Լուիսա Մեյ Էլքոթ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Լուիսա Մեյ Էլքոթ
Louisa May Alcott, c. 1870 - Warren's Portraits, Boston.jpg
Ծնվել էնոյեմբերի 29, 1832(1832-11-29)[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10][11]
ԾննդավայրGermantown, Ֆիլադելֆիա, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ
Վախճանվել էմարտի 6, 1888(1888-03-06)[1][2][3][4][6][7][8][9][10][11] (55 տարեկանում)
Վախճանի վայրԲոստոն, Մասաչուսեթս
Գրական անունA. M. Barnard
Մասնագիտությունգրող, բուժքույր, բանաստեղծ, վիպասան, մանկագիր և սուֆրաժիստ
Լեզուանգլերեն[1]
ԱզգությունԱմերիկացի
ՔաղաքացիությունԱՄՆ[5][12]
Կրթությունչկա
ԺանրերGothic literature?
Ուշագրավ աշխատանքներՓոքրիկ տիկիններ, An Old-Fashioned Girl?, Փոքրիկ տղամարդիկ, Jo's Boys?, Work: A Story of Experience?, Eight Cousins?, Rose in Bloom?, Under the Lilacs?, Jack and Jill: A Village Story?, Flower Fables? և The Brownie and the Princess?
ՊարգևներԿանանց փառքի ազգային սրահ[13]
Louisa May Alcott Signature.svg
Louisa May Alcott Վիքիպահեստում

Լուիզա Մեյ Օլքոթ (անգլ.՝ Louisa May Alcottնոյեմբերի 29, 1832(1832-11-29)[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10][11], Germantown, Ֆիլադելֆիա, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ - մարտի 6, 1888(1888-03-06)[1][2][3][4][6][7][8][9][10][11], Բոստոն, Մասաչուսեթս), ամերիկացի գրող, ով հայտնի է դարձել 1868 թվականին «Փոքրիկ կանայք» վեպի հրատարակմամբ:


Մանկություն, ստեղծագործական գործունեության սկիզբ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լուիզա Մեյ Օլքոթը գրող-տրանսցենդենտալիզմ Էյմոս Բրոնսոն Օլքոթի և սուֆրաշիստկա Էբի Մեյի չորս դուստրերից երկրորդն էր: Օլքոթների ընտանիքը ծագում էր Նոր Անգլիայից, բայց Լուիզան ծնվել է Ֆիլադելֆիայում, Փենսիլվանա նահանգ: Երբ աղջիկը երկու տարեկան էր, ընտանիքը տեղափոխվել է Բոստոն[14], որտեղ Էյմոս Բրոնսոն Օլքոթը հիմնադրել է փորձառարական դպրոց և միացել տրանսցենդենտալ ակումբի, Ռալֆ Ուոլդո Էմերսոնի և Հենրի Դեյվիդ Թորոյի ղեկավարությամբ: Դպրոցի մի քանի անհաջողություններից հետո, Օլքոթները տեղափոխվել են Կոնկորդ, Մասսաչուսեթս, որտեղ միացել են «Fruitlands» ուտոպիական բնակավայրին, հիմնադրված տրանսցենդենտալների կողմից: Լուիզան կրթություն է ստացել հոր ղեկավարությամբ. նրա վրա մեծ ազդեցություն են գործել հոր ընկերները՝ Էմերսոնը, Տորնոն, Նաթանիել Հոթորնը, Մարգարեթ Փուլերը:

Հասունանալով Լուիզա Օլքոթը դարձել է աբոլիցիոնիզմի և ֆեմինիզմի հետևորդ: Ընտանիքի աղքատության պատճառով նա սկսել է վաղ տարիքում աշխատել (տնային դաստիարակչուհի, ուսուցչուհի, դերձակուհի): Մանկուց հետաքրքրվում էր գրականությամբ, գրում էր փոքր պատմվածքներ և հեքիաթներ, պիեսներ էր գրում տնային թատրոնի համար: 22 տարեկանում Լուիզան գրել է իր առաջին գիրքը՝ «Առակ ծաղիկների մասին» («Flower Fables»), որտեղ ընդգրկվել են պատմվածքներ, գրված Էլեն Էմերսոնի՝ Ռալֆ Ուոլդո Էմերսոնի դստեր համար:

Քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ աշխատել է բուժքույր Ջորջթաունի հոսպիտալում: 1863 թվականին հրատարակվել են հարազատներին ուղղված նմակները վերամշակված տարբերակով, որոնք նա ուղարկում էր հոսպիտալից, և այդ գիրքը նրան բերեց առաջին ճանաչումը:

Հայտնիություն և հետագա կյանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1868 թվականին հրատարակվել է Օլքոթի ամենահայտնի գիրքը՝ «Փոքրիկ կանայք», որը պատմում էր Մարչ ընտանիքի չորս աղջիկների հասունացման մասին. Մեգ, Ջո, Բեթ, Էմի: Այն ստեղծվել էր բոստոնացի հրատարակիչ Թոմաս Նայլսի խնդրանքով, ով խնդրել էր Օլքոթին գրել «Գիրք աղջիկների համար»: Մեգի նախատիպը հանդիսացել է նրա ավագ քույրը՝ Աննան. ինքն իրեն արտահայտել է Ջոյի կերպարում, իսկ Բեթի և Էմիի կերպարները համապատասխանաբար հիմնված էին նրա կրտսեր քույրերի՝ Էլիզաբեթի և Մեյի վրա: Գրքի հաջողությունը դրթեց բանաստեղծուհուն շարադրել այս ստեղծագործության հետ կապված մի քանի վեպեր. 1869 թվականին լույս տեսավ շարունակությունը` «Լավագույն կանայք», որը հաճախ հրապարակվում է վեպի առաջին մասի հետ և պատմում է Մարչ քույրերի երիտասարդության և ամուսնության մասին, 1871 թվականին հրատարակվել է «Փոքրիկ տղամարդիկ», վեպը, ինչպես նաև կիսաինքնակենսագրական, որը պատմում է բանատեղծուհու զարմիկների մասին, վերջապես 1886 թվականին լույս տեսավ «Ջոյի տղաներ» գիրքը:

Ի տարբերություն իր գրական մարմնավորման Լուիզա Մեյ Օլքոթը երբեք ամուսնացած չի եղել:

1879 թվականին քրոջ` Մեյի մահից հետո, բանաստեղծուհին իր վրա է վերցրել երկու տարեկան զարմուհու Լուիզա Մեյ Ներիկերի խնամակալությունը:

Ավելի ուշ Օլքոթը դարձել է կանանց իրավունքների ակտիվ պաշտպան և առաջին կինն էր, ով գրանցվել էր Կոնկերդեում ընտրությունների մասնակցելու համար:

Չնայած վաթարացած առողջական վիճակին, Օլքոթը ստեղծագործեց մինչև կյանքի ավարտը: Նա մահացել է 1888 թվականի մարտի 6-ին Բոսթոնում, սնդիկից թնավորվելու հետևանքով ( որովայնային տիֆի պատճառով նա երկար ժամանակ կալոմել էր օգտագործում):

Լուիզա Օլքոթի պատվին կոչվել է Վեներայի խառնարանը:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]