Կիլիկիայի Հայկական Թագավորության առաջնորդների ցանկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Կիլիկիայի Հայկական Թագավորություն (Միջին հայերեն՝ Կիլիկիոյ Հայոց Թագաւորութիւն, հայտնի է նաև որպես Կիլիկյան Հայաստան կամ Փոքր Հայք կամ Հայաստան), միջնադարյան հայկական անկախ պետություն՝ ստեղծված սելջուկ-թուրքերի արշավանքների հետևանքով Կիլիկիա գաղթած հայերի կողմից[1]: Պետությունը հիմնադրվել է Ռուբինյանների կողմից, ովքեր Բագրատունիների շառավիղ էին։ Ռուբինյանների իշխանությունը թագավորություն հռչակվեց 1198 թ-ին[2]։ Ռուբինյանների տոհմի վերջին ներկայացուցիչը Զապել թագուհին էր, ում մահից հետո՝ 1252 թ-ին, գահն անցնում է Հեթումյաններին։ 1341 թ-ին գահն անցնում է Լուսինյաններին։ Կիլիկյան Հայաստանը դադարում է գոյություն ունենալուց 1375 թ-ին[3]. դրանից հետո գահին հավակնում էին Կիպրոսի Լուսինյանները։ 1485 թ-ին, երբ Շառլոթ Կիպրացին ամուսնացավ Սավոյան հարստության ներկայացուցչի հետ, Կիլիկյան Հայաստանի թագավոր տիտղոսն անցավ Սավոյան հարստության ներկայացուցիչներին։ Տիտղոսը մնաց գործածության մեջ մինչև 1861 թ.։

Իշխաններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անուն Կյանքի
ժամանակաշրջան
Գահակալման
սկիզբ
Գահակալման
ավարտ
Հարստություն Ծանոթագրություններ Պատկեր
Ռուբեն Ա 1025-1095 1080 1095 Ռուբինյաններ Rupoohye.GIF
Կոստանդին Ա անհայտ-1100 1095 1100 Ռուբինյաններ
Թորոս Ա անհայտ-1129 1100 1129 Ռուբինյաններ
Լևոն Ա անհայտ-1139 1129 1137 Ռուբինյաններ
Թորոս Բ անհայտ-1169 1145 1169 Ռուբինյաններ
Ռուբեն Բ անհայտ-1169 1169 1169 Ռուբինյաններ
Մլեհ անհայտ-1175 1169 1175 Ռուբինյաններ
Ռուբեն Գ 1145-1187 1175 1187 Ռուբինյաններ
Լևոն Բ 1150-1219 1187 1198 Ռուբինյաններ Թագադրվում է որպես
Կիլիկիայի Հայոց Արքա
Leo II of Armenia.jpg

Թագավորներ և թագուհիներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անուն Կյանքի
ժամանակաշրջան
Գահակալման
սկիզբ
Գահակալման
ավարտ
Հարստություն Ծանոթագրություններ Պատկեր
Լևոն Բ 1150-1219 1198 1219 Ռուբինյաններ Առաջին թագավոր Leo II of Armenia.jpg
Զաբել 1215-1252 1222 1252 Ռուբինյաններ Թագուհի և գահակից Hetoum and Zabel.jpeg
Հեթում Ա 1213-1270 1226 1270 Հեթումյաններ Թագավոր և գահակից HetoumIAtMongolCourt1254.JPG
Լևոն Գ 1236-1289 1270 1289 Հեթումյաններ Առաջին թագավոր Leo III of Armenia.jpeg
Հեթում Բ անհայտ-1307 1289 1294 Հեթումյաններ Հրաժարվել է գահից ի
օգուտ Թորոսի
HetoumIIDrawing.JPG
Թորոս Գ 1271-1298 1293 1298 Հեթումյաններ Կառավարեց Հեթում Բ-ի
հետ համատեղ
Հեթում Բ անհայտ-1307 1295 1296 Հեթումյաններ Թորոս Գ-ի գահակից HetoumIIDrawing.JPG
Սմբատ 1276-1311 1296 1298 Հեթումյաններ Ուզուրպատոր
Կոստանդին Բ անհայտ 1298 1299 Հեթումյաններ Kostandin III.jpg
Հեթում Բ անհայտ-1307 1299 1303 Հեթումյաններ Լևոն Գ-ի խնամակալ HetoumIIDrawing.JPG
Լևոն Դ անհայտ-1307 1303 1307 Հեթումյաններ
Օշին Ա անհայտ-1320 1307 1320 Հեթումյաններ
Լևոն Ե 1320 1341 Հեթումյաններ Portrait of Levon V in manuscript of Armenian translation of Assises d'Antioche.jpg
Կոստանդին Գ անհայտ-1345 1343 1345 Հեթումյաններ Ընտրվել է ազնվականության կողմից
Կոստանդին Դ 1344 1362 Հեթումյաններ Constantin5Armenie.jpg
Կոստանդին Ե անհայտ-1373 1362 1373 Հեթումյաններ
Լևոն Զ 1340-1399 1374 1375 Լուսինյաններ Bust Leon V of Armenia.jpg

Հավակնորդներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անուն Կյանքի
ժամանակաշրջան
Գահակալման
սկիզբ
Գահակալման
ավարտ
Հարստություն Ծանոթագրություններ Պատկեր
Լևոն Զ 1340-1399 1375 1399 Լուսինյաններ Bust Leon V of Armenia.jpg
Ջեյմս Ա Կիպրացի 1396 1398 Լուսինյաններ
Յանուս Կիպրացի 1398 1432 Լուսինյաններ
Ջոհն Բ Կիպրացի 1432 1458 Լուսինյաններ
Շառլոթ Կիպրացի 1458 1467 Լուսինյաններ

Տիտղոսն անցնում է Սավոյան հարստությանը։

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գլխավոր
  • Բոասե Տ. Ս. Ռ. (1978)։ Կիլիկիայի Հայկական Թագավորություն։ Էդինբուրգ: Scottish Academic Press։ ISBN 0-7073-0145-9 
  • Մութաֆյան Կլոդ (2001)։ Le Royaume Arménien de Cilicie։ Փարիզ: CNRS Editions։ ISBN 2271051053 
Հատուկ
  1. Սիրարպիե Դեր Ներսեսյան"Կիլիկյան Հայաստանի թագավորություն." Խաչակրաց արշավանքների պատմություն, հատ. Բ. Կենեթ Մ. Սեթոն (խմբ.) Ֆիլադելֆիա. Փենսիլվանիայի համալսարանա, 1962, էջ` 630-631.
  2. Կուրդօղլյան Միհրան (1996)։ Պատմություն Հայոց, հատոր Բ։ Աթենք, Հունաստան: Ազգային Ուսումնական Խորհրդի Հրատարակություն։ էջեր 29–56 
  3. Մութաֆյան, էջ 90

[[Կատեգորիա::Միապետների ցանկեր|Կիլիկյան Հայաստան]]