Ժաննա Էրշ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox auteur.png
Ժաննա Էրշ
ֆր.՝ Jeanne Hersch
Jeanne Hersch 1991.jpg
Ծնվել է հուլիսի 13, 1910(1910-07-13)[1][2] Ժնև, Շվեյցարիա[3]
Մահացել է հունիսի 5, 2000(2000-06-05)[2] (89 տարեկանում) Ժնև, Շվեյցարիա
Գերեզման Թագավորների գերեզմանատուն
Քաղաքացիություն Flag of Switzerland.svg Շվեյցարիա
Ազգություն հրեա
Մասնագիտություն փիլիսոփա, գրող և համալսարանի պրոֆեսոր
Հաստատություն(ներ) Ժնևի համալսարան և International School of Geneva
Գործունեության ոլորտ փիլիսոփայություն
Ալմա մատեր Ժնևի համալսարան, Բարձրագույն հետազոտությունների գործնական դպրոց, Ֆրայբուրգի համալսարան և Հայդելբերգի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներին ֆրանսերեն և շվեյցարական գերմաներեն[1]
Պարգևներ Karl Jaspers Prize, Ալբերտ Այնշտայնի մեդալ և honorary doctor of the University of Basel
Կուսակցություն Շվեյցարիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցություն

Ժաննա Էրշ (ֆր.՝ Jeanne Hersch, հուլիսի 13, 1910(1910-07-13)[1][2], Ժնև, Շվեյցարիա[3] - հունիսի 5, 2000(2000-06-05)[2], Ժնև, Շվեյցարիա), շվեյցարացի փիլիսոփա:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ժաննա Էրշը ծնվել է հրեաների ընտանիքում. մայրը ծնունդով Վիլնյուսից էր, հայրը՝ Վարշավայից: Մաթեմատիկոս Յոզեֆա Հերշայի (1925—2012) քույրն է, մաթեմատիկոս Ալֆրեդ Տարսկիի բարեկամուհին[4]: Հայրը Ժնևի համալսարանում դասավանդել է ժողովրդագրություն և վիճակագրություն, մայրը եղել է բժշկուհի: Փիլիսոփայություն սովորել է Ժնևում, Փարիզում, Հայդելբերգում, Ֆրայբուրգում: Կարլ Յասպերսի ուսանողն ու աշխատությունների թարգմանիչն է, նրա մասին մենագրության հեղինակը:

Ժաննա Էրշի գերեզմանը Թագավորների գերեզմանոցում (Ժնև)

Եղել է Ժնևի համալսարանի փիլիսոփայության պրիվատ-դոցենտ (1947-1956), այնուհետև պրոֆեսոր (1956-1977), ԱՄՆ-ի, Կանադայի, Լատինական Ամերիկայի համալսարանների հրավիրված պրոոֆեսոր, Սոցիալիստական կուսակցության անդամ, Եվրոպական դաշնային միության ակտիվիստ:

Ընկերական և ստեղծագործական կապեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ընկերություն է արել Ռայմոն Արոնի, Ստանիսլավ Վինցենցի, Յուզեֆ Չապսկիի, Չեսլավ Միլոշի հետ, թարգմանել է Չ. Միլոշի «Իսսա հովիտը» ինքնակենսագրական վեպը (1956):

Աշխատություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • L’illusion philosophique (1936)
  • Temps alternés (1940)
  • L'être et la forme (1946)
  • Idéologies et réalité (1956)
  • Le droit d'être un homme (1968)
  • Karl Jaspers (1978, վերահրատարակություն՝ 2002)
  • L'étonnement philosophique (De l'école Milet à Karl Jaspers) (1981, վերահրատարակություն՝ 1993)
  • L’ennemi c’est le nihilisme (1981)
  • Textes (1985)
  • Éclairer l’obscur (1986)
  • Temps et musique (1990)

Ճանաչում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Մարդու իրավունքների հիմնադրամի մրցանակ (1973),
  • Միշել դը Մոնտենի մրցանակ (1979),
  • Սանկտ Գալլենի համալսարանի մրցանակ ազատության համար (1980),
  • Ալբերտ Այնշտեյնի մեդալ (1987),
  • Կարլ Յասպերսի մրցանակ (1992) և այլն:
  • Օլդենբուրգի համալսարանի պատվավոր դոկտոր,
  • Լոզանի դաշնային պոլիտեխնիկական դպրոցի պատվավոր դոկտոր:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Larese D. Jeanne Hersch: eine Lebensskizze. — Amriswil: Amriswiler Bücherei, 1976.
  • Penser dans le temps: mélanges offerts à Jeanne Hersch. — Lausanne : Éditions l’Age d’homme, 1977.
  • Die Macht der Freiheit: kleine Festschrift zum 80. Geburtstag von Jeanne Hersch / Annemarie Pieper, Hrsg. — Zürich: Benziger, 1990.
  • Dufour-Kowalski E. Jeanne Hersch: présence dans le temps. — Lausanne: L’Age d’homme, 1999.
  • De Monticelli R. Jeanne Hersch: la dame aux paradoxes. — Lausanne: Age d’homme, 2003.
  • Cuccinelli R. La forma del fare: estetica e ontologia in Jeanne Hersch. — Milano: B. Mondadori, 2007.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]