Ինքնադիմանկար: Երեք հասակ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox artiste.png
Ինքնադիմանկար: Երեք հասակ
տեսակգեղանկար
նկարիչՄարտիրոս Սարյան
տարի1942
բարձրություն96,5 սանտիմետր
լայնություն146 սանտիմետր
ժանրդիմապատկեր և հաստոցային արվեստ
նյութկտավ և յուղաներկ
գտնվում էՀայաստան
հավաքածուՄարտիրոս Սարյանի տուն-թանգարան
սեփականատերՄարտիրոս Սարյանի տուն-թանգարան
կայք

«Ինքնադիմանկար: Երեք հասակ», հայ մեծ նկարիչ Մարտիրոս Սարյանի 1942 թվականին ստեղծած ինքնադիմանկարը՝ կյանքին ու աշխարհին փիլիսոփայական խորությամբ նայողի, մարդու կյանքի իմաստավորումը, մահն ու անմահությունը, անցողիկն ու հավերժը 62-ամյա արվեստագետի աչքերով դիտողի մտորումներով։ Կտավը գտնվում է Սարյանի տուն-թանգարանում[1][2]:

«Ինքնադիմանկար: Երեք հասակ» կտավը Սարյանը ստեղծել է Հայրենական մեծ պատերազմի օրերին, երբ նկարչի՝ ռազմաճակատում գտնվող որդուց երկար ժամանակ լուր չկար[3]:

Նկարագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Երեք հասակ» ինքնադիմանկարի աջ կողմում նկարիչը պատկերել է իրեն երիտասարդ տարիքում՝ հայացքը հեռուն, այն ճանապարհին, որով ընթանալու է: Ձախ կողմում՝ Սարյանը միջին տարիքում է, վստահ ճամփա անցած նկարիչ, կենտրոնում՝ ծերունազարդ, խորախորհուրդ հայացքը դիտողին հառած (սա «Դիմակով ինքնանկարի» (1933) կրկնությունն է): Երեք ժամանակի՝ երեք հասակի համար էլ ֆոն է ծառայում հայրենի բնությունը, լուսաշող մի սարալանջ, որի կենտրոնում նկարիչը պատկերել է իր տունը: Տեսարանը ավարտվում է հեռվում երևացող Արարատի գագաթով[4]: Կյանքի երեք անցողիկ հասակները համադրված են անանց արժեքի՝ բնօրրանի հետ: Նկարում խոհեր կան անցած տարիների, անհանգստություն հայրենիքի ծանր օրերի մասին, միաժամանակ, լավատեսություն ու հավատ, որով պարուրված է Սարյանի ողջ արվեստը։

Պատկերին նայելիս՝ ծերունու հայացքի մեջ կարդում ես նկարչի իմաստուն խոսքերը.

Aquote1.png Հողը մի կենդանի էակ է, նա ունի իր հոգին և առանց հայրենիքի, առանց հարազատ հողի հետ սերտ կապի, մարդ չի կարող գտնել իրեն, իր հոգին... Aquote2.png


Aquote1.png Նկարիչն իրեն պատկերել է տարբեր հասակներում. առավոտ, միջօրե, իրիկուն, և բոլոր երեք դեմքերն էլ միաձույլ են։ Այդպիսին է նաև նրա արվեստը. վաղ շրջանի եգիպտական կամ թուրքական բնանկարները վրձնել է նույն Սարյանը, որին մենք ճանաչում ենք և սիրում:
- Ի. էրենբուրգ[5]
Aquote2.png


Տվյալներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Ինքնադիմանկար: Երեք հասակ, 1942, կտավ, յուղաներկ, 96,5 х 146 սմ: Մարտիրոս Սարյանի տուն-թանգարան
  2. «Ինքնադիմանկար: Երեք հասակ - Հայկական գանձարան»։ Հայկական գանձարան (hy-AM)։ Վերցված է 2017-03-18 
  3. One Studio։ «Մատիրոս Սարյանը Հայրենական Մեծ պատերազմի տարիներին»։ Վերցված է 2017-03-18 
  4. Շահեն Խաչատրյան «Մարդը բնություն է, բնությունը` մարդ», «Հայաստան», 1970, Երևան:
  5. И. Эренбург, На выставке М. Сарьяна, «Литературная газета», 24 апреля 1956.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]