Թոմաշ Մասարիկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Թոմաշ Մասարիկ
Tomáš Jan Masaryk
MasarykFotoPrvniPoselstviTGM.jpg
Ծնվել է մարտի 7, 1850({{padleft:1850|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:7|2|0}})[1][2]
Ծննդավայր Հոդոնին, Ավստրիական կայսրություն[3]
Մահացել է սեպտեմբերի 14, 1937({{padleft:1937|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:14|2|0}})[4][2] (87 տարեկանում)
Մահվան վայր ամրոց Լանի
Քաղաքացիություն Ավստրո-Հունգարիա
Չեխոսլովակիա
Կրթություն Վիեննայի համալսարան
Մասնագիտություն քաղաքական գործիչ, փիլիսոփա, մանկավարժ, գրող, սոցիոլոգ և համալսարանի պրոֆեսոր
Աշխատավայր Վիեննայի համալսարան և Պրահայի Կարլի համալսարան
Ամուսին Շարլոտտա Գառիգ
Ծնողներ հայր՝ Յոզեֆ Մասարիկ, մայր՝ Տերեզիե Մասարիկովա
Զբաղեցրած պաշտոններ Չեխոսլովակիայի նախագահ
Քաղաքական կուսակցություն Երիսաչեխերի կուսակցություն
Պարգևներ և
մրցանակներ
Սպիտակ Արծվի շքանշան, Պատվավոր Լեգեոնի շքանշան և Երեք աստղի շքանշան, 1-ին կարգ
Երեխաներ Ալիս Մասարիկովա, Օլգա Մասարիկովա, Հերբերտ Մասարիկ և Յան Մասարիկ
Ստորագրություն T. G. Masaryk Signature.svg
Tomáš Garrigue Masaryk Վիքիպահեստում

Թոմաշ Մասարիկ (Masaryk, մարտի 7, 1850[1][2], Հոդոնին[3] - սեպտեմբերի 14, 1937[4][2], ամրոց Լանի), չեխոսլովակյան պետական և քաղաքական գործիչ, փիլիսոփա։ 1882-1914-ին՝ Պրահայի համալսարանի փիլիսոփայության պրոֆեսոր։

«Ռեալիստների», որոնք ձգտում էին Չեխիայի ինքնավարությանը Ավստրո-Հունգարիայի կազմում, լիբերալ-քաղաքական խմբի հիմնադիրներից (1889)։ 1914-1918 թվականների Առաջին համաշխարհային պատերազմի նախօրեին ավստրիական ռեակցիայի, հակասեմականության դեմ և այլ առաջադիմական ելույթներով ձեռք է բերել ժողովրդականություն, քանիցս ընտրվել է ավստրիական պառլամենտի պատգամավոր։ 1887, 1889, 1910 թվականներին այցելել է Ռուսաստան, հանդիպել Լև Տոլստոյի հետ։ 1913 թվականին հրատարակել է «Ռուսաստանը և Եվրոպան» գիրքը (հ. 1-2)։ 1914 թվականից վտարանդվել է։ 1917-1918 թվականներին եղել է Ռուսաստանում, խրախուսել է ժամանակավոր կառավարության քաղաքականությունը։ Հոկտեմբերյան սոցիալիստական մեծ հեղափոխությունը դիմավորել է թշնամաբար։ 1918 թվականին Չեխոսլովակյան կորպուսի հակախորհրդային, հակահեղափոխական խռովության կազմակերպիչներից էր։ 1918 թվականին վերադարձել է Պրահա, ընտրվել է Չեխոսլովակիայի Հանրապետության նախագահ։ Արտաքին քաղաքականության մեջ կողմնորոշվել է դեպի արևմտյան իմպերիալիստական տերությունները, վարել հակախորհրդային կուրս։ Որպես փիլիսոփա հետևել է անգլիական և ֆրանսիական պոզիտիվիստներին, հանդես է եկել մարքսիզմի, հեղափոխական-բանվորական շարժման դեմ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Record #118578626 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է ապրիլի 9-ին 2014:
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 data.bnf.fr Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
  3. 3,0 3,1 3,2 Масарик Томаш Гарриг, Масарик Томаш Гарриг // Սովետական մեծ հանրագիտարան (1969—1978) Ստուգված է սեպտեմբերի 28-ին 2015:
  4. 4,0 4,1 4,2 Масарик Томаш Гарриг, Масарик Томаш Гарриг // Սովետական մեծ հանրագիտարան (1969—1978) Ստուգված է սեպտեմբերի 27-ին 2015:
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 266 CC-BY-SA-icon-80x15.png