Էլիզաբեթ Գասկելլ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Էլիզաբեթ Գասկելլ
անգլ.՝ Elizabeth Gaskell
Elizabeth Gaskell.jpg
Ծննդյան անուն բրիտանական անգլերեն՝ Elizabeth Cleghorn Stevenson
Ծնվել է սեպտեմբերի 29, 1810(1810-09-29)[1][2][3][4][5][6]
Ծննդավայր Լոնդոն, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն[1][7] կամ Չելսի, Կենսինգտոն և Չելսի, Մեծ Լոնդոն, Մեծ Լոնդոն, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն[8]
Վախճանվել է նոյեմբերի 12, 1865(1865-11-12)[1][2][3][4][5][6] (55 տարեկանում)
Վախճանի վայր Ալթոն, Հեմփշիր
Մասնագիտություն գրող, վիպասան և կենսագիր
Լեզու անգլերեն[2]
Քաղաքացիություն Flag of the United Kingdom.svg Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն
Ամուսին Ուիլիամ Գասկելլ
Elizabeth Gaskell Վիքիպահեստում

Էլիզաբեթ Գասկելլ (անգլ.՝ Elizabeth Gaskell, սեպտեմբերի 29, 1810(1810-09-29)[1][2][3][4][5][6], Լոնդոն, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն[1][7] և Չելսի, Կենսինգտոն և Չելսի, Մեծ Լոնդոն, Մեծ Լոնդոն, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն[8] - նոյեմբերի 12, 1865(1865-11-12)[1][2][3][4][5][6], Ալթոն, Հեմփշիր), վիկտորյան ժամանակաշրջանի անգլիացի գրող։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էլիզաբեթ Գասկելլը ծնվել է 1810 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Լոնդոնում։ Նրա հայրը քահանա էր Ֆելզուորթ քաղաքում։ Վաղ հասակում զրկվել է մորից և նրա դաստիարակությունը ստանձնել է մորաքույրը։ 1823 թվականից սովորել է Սթրաթֆորդ-օն-Էյվոնի գիշերօթիկ դպրոցում։ 1832 թվականին ամուսնացել է Ուիլյամ Գասկելլի հետ, ով քահանա էր Մանչեստրում։ Այս ամուսնությունից ունեցել է չորս դուստր և մեկ որդի։ Վախճանվել է 1865 թվականի նոյեմբերի 12-ին Ալթոնում։

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էլիզաբեթ Գասկելլը գրել սկսել է իր միակ որդու ողբերգական մահվանից հետո, ով մանուկ հասակում վախաճանվել է քութեշից։ Այս հիվանդության հանդեպ հեղինակի վախն իր արտացոլումն է գտել նրա «Կանայք և դստրեր» անավարտ վեպում։ Գասկելլի առաջին լուրջ ստեղծագործությունը «Մերի Բարթոն» վեպն է, որտեղ գրողը պատկերել է Մանչեստր քաղաքի հասարակ բնակիչների կյանքը։ «Քրենֆորդ» վեպում վառ գույներով պատկերել է գավառական քաղաքի և նրա բնակիչների առօրյան, իսկ «Ռութ» վեպում հեղինակի կողմից անդրադարձ է կատարվել կնոջ սոցիալական և իրավական իրավիճակի մի շարք հարցերին։ Գասկելլի ստեղծագործական ժառանգության գագաթնակետն է համարվում «Հյուսիս և հարավ» վեպը, որում վառ կերպով արտահայտվել են գրողի կրոնական և զգայական հայացքները։ Էլիզաբեթ Գասկելլի գրչին է պատկանում Շառլոթ Բրոնտեի կենսագրությունը։

Մատենագիտություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վեպեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1848 - «Մերի Բարթոն» (Mary Barton)
  • 1853 - «Քրենֆորդ» (Cranford)
  • 1853 - «Ռութ» (Ruth)
  • 1854 - 1855 - «Հյուսիս և հարավ» (North and South)
  • 1863 - «Սիլվիի երկրպագուները» (Sylvia's Lovers)
  • 1865 - «Կանայք և դստրեր» (Wives and Daughters)

Վիպակներ և պատմվածքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1850 - «» (The Moorland Cottage)
  • 1851 - «» (Mr. Harrison's Confessions)
  • 1852 - «» (The Old Nurse's Story)
  • 1855 - «» (Lizzie Leigh)
  • 1859 - «» (My Lady Ludlow)
  • 1859 - «» (Round the Sofa)
  • 1861 - «» (Lois the Witch)
  • 1863 - «» (A Dark Night's Work)
  • 1864 - «» (Cousin Phillis)

Պատմվածքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1847 - Libbie Marsh's Three Eras
  • 1847 - The Sexton's Hero
  • 1848 - Christmas Storms and Sunshine
  • 1849 - Hand and Heart
  • 1850 - The Well of Pen-Morfa
  • 1850 - The Heart of John Middleton
  • 1851 - Disappearances
  • 1852 - Bessy's Troubles at Home
  • 1852 - The Old Nurse's Story
  • 1853 - Cumberland Sheep-Shearers
  • 1853 - Morton Hall
  • 1853 - Traits and Stories of the Huguenots
  • 1853 - My French Master
  • 1853 - The Squire's Story
  • 1855 - Half a Life-time Ago
  • 1854 - Company Manners
  • 1856 - The Poor Clare
  • 1858 - The Doom of the Griffiths
  • 1858 - Right at Last
  • 1858 - The Manchester Marriage[9]
  • 1859 - The Haunted House[10]
  • 1859 - The Crooked Branch
  • 1859 - The Half-brothers
  • 1860 - Curious If True
  • 1861 - The Grey Woman
  • 1863 - The Cage at Cranford
  • 1863 - Crowley Castle

Չափածո երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1837 - Sketches Among the Poor

Վավերագրական երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1855 - An Accursed Race
  • 1857 - The Life of Charlotte Brontë
  • 1854 - French Life

Էկրանավորում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 2004 - «Հյուսիս և հարավ» (հեռուստասերիալ), ռեժիսոր՝ Բրայան Պերսիվալ, ըստ համնանուն վեպի
  • 2007 - «Քրենֆորդ» (հեռուստասերիալ), ռեժիսորներ՝ Սայմոն Կյորտիս և Սթիվ Հարդսոն, ըստ «Կրենֆորդ», «Միլեդի Լադլոու» և «Պարոն Հարրիսոնի խոստովանությունը» վեպերի

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Alison Chapman (Hrsg.)։ Elizabeth Gaskell. „North and South“; a reader's guide to essential criticism. Palgrave Macmillan, Basingstoke 1999, ISBN 1-84046-037-7.
  • Patsy Stoneman (Hrsg.)։ North and South. Wordsworth Edition, Ware, Hertfordshire 2002, ISBN 1-85326-093-2.
  • Elizabeth Gaskell: Norden und Süden. Illustrierte Sonderausgabe inkl. der Analyse "Wer war der echte John Thornton?" Ins Deutsche übertragen von Roswitha Geyss. Tredition, Hamburg 2015, Hardcover : ISBN 978-3-7323-5651-5, Paperback : ISBN 978-3-7323-5650-8, E-Book : ISBN 978-3-7323-5652-2.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 Краткая литературная энциклопедияMoscow: Советская энциклопедия, 1962. — Vol. 2.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Encyclopædia Britannica
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 SNAC
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Discogs — 2000.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  7. 7,0 7,1 7,2 Гаскелл Элизабет // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  8. 8,0 8,1 8,2 Blain V., Grundy I., Clements P. The Feminist Companion to Literature in English — P. 412. — ISBN 978-0-300-04854-4
  9. A chapter of A House to Let, co-written with Charles Dickens, Wilkie Collins, and Adelaide Anne Procter
  10. Co-written with Charles Dickens, Wilkie Collins, Adelaide Proctor, George Sala and Hesba Stretton.
Վիքիդարանի պատկերանիշը
Վիքիդարանում կան նյութեր այս թեմայով՝
Էլիզաբեթ Գասկելլ