Թոմաշ Մասարիկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Թոմաշ Մասարիկ
չեխ․՝ Tomáš Garrigue Masaryk
MasarykFotoPrvniPoselstviTGM.jpg
Ծնվել է մարտի 7, 1850({{padleft:1850|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:7|2|0}})[1][2]
Ծննդավայր Հոդոնին, Ավստրիական կայսրություն[3]
Մահացել է սեպտեմբերի 14, 1937({{padleft:1937|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:14|2|0}})[3][2] (87 տարեկանում)
Մահվան վայր ամրոց Լանի, Lány, Սոկոլովի շրջան, Central Bohemian Region, Չեխիա
Քաղաքացիություն Ավստրո-Հունգարիա
Չեխոսլովակիա
Կրթություն Վիեննայի համալսարան
Գիտական աստիճան փիլիսոփայության դոկտոր
Մասնագիտություն քաղաքական գործիչ, փիլիսոփա, մանկավարժ, գրող, սոցիոլոգ, համալսարանի պրոֆեսոր և լրագրող
Աշխատավայր Վիեննայի համալսարան, Պրահայի Կարլի համալսարան և Լոնդոնի թագավորական քոլեջ
Ամուսին Շարլոտտա Գառիգ
Ծնողներ հայր՝ Յոզեֆ Մասարիկ, մայր՝ Տերեզիե Մասարիկովա
Զբաղեցրած պաշտոններ Չեխոսլովակիայի նախագահ
Քաղաքական կուսակցություն Երիսաչեխերի կուսակցություն
Պարգևներ և
մրցանակներ
Երեխաներ Ալիս Մասարիկովա, Օլգա Մասարիկովա, Հերբերտ Մասարիկ և Յան Մասարիկ
Ստորագրություն
T. G. Masaryk Signature.svg
Tomáš Garrigue Masaryk Վիքիպահեստում

Թոմաշ Գարիգ Մասարիկ (չեխ.՝ Tomáš Garrigue Masaryk, մարտի 7, 1850({{padleft:1850|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:7|2|0}})[1][2], Հոդոնին, Ավստրիական կայսրություն[3] - սեպտեմբերի 14, 1937({{padleft:1937|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:14|2|0}})[3][2], ամրոց Լանի, Lány, Սոկոլովի շրջան, Central Bohemian Region, Չեխիա), չեխոսլովակյան պետական և քաղաքական գործիչ, փիլիսոփա։ 1882-1914-ին՝ Պրահայի համալսարանի փիլիսոփայության պրոֆեսոր։

«Ռեալիստների», որոնք ձգտում էին Չեխիայի ինքնավարությանը Ավստրո-Հունգարիայի կազմում, լիբերալ-քաղաքական խմբի հիմնադիրներից (1889)։ 1914-1918 թվականների Առաջին համաշխարհային պատերազմի նախօրեին ավստրիական ռեակցիայի, հակասեմականության դեմ և այլ ելույթներով ձեռք է բերել ժողովրդականություն, քանիցս ընտրվել է ավստրիական պառլամենտի պատգամավոր։ 1887, 1889, 1910 թվականներին այցելել է Ռուսաստան, հանդիպել Լև Տոլստոյի հետ։ 1913 թվականին հրատարակել է «Ռուսաստանը և Եվրոպան» գիրքը (հ. 1-2)։ 1914 թվականից վտարանդվել է։ 1917-1918 թվականներին եղել է Ռուսաստանում, խրախուսել է ժամանակավոր կառավարության քաղաքականությունը։ Դեմ է արտահայտվել Հոկտեմբերյան հեղափոխությանը դիմավորել է թշնամաբար։

1918 թվականին եղել է Չեխոսլովակյան կորպուսի հակախորհրդային, ազատագրական ապստամբության կազմակերպիչներից։ 1918 թվականին վերադարձել է Պրահա, ընտրվել է Չեխոսլովակիայի Հանրապետության նախագահ։

Որպես փիլիսոփա հետևել է անգլիական և ֆրանսիական պոզիտիվիստներին։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118578626 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Масарик Томаш Гарриг // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1974. — Т. 15 : Ломбард — Мезитол. — С. 436.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 266 CC-BY-SA-icon-80x15.png