Թոմաս Լուիս դե Վիկտորիա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Թոմաս Լուիս դե Վիկտորիա
Դիմանկար
Ծնվել է1548[1][2][3][…]
ԾննդավայրԱվիլա, Կաստիլիա և Լեոն, Իսպանիա
Մահացել էօգոստոսի 27, 1611(1611-08-27)[4]
Մահվան վայրՄադրիդ, Իսպանիա
ՔաղաքացիությունԻսպանիա[5]
ԿրոնՀռոմի Կաթոլիկ եկեղեցի
Մասնագիտությունկոմպոզիտոր
Զբաղեցրած պաշտոններԿապելմայստեր
Tomás Luis de Victoria Վիքիպահեստում

Թոմաս Լուիս դե Վիկտորիա (իսպ.՝ Tomás Luis de Victoria, լատ.՝ Thomas Ludovicus Victoria Abulensis, 1548[1][2][3][…], Ավիլա, Կաստիլիա և Լեոն, Իսպանիա - օգոստոսի 27, 1611(1611-08-27)[4], Մադրիդ, Իսպանիա,), իսպանացի կոմպոզիտոր և երգեհոնահար, հակառեֆորմացիայի դարաշրջանի իսպանացի խոշորագույն երաժիշտ: Հռոմեական դպրոցի առաջատար ներկայացուցիչներից մեկը՝ «իսպանական Պալեստրին» մականունով:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նրա ծննդյան մասին ստույգ տվյալներ չկան: Մինչև18 տարեկանը նա երգել է Ավիլայի Մայր Տաճարի երգչախմբում: 1567 թվականին ուղարկվել է հռոմեական Հիսուսի միաբանություն՝ աստվածաբանություն սովորելու: Սանտա-Մարիա դե Մոսերրաթ եկեղեցում աշխատել է կապելմեյտեր և երգեհոնահար: 1572 թվականին Վենետիկում թողարկել է իր մոտետով առաջին գիրքը: 1575 թվականին ընդունել է սպասավորի աստիճան՝ դառնալով Սանտո Թոմաս դե լոս Ինգլեսես եկեղեցում քահանա: 1576 թվականին թողարկել է իր երկրորդ երաժշտական ստեղծագործությունը: 1578 թվականին մտել է կաթոլիկական միաբանության մեջ:

1586 թվականին վերադարձել է Իսպանիա, նշանակվել կայսրուհի Մարիա Իսպանացու անձնական կաթոլիկ քահանա: 1592 թվականին վերադարձել է Հռոմ, ներկա է եղել Ջովաննի Պիեռլուիջի Պալեստրինայի հուղարկավորությանը, 1595 թվականին վերջնական վերադարձել է Իսպանիա: Մի քանի անգամ հրաժարվել է երկրի Մայր տաճարներում նրան առաջարկվող պատվավոր պաշտոններից (Սևիլյա, Սարագոսա): Կայսրուհու մահից հետո գրել է սգո երաժշտություն (ռեքվիեմ): Կյանքի վերջին տարիներին շարունակել է երգեհոնահարի աշխատանքը:

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրել է միայն եկեղեցական երաժշտություններ: Կոմպոզիտորին էին պատկանում 20 պատարագներ և այլն, որոնցից շատերը դասվում են մոտետի ժանրին: Նա Իսպանիայում առաջինն էր, ով եկեղեցական երաժշտության մեջ օգտագործում էր նվագակցությունը, ինչպես նաև գրում էր մի քանի երգչախմբերի համար ստեղծագործություններ:

Ճանաչում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կյանքի ընթացքում արդեն հայտնի էր ոչ միայն Իտալիայում և Իսպանիայում, այլև՝ Լատինական Ամերիկայում, նրա ստեղծագործությունները ոչ միայն լավն էին, այլև տարբերվող էին, այդ պատճառով էլ 1600 թվականին թողարկված ժողովածուն՝ 200 օրինակից ավելի սովորական տպաքանակով, տպագրվել է ևս 100 օրինակով: 20-րդ դարում կոմպոզիտորի ստեղծագործությունների ուսումնասիրողն ու ակտիվ քարոզիչը եղել է Ֆելիպե Պեդրելը: Վիկտորիայի ժառանգությունը բարձր էին գնահատում Մանուել դե Ֆայան, Իգոր Ստրավինսկին: Այսօր նույնպես նրա ստեղծագործությունները լավագույն կատարողների և աշխարհի ամենահեղինակավոր ընկերությունների կողմից լայնորեն օգտագործվում են: Նրա հայրենի քաղաքում իր անունով է կոչվում երաժշտական կոնսերվատորիան: 1996 թվականին Թոմաս Լուիս դե Վիկտորիայի անունով սահմանվել է մրցանակ:

Կոմպոզիտորի չորսհարյուրամյակը (2011) լայնորեն նշվել է աշխարհի երաժշտական կոլեկտիվների շրջանում:

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Opera omnia. 8 vls., ed. por Felipe Pedrell. Leipzig: Breitkopf & Härtel, 1902-1913.
  • Opera omnia. Partitur, nueva ed. corr. y aumentada por Higinio Anglès // Monumenta de la música española 25 (1965), 26 (1965), 30 (1967), 31 (1968). Roma: Consejo Superior de Investigaciones cientificas, 1965–1968 (вышло только 4 тома)
  • Opera omnia. Nuova ed. pratica in chiavi moderne. 16 vls, ed. Maurizio Machella, Moreno Menegazzo. Padova: Euganea Editoriale Comunicazioni, 1995- (издание продолжается)

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 Isidore (ֆր.) — ISSN 2271-3816
  3. 3,0 3,1 Nationalencyklopedin (швед.) — 1999.
  4. 4,0 4,1 4,2 Երաժշտություն (ֆր.)
  5. LIBRIS — 2014.

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Pedrell F. Tomás Luis de Victoria, abulense, biografía, bibliografía, significado estético de todas sus obras de arte polifónico-religioso. Valencia: M. Villar, 1918
  • Cramer E. Tomás Luis de Victoria: a guide to research. New York: Garland Pub., 1998.
  • Tomás Luis de Victoria y la cultura musical en la España de Felipe III. Madrid: Centro de Estudios Europa Hispánica, 2012

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]