Դեղին մանուշակ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Դեղին մանուշակ
Դեղին մանուշակ
Դեղին մանուշակ
Դասակարգում
Թագավորություն  Բույսեր (Plantae)
Վերնաբաժին Բարձրակարգ բույսեր (Embryophyta)
Տիպ/Բաժին Անոթավոր բույսեր (Tracheophyta)
Ենթատիպ Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytina)
Կարգ Մալպիգիածաղկավորներ (Malpighiales)
Ընտանիք Մանուշակազգիներ (Violaceae)
Ցեղ Մանուշակ (Viola)
Տեսակ Դեղին մանուշակ (V. lutea)
Միջազգային անվանում
Viola lutea

Դեղին Մանուշակ (լատ.՝ Víola lutéa), մանուշակազգիների ընտանիքի մանուշակների ցեղի բազմամյա վայրի բույս:

Մորֆոլոգիական բնութագիր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բազմամյա բույս է՝ 8-20 սմ բարձրությամբ, ցողունից բարձրացած: Տերևները ամբողջական են, հերթադիր կամ արմատամերձ վարդակով, սովորաբար՝ տերևակիցներով։ Ստորին տերևներն օվալաձև են, արտահայտված սղոցաեզր, վերինները՝ նշտարաձև։

Ծաղիկները միայնակ են, երկսեռ, հնգաթերթ, ծաղկաթերթի շուրջ հավաքված։ Ծաղկապատյանը երկակի է, հնգաթերթ: Պսակաթերթերը դեղին են կամ թույլ մանուշակագույն, երեք ցածր տերևների վրա մուգ հարվածներով, վերին տերևները թեթև դեղին են, առջևի ճակատը, որը գտնվում է բազայում, մատակարարում է ծաղկաբտիկ:

Ծաղիկների տրամագիծը 1,5-3 սմ է: Ծաղկում է փափուկ, ուղեկցվող նուրբ բույրով, մայիս-հուլիս ամիսներին:

Պտուղը աստղանման եռափեղկ տուփիկ է: Բույսը բացառապես բազմանում է սերմերով և լավ է աճում թեթև ավազային, նոսր ցանքով հողատեսքերում։ Սերմերը փոքր են:

Աշխարհագրական տարածվածություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ընդհանուր արեալն ընդգրկում է Հյուսիսային Եվրոպան (Իռլանդիա, Մեծ Բրիտանիա), Կենտրոնական Եվրոպան (Ավստրիա, Բելգիա, Հունգարիա, Չեխոսլովակիա, Գերմանիա, Լյուքսեմբուրգ, Նիդերլանդներ, Չեխիա, Շվեյցարիա), Հարավարևմտյան Եվրոպա (Ֆրանսիա, Իսպանիա): Ռուսաստանում բնական պայմաններում չի աճում:

Էկոլոգիա և ֆիտոցենոլոգիա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դեղին մանուշակ
Դեղին մանուշակի կոկոն

Դեղին մանուշակը չափավոր կրածին է, ունի տարբերվող նրբագեղություն, ցրտադիմացկուն է: Աճում է հիմնականում բնական լեռնային մարգագետիններում (ծովի մակարդակից 1500-2400 մ բարձրության վրա), չբացահայտված լեռներում, ճանապարհների վրա: Գալմեյնի բույսը պատկանում է դեղին մանուշակների բազմազանությանը Viola lutea var. calaminaria:

Տնտեսական արժեք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Օգտագործում այգեգործության մեջ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դեղին մանուշակը որպես դեկորատիվ բույս սկսել է օգտագործվել XVI դարից[1] սկսած (1600 թվական[2]): Աճում են ալպյան մարգագետիններում: Այս բույսի հիբրիդներից մեկը Viola lutea-ի «Jumping Jhony» տեսակն է մանուշակագույն ծաղիկներով, որի ցածր փետուրի վառ դեղին նախշը տեսանելի է[3]:

Ծանոթագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Соколова Т. А. Декоративное растениеводство: Цветоводство: учебник для студ. вузов. — М.: Издат. центр «Академия», 2006. — С. 151.
  2. Полетико О. М., Мишенкова А. П. Декоративные травянистые растения открытого грунта. Справочник по номенклатуре родов и видов. — М.: «Наука», Ленингр. отд., 1967. — С. 182.
  3. http://nympheadesign.com/catalog/mnogoletnie/viola-lutea-jumping-jhony/

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Головкин Б. Н. Фиалки // Азбука цветовода. —М.: Дрофа, 2005. — С. 425.
  • Альпинарий: текст В. Водичковой. —Прага: Артия, 1989. — С. 218—219.