz, 1992.
  • Röbl H. Die Fahrt zur Insel Nantucket: einige ausgewählte theaterstücke als Beispiel für H.C. Artmanns poetische Verfahren. — Stuttgart: H-D Heinz, 1998.
  • Kaar S. u. a. Donauweibchen, Dracula und Pocahontas: H.C. Artmanns Mythenspiele. — Wien: Praesens, 2003.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]