Jump to content

Բրիժիտ Բարդո

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Բրիժիտ Բարդո
ֆրանսերեն՝ Brigitte Bardot
Ծնվել էսեպտեմբերի 28, 1934(1934-09-28)[1][2][3][…]
ԾննդավայրՓարիզի 15-րդ շրջան, Փարիզ[4][5]
Մահացել էդեկտեմբերի 28, 2025(2025-12-28)[6][7][8][…] (91 տարեկան)
Մահվան վայրՍեն-Տրոպե, Ֆրանսիա[8][5]
ԳերեզմանCemetery of Saint-Tropez[9][10]
ԿրթությունՀատեմեր և Փարիզի կոնսերվատորիա
Քաղաքացիություն Ֆրանսիա
Կրոնկաթոլիկություն[11]
Մասնագիտություներգչուհի, ինքնակենսագիր, կինոդերասանուհի, animal rights advocate, ստուդիական երաժիշտ, պարուհի, ֆոտոմոդել, գրող, հասարակական գործիչ, դերասանուհի, մոդել, animal protectionist և ակտիվիստ
ԸնտրանիԵվ Աստված ստեղծեց կնոջը, In Case of Adversity?, The Truth?, A Very Private Affair? և Le Mépris?
Ծնողներհայր՝ Louis Bardot?[12], մայր՝ Anne-Marie Mucel?[12]
Ամուսին(ներ)Ռոժե Վադիմ, Jacques Charrier?, Գունտեր Սակս և Bernard d'Ormale?
Համատեղ ապրող(ներ)Ժիլբեր Բեկո[13] և Սերժ Գենսբուրգ[14]
Երեխա(ներ)Nicolas-Jacques Charrier?[12]
Պարգևներ և մրցանակներ
brigitte-bardot.fr

Բրիժիտ Անն-Մարի Բարդո[16][17] (ֆրանսերեն՝ Brigitte Anne-Marie Bardot, Լսել [bʁiʒit baʁˈdo], կրճատ՝ B. B. (Բեբե)[~ 1], սեպտեմբերի 28, 1934(1934-09-28)[1][2][3][…], Փարիզի 15-րդ շրջան, Փարիզ[4][5] - դեկտեմբերի 28, 2025(2025-12-28)[6][7][8][…], Սեն-Տրոպե, Ֆրանսիա[8][5]), ֆրանսիացի կինոդերասանուհի, երգչուհի, ֆոտոմոդել, գրող, կենդանիների իրավունքների պաշտպանության ակտիվիստ։ Հիմնադիր և նախագահ «Բրիժիտ Բարդոյի ֆոնդի», որը զբաղվում է կենդանիների պաշտպանությամբ։ 1950-1960-ականների սեքս խորհրդանիշ։

Համաշխարհային ճանաչում է ստացել «Եվ Աստված ստեղծեց կնոջը» (1956) ֆիլմի շնորհիվ։ Ընդհանուր նկարահանվել է 48 ֆիլմում[18], մանսնակցել է բազմաթիվ երաժշտական ծրագրերի, ձայնագրել է 80 երգ, բրիտանական BAFTA է ստացել «Վիվա, Մարի՛ա» (1965) ֆիլմում խաղացած դերի համար։

1970 թվականին որպես մոդել է ընտրվել Մարիայի՝ Ֆրանսիայի պաշտոնական խորհրդանիշի կիսանդրու համար։ Կինոկարիերան ավարտել է 1973 թվականին և սկսել զբաղվել կենդանիների իրավունքների պաշտպանությամբ։ 1990-ական թվականներին քանիցս քննադատել է ներգաղթյալներին և Ֆրանսիայի իսլամիստներին, ինչի հետևանքով 5 անգամ տուգանվել է «Էթնիկ կամ ռասայական ատելության հրահրման համար»[19].

Վաղ տարիներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ընտանիք

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բրիժիտ Բարդոյի ծնողներն ամուսնացել են 1933 թվականի օգոստոսի 3-ին Փարիզում Սեն Ժերմեն դը Պրե կաթոլիկ ծխական եկեղեցում։ Մայրը Աննա-Մարի Մյուսելը՝ Տոտի մականվամբ, ծնվել է 1912 թվականին Փարիզում․ մեծացել է Միլանում։ Հայրը՝ Լուի Բարդոն՝ Պիլու մականվամբ, նույնպես ծնվել է Փարիզում՝ 1896 թվականին։ Նա մասնագիտությամբ ինժեներ էր․ ավարտել է Էլեկտրոտեխնիկական ավագ դպրոցը և ավելի ուշ, հոր՝ Շառլի հետ աշխատել «Շառլ Բարդո և Կ°»[~ 2] ընտանեկան ֆիրմայում, որն արտադրում էր ացետիլեն և սեղմված օդ։

Տարվել է լուսանկարչությամբ[21] և պոեզիայով․ հրատարակել է բանաստեղծությունների մի քանի ժողովածու, այդ թվում և «Անհամերաշխ բանաստեղծություններ» (ֆրանսերեն՝ Vers En Vrac), որը նրան Ֆրանսիական ակադեմիայի Վոկելենովյան մրցանակ է բերել (Prix Paul Labbé-Vauquelin de l’Académie française)։ Լուի Բարդոն մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին և պարգևատրվել է Պատվո լեգեոնի շքանշանով[22]։ Աննա-Մարի Մյուսելի և Լուի Բարդոյի ամուսնությունից մեկ տարի անց, Փարիզի 15-րդ շրջանի Վիոլե հրապարակի բնակարանում լույս աշխարհ է գալիս Բրիժիտ Անն-Մարի Բարդոն[20]։ Նորածին Բրիժիտի քաշը 3,2 կգ էր[23]։

Գրբացը հորն ասել է․ «Պար՛ոն, ձեր անունը կթնդա աշխարհում, կփառաբանվի Ամերիկայում և ամեն տեղ»[24]։

Մանկություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բրիժիտը դաստիարակվել է կաթոլիկակական խիստ ավանդույթներով։ Փոքր քրոջ՝ Մարի-Ժաննայի հետ, ում կոչում էին Միժանու (ծնվել է 1938 թվականի մայիսի 5-ին[25]), այցելել է կաթոլիկ դպրոց։ Բրիժիտն ունեցել է մի քանի դայակ և տնային դաստիարակչուհի, որոնցից մեկը, ով ազգությամբ իտալուհի էր, նրան սովորեցրել է իտալերեն։ Մանկության տարիներին աղջիկը տառապել է ալերգիկ ցանից և ամբլիոպիայից[26], կրել է հատուկ ակնոց կարճատեսության համար[27], իսկ ատամներին կեռիկներ է տեղադրել՝ ուղղելու համար դրանք․ իր այդ տեսքի համար երկար տարիներ ամաչել է։ Բրիժիտն այսպես է արտահայտվել իր մանկության տարիների արտաքինի մասին․

«Ես այնքան մռայլ երեխա էի։ <…> Ունեմ զզվելի քիթ։ Բերանս նույնպես բանի պետք չէ։ Վերին շրթունքս ավելի ծանր է, քան ներքևինը, կարծես ուռչած լինի։ Այտերս չափազանց կլոր են, իսկ աչքերս՝ հակառակը՝ փոքր»[28]։
- Բարդո

Որոշ կենսագիրների խոսքով ծնողների սիրելի դուստրը Միժանուն էր, իսկ Բրիժիտին համարել են «անճոռնի ճուտիկ»[27]։ «Բրիժիտը չարասիրտ է և տգեղ»,- ասել է նրա մայրը՝ Տոտին[29]։ Մանկության տարիներին ծնողները Բրիժիտին հաճախակի էին ենթարկում ֆիզիկական բռնության[30]։ Տանը հաճախակի էին վեճերը։ Հայրն ու մայրը նյարդային անձնավորություններ էին. հայրը նույնիսկ ուզեցել է ինքնասպան լինել[31]։

1939 թվականին, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մեկնարկից հետո Բրիժիտի ընտանիքը Փարիզից տարհանվել է դեպի Դինար։ Հայրը կամավոր մեկնել է պատերազմ, հետո կանչվել թիկունք՝ գործարանում աշխատելու։ Բրիժիտը ընտանիքի հետ վերադառնում է Փարիզ, որը ենթարկվում էր ավիահարվածների[30]։

Կրթություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բրիժիտի մայրը, ով զբաղվում էր բալետով, փորձում էր դուստրերի մոտ սեր առաջացնել երաժշտության և պարերի հանդեպ։ Յոթ տարեկանից երկու քույրն էլ Մարսել Բուրգի՝ Փարիզի ազգային օպերայի բալետի պրիմերի պարի դասարանում են սովորել։ Պարն օգնել է նրանց թոթափելու ամաչկոտությունը և դառնալ ավելի ինքնավստահ։ Միժանուն, ով հակում ուներ դեպի ճշգրիտ գիտությունները, շուտով թողնում է պարապմունքները։ Բրիժիտը, հակառակը, հաջողություններ չուներ դպրոցում։ Ունենալով բնատուր պլաստիկա և նրբագեղություն, նա որոշում է կենտրոնանալ դասական պարերի վրա[32]։

1947 թվականին Բարդոն, անցնելով խիստ ընտրություն, դառնում է Փարիզի երաժշտության և պարի կոնսերվատորիայի սանուհի։ Ընդունվելուց հետո մայրն աղջիկների հետ հանգստի է մեկնում Մեժև․ այդտեղ կար լողավազան և Բրիժիտը հրապուրվեց լողով։ Մի քանի օր հետո Աննա-Մարին որպես պատիժ զրկեց Բրիժիտին լողավազանից օգտվելու բաժանորդագրից․ դա արվեց փոքրիկ հանցանքի համար, ինչը դարձավ աղջկա մանկության ամենացավոտ հիշողություններից մեկը[33][31]։

Վերադառնալով Փարիզ՝ Բարդոն սկսեց դասերը Կոնսերվատորիայում։ Երեք տարի ուսանել է մանկավարժ Ժաննա Շվարցի դասարանում։ Մասնակցել է նաև ռուս մանկավարժ Բորիս Կնյազևի ստուդիայում անցկացվող դասերին։ Բարդոյի հետ Կնյազևի մոտ է սովորել Լեսլի Քերոնը[34]։ Համաձայն վերջինիս հիշողությունների Բրիժիտը նրբագեղ էր ու պլաստիկ, սակայն բավականին դանդաղկոտ, ոչ շատ ուժեղ և ոչ բավականաչափ։ Քերոնը համարում էր, որ Բարդոն կարող էր դառնալ բալետի «հիասքանչ» պարուհի, եթե ջանասեր լիներ պարապմունքներին[35]։

Բրիժիտը սովորել է կատակերգության ու պարարվեստի ուսումնարանում։ Առաջին անգամ նկարահանվել է ռեժիսոր Վիլլի Ռոզիեի «Մանինան՝ առանց քողի աղջիկը» ֆիլմում 1952 թվականին։ Ռեժիսոր Միշել Բուարոնի «Չարաճճի աղջիկը» կինոնկարում (1955) կատարած երկրորդական դերակատարումից հետո նա հռչակվեց Մարկ Ալեգրեի «Փետրաթելով մարգարտածաղիկը» (1957) և հատկապես Ռոժե Վադիմի «Եվ Աստված ստեղծեց կնոջը» ֆիլմի շնորհիվ (1956)։ Բարդոյի լավագույն կատարումներին կարելի է հանդիպել նաև Ռենե Կլերի «Մեծ զորավարժություններ (1956), ռեժիսորներ Կլոդ Օտան-Լարայի «Դժբախտության դեպքում» (1958), Քրիստիան- Ժակի «Բաբետան գնում է պատերազմ» (1959), Ռոժե Վադիմի «Գիշերային գոհարավաճառները» (1958), «Սանձը վզին» (1961) և «Զինվորի հանգիստը» (1962), Հանրի-Ժորժ Կլուզոյի «Ճշմարտությունը» (1960), Միշել Բուարոնի «Հռչակավոր սիրային պատմությունները» (1961), Յուրի Մալլի «Անձնական կյանք» (1961) և «Վիվա Մարիա» (1964), Ժան-Լյուկ Գոդարի «Արհամարհանքը» (1963), Միշել Դեվիլի «Արջը և տիկնիկը» (1970), Ռոբերտ Էնրիկոյի «Ռոմի պողոտան» (1971), Նինա Կոմպանեզի «Կոլին Տրուս-Շեմիսի շատ չքնաղ և զվարճալի պատմությունը» (1974), Ռոժե Վադիմի «Դոն Ժուան» (1973) և այլ կինոնկարներում։

1950-ական թվականներին Եվրոպայում համարվում էր սեքս խորհրդանիշ, ինչպես Մերիլին Մոնրոն ԱՄՆ-ում։ Շոու-բիզնեսում իր 21-ամյա կարիերայի ընթացքում նկարահանվել է 48 ֆիլմերում[36], ձայնագրել է 80 երգ, հանդես է եկել տարբեր երաժշտական շոուներում։

1973 թվականին ավարտելով իր կինոկարիերան՝ սկսել է ակտիվ աշխատանք տանել կենդանիների պաշտպանության բնագավառում։ 1990-ական թվականներին բազմիցս հանդես է եկել Ֆրանսիայում ներգաղթյալների ավելացման և իսլամի տարածման դեմ, նույնասեռականության և միջռասայական ամուսնությունների քննադատությամբ, ինչի պատճառով հինգ անգամ դատապարտվել է «ազգամիջյան թշնամանքի հրահրման» համար[37]։

Բրիջիտ Բարդոն մահացել է 2025 թվականի դեկտեմբերի 28-ին (91 տարեկան հասակում) Սեն Տրոպեում գտնվող իր Լա Մադրագ կալվածքում[38][39][40]։ Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնը սոցիալական ցանցերում հարգանքի տուրք է մատուցել Բարդոյին՝ նրան անվանելով «դարի լեգենդ»[41]։

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. 1 2 filmportal.de — 2005.
  2. 1 2 FemBio տվյալների շտեմարան (գերմ.)
  3. 1 2 Brockhaus Enzyklopädie (գերմ.) — F.A. Brockhaus, 1796.
  4. 1 2 Wayolle É., Martin Y. Avenue Brigitte-Bardot, « ville de cœur »… Comment les chemins entre Hénin-Beaumont et « BB » se sont rejoints (ֆր.) // La Voix du Nord — Lille: 2025. — ISSN 0999-2189; 2491-3189
  5. 1 2 3 4 Fichier des personnes décédées mirror
  6. 1 2 Brigitte Bardot, icône mondiale du cinéma et grande amoureuse des animaux, est morte (ֆր.) — 2025.
  7. 1 2 French cinema legend Brigitte Bardot dies at 91 — 2025.
  8. 1 2 3 4 Mort de Brigitte Bardot : bye-bye BB (ֆր.) / D. Alfon — 1973. — ed. size: 139959 — ISSN 0335-1793; 1766-0556; 2262-4767
  9. ↑ Bellery S., Cazaux S. Brigitte Bardot sera finalement inhumée au cimetière marin de Saint-Tropez (ֆր.) // (untranslated) — 2025.
  10. ↑ Ռոյթերս — 1851.
  11. ↑ Muere Brigitte Bardot: «La Virgen me sostiene desde hace tiempo, una presencia íntima y benevolente» — 2018.
  12. 1 2 3 Lundy D. R. The Peerage
  13. ↑ Walcott E. Brigitte Bardot's Relationship History: A Look Back at the Actress and Sex Symbol’s Marriages and Love Life — People Inc., 2025. — ISSN 0093-7673; 2169-2157; 0093-7673
  14. ↑ Gorman F. Serge Gainsbourg's 20 most scandalous moments — 2011. — ISSN 1756-3224; 1354-4322; 0261-3077
  15. ↑ Charrier contre Bardot (ֆր.) — 1996. — P. 24. — ISSN 1760-6454
  16. ↑ «Films and Music by Brigitte Bardot». Rate Your Music. Վերցված է 2010 թ․ մարտի 13-ին.
  17. ↑ «Daily Celebrations ~ Brigitte Bardot, Cat Transformed ~ 25 August ~ Ideas to motivate, educate, and inspire». Dailycelebrations.com. Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ սեպտեմբերի 29-ին. Վերցված է 2010 թ․ մարտի 13-ին.
  18. ↑ Робинсон, 1997, էջ 264
  19. ↑ «Брижит Бардо в пятый раз оштрафовали за неполиткорректные высказывания». Lenta.ru. 2008-06-04. Արխիվացված է օրիգինալից 2018-11-18-ին. Վերցված է 2018-04-26-ին. {{cite web}}: Italic or bold markup not allowed in: |publisher= (օգնություն)
  20. 1 2 Лельевр, 2014, էջ 16
  21. ↑ Лельевр, 2014, էջ 21
  22. ↑ Робинсон, 1997, էջ 31—33
  23. ↑ Робинсон, 1997, էջ 31: «Весила она 7 фунтов и 11 с половиной унций (приблизительно 3,2 кг)»
  24. ↑ Бардо, 1997, Глава I
  25. ↑ Робинсон, 1997, էջ 35
  26. ↑ Лельевр, 2014, էջ 16—17
  27. 1 2 ««Жизнь выдающихся людей: Брижит Бардо, жизнь ББ» / Un jour, un destin: Brigitte Bardot, la vérité de BB». TV5Monde (ֆրանսերեն). Un jour, un destin[fr] — Второй сезон (2008), пятый выпуск (эфир от 25 июня 2008 года). 2008. Արխիվացված է օրիգինալից 2018-04-19-ին. Վերցված է 2018-11-20-ին. {{cite web}}: Italic or bold markup not allowed in: |publisher= (օգնություն)
  28. ↑ Робинсон, 1997, էջ 36
  29. ↑ «Легенды мирового кино. Брижит Бардо». player.smotrim.ru. Վերցված է 2026-01-15-ին.
  30. 1 2 Бардо, 1997, Глава II
  31. 1 2 Бардо, 1997, Глава III
  32. ↑ Робинсон, 1997, էջ 40—41
  33. ↑ Barnett Singer. Brigitte Bardot. A Biography. McFarland, 2013
  34. ↑ «Leslie Caron career and movies» (անգլերեն). IMDb. Արխիվացված է օրիգինալից 2017-08-31-ին. Վերցված է 2018-04-28-ին. {{cite web}}: Italic or bold markup not allowed in: |publisher= (օգնություն)
  35. ↑ Робинсон, 1997, էջ 41
  36. ↑ Джеффри Робинсон. Брижит Бардо: Две жизни = Bardot — Two Lives / пер. с англ. А. Бушуева, Т. Бушуевой. — иллюстрированное. — Смоленск: Русич, 1997. — 480 с. — (Женщина — миф). — ISBN 5-88590-749-8.
  37. ↑ «Брижит Бардо в пятый раз оштрафовали за неполиткорректные высказывания». Lenta.ru. 2008-06-04. Արխիվացված է օրիգինալից 2018-11-18-ին. Վերցված է 2018-04-26-ին. {{cite web}}: Italic or bold markup not allowed in: |publisher= (օգնություն)
  38. ↑ Armelle Héliot. «Brigitte Bardot, l'icône du cinéma français, est morte à 91 ans». Le Figaro.
  39. ↑ Andrew Pulver (2025-12-28). «Brigitte Bardot, French screen legend, dies aged 91». The Guardian.
  40. ↑ «Un corbillard quitte La Madrague, la villa de la star où elle est décédée ce matin». Le Figaro (ֆրանսերեն). 2025-12-28. Վերցված է 2025-12-28-ին.
  41. ↑ «EN DIRECT - Mort de Brigitte Bardot : Emmanuel Macron rend hommage à «une légende du siècle»». europe1.fr (ֆրանսերեն). 2025-12-28. Վերցված է 2025-12-28-ին.

Գրականություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • Brigitte Tast, Hans-Jürgen Tast (Hrsg.) Brigitte Bardot. Filme 1953–1961. Anfänge des Mythos B.B. (Hildesheim 1982) 3-88842-109-8.
  • Servat, Henry-Jean (2016). Brigitte Bardot – My Life in Fashion (Hardback). Paris: Flammation S.A. ISBN 978-2--08-0202697.

Արտաքին հղումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Վիքիքաղվածքն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Բրիժիտ Բարդո» հոդվածին։
Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Բրիժիտ Բարդո» հոդվածին։
  1. ↑ Ֆրանսերենով bébé՝ «պստլիկ, մանկիկ»։
  2. ↑ Ըստ այլ տվյալների, Բրիժիտ Բարդոյի կենսագրականում նշվում է ընկերության անվանումն այսպես՝ «Բարդո և Կ°, թթվածին և ացետիլեն»[20].
Քաղվածելու սխալ՝ <ref> tags exist for a group named "~", but no corresponding <references group="~"/> tag was found.
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Բրիժիտ_Բարդո&oldid=10723387» էջից