Դյուսելդորֆի գեղարվեստական դպրոց

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
«Դյուսելդորֆի հին ակադեմիայի շենքը»,1831, Անդրեաս Ախենբախ

Դյուսելդորֆի գեղարվեստական դպրոց (գերմ.՝ Düsseldorfer Malerschule), գերմանական և եվրոպական գեղանկարչության ազդեցիկ գեղանկարչական դպրոց, որ ձևավորվել է 19-րդ դարի առաջին կեսին Դյուսելդորֆի գեղարվեստի ակադեմիայում դասավանդած և ուսանած նկարիչների խմբից:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դպրոցը ձևավորվել է Դյուսելդորֆի գեղարվեստական ակադեմիայի հիման վրա: Ակադեմիայի առաջին տնօրենը եղել է Պետեր Կոռնելիուսը, ով ակադեմիայի գործունեությունը կողմնորոշեց դեպի ակադեմիական ռոմանտիզմ: Դյուսելդորֆի գեղարվեստական դպրոցը ծագել է գերմանական ռոմանտիզմից` դառնալով նրա մի մասը:

Կոռնելիուսին տնօրենի պաշտոնում փոխարինել է Ֆրիդրիխ Շադովը (1826-1859), ով փաստորեն դարձավ գեղանկարչական դպրոցի հիմնադիրը: Նրա օրոք առանձնացան տարբեր ուղղություններ. ազգային-պատմական թեման ներկայացվեց ռոմանտիկ (Կարլ Ֆերդինանդ Զոն), հերոսաէպիկական (Ա. Ռետել), նույնիսկ ընդդիմական, հակակաթոլիկ ոգով: Զարգացավ ռեալիստական բնանկարը (Օսվալդ Ախենբախ, Անդրեաս Ախենբախ), 1850-ական թվականներին իդեալականացվեց բյուրգերական և ավանդական գեղջկական կենցաղը (Լյուդվիգ Կնաուս):

«Փախստական ստրուկները Վիրջինիայում», 1888, Դևիդ Կրոնին

Դյուսելդորֆի շրջանավարտներից են եղել եվրոպական գրեթե բոլոր երկրների, ԱՄՆ-ի, Կանադայի, Ավստրալիայի քաղաքացիներ: Սակայն ուղղությունն ամենամեծ թվով հետևորդներ ունեցավ ԱՄՆ-ից, որոնք դարձան Հուդզոն գետի դպրոցի ուղղության հիմնադիրները: Ակադեմիայի շրջանավարտներն անդրօվկիանյան նկարիչներին ծանոթացրին Դյուսելդորֆի գեղարվեստական դպրոցի ավանդույթներին:

Դպրոցի հետևորդների կողմից ստեղծվել են մոնումենտալ կտավների շարքեր` պատմական ու կրոնական թեմաներով, հատկապես աստվածաշնչյան թեմաներով:

Դպրոցի գեղանկարիչները մեծ հաջողության են հասել հատկապես բնանկարի պատկերման տեսանկյունից: Նրանց աշխատանքներն աչքի են ընկնում փոքր դետալների պատկերման ճշտությամբ, հաճախ մեծ թվով կրոնական կամ այլաբանական կերպարների առկայությամբ:

Դյուսելդորֆի գեղարվեստական դպրոցի վերջին սերունդը 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին ստեղծեց նկարիչների նոր միություն` «Զոնդերբունդ»:

Առաջին համաշխարհային պատերազմը վերջ դրեց դյուսելդորֆյան ուղղության գրեթե հարյուրամյա պատմությանը:

Նշանավոր ներկայացուցիչներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1819-1918 թվականների շրջանում ուղղությունն ունեցել է շուրջ 4000 նկարիչ, որոնցից են[1][2].

  • Պետեր Նիկոլայ Արբո
  • Յակոբ Բեքեր
  • Գունար Բերգ
  • Պետեր Բերենս
  • Ուիլյամ Հոլբրուկ Բերդ
  • Առնոլդ Բյոկլին
  • Ալբերտ Բիրշտադտ
  • Գեորգ Բլայբտրոյ
  • Վիլհելմ Բուշ
  • Կառլ Վիմար
  • Ռիչարդ Կեյտոն Վուդվիլ
  • Հանս Գուդե
  • Հանս Դալ
  • Հուբերտ Զալենտին
  • Կառլ Ֆերդինանդ Զոն
  • Ֆրանց Իտենբախ
  • Կաքս Յենսեն
  • Էլիզաբեթ Յերիհաու-Բաուման
  • Ալեքսանդր Կալամ
  • Արթուր Կամպֆ
  • Վիլհելմ Կամպհաուզեն
  • Գերման Ավգուստ Կապելեն
  • Վիլհելմ ֆոն Կաուլբախ
  • Ռուդոլֆ Կոլլեր
  • Անտս Լայկմաա
  • Վիլհելմ Լեմբրուկ
  • Ամալիյա Լինդեգրեն
  • Ավգուստ Մակե
  • Ֆրիզ Մակենզեն
  • Ավգուստ Մալմստրյոմ
  • Հարի Մելհես
  • Օտտո Մոդերզոն
  • Միխայ Մունկաչի
  • Կառլ Հենրիխ Անտոն Մյուկե
  • Մորտեն Մյուլեր
  • Ադոլֆ Նորտեն
  • Քրիստիան Ռաուդ
  • Պաուլ Ռաուդ
  • Ակսել Թալբերգ
  • Ադոլֆ Թիդեմանդ
  • Պեդեր Կապելեն Տուրման
  • Էդվարդ Ուոլթոն
  • Լեսեր Ուրի
  • Լարս Հերտերվիգ
  • Բերնհարդ Հյոտգեր
  • Ֆերդինանդ Թեոդոր Հիլդեբրանդ
  • Կառլ Վիլհելմ Հյուբներ
  • Հենրիխ Ֆոգելեր
  • Ֆրիդրիխ Ֆրիդլենդեր
  • Յոհան Վիլհելմ Շիրմեր
  • Իվան Շիշկին
  • Ադոլֆ Շրեյեր
  • Ադոլֆ Շրյոդետեր
  • Կառլ Յանսեն

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Humboldt, Wilhelm von (1968). Albert Leitzmann, ed. Gesammelte Schriften. 1. Abteilung: Werke. Band 6 1827-1835. Walter de Gruyter. p. 585. ISBN 978-3-11-019258-2. Retrieved 4 January 2011.
  2. Kunstmuseum Düsseldorf und Galerie Paffrath (Hrsg.): Lexikon der Düsseldorfer Malerschule, 3 Bände, Düsseldorf und München, 1997–1999

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]