Բերրի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Քաղաք
Բերրի
Վարչական տարածքԹուրքիա
ՎիլայեթԽարբերդի վիլայեթ
ԳավառակՉարսանջակի գավառակ
Այլ անվանումներԲերի, Բերին, Պերի, Պերրի, Փերի, Փերին
Պաշտոնական լեզուՀայերեն
Ազգային կազմՀայեր (մինչև Մեծ եղեռնը)
Կրոնական կազմՔրիստոնյա (մինչև Մեծ եղեռնը)
Ժամային գոտիUTC+3
##Բերրի (Թուրքիա)
Red pog.png

Բերրի, քաղաք (գյուղաքաղաք, ավան, գյուղ) Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Չարսանջակի գավառակում[1]: Գտնվում էր Խարբերդ քաղաքից 38 կմ հյուսիս-արևելք, Արևելյան Եփրատի վտակ Փերի (Բերրի) գետի ձախ ափին, Բերրիի դաշտում: Հանդիսացել է Չարսանջակի գավառակի կենտրոն:

Անվան ստուգաբանություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բնակավայրի անվանումը ծագել է «բերրի» բառից: Բերրի դաշտը եղել է խիստ բարեբեր և այն շրջապատված է եղել այգիներով ու բանջարանոցներով: Թուրքերեն բնակավայրի անվանումը հնչում է Փերի:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքի հայ բնակչությունը տեղահանվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

XIX դարի վերջին 500 տուն բնակիչ, որից 350-ը՝ հայկական, իսկ XX դարի սկզբին ուներ 800 տուն բնակիչ, որից 700-ը՝ հայկական:

Տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բնակչության հիմնական զբաղմունքը այգեգործությունն էր, մասնավորապես խաղողի և թթենու մշակությամբ: Զբաղվում էին նաև երկրագործությամբ, ոսկերչությամբ և կտավագործությամբ:

Օգտակար հանածոներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքի մոտակայքում եղել է հանքային աղբյուր, որի ջուրը բնակիչներն օգտագործել են աղի փոխարեն:

Ճարտարապետություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքի տները հիմնականում երկհարկանի էին:

Պատմամշակութային կառույցներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքը նախկինում ունեցել է Կարմիր վանք, Ս. Լույս վանք և Ս. Գևորգ եկեղեցիներ: XX դարի սկզբին ուներ երկու եկեղեցի, որոնցից մեկը լուսավորչական էր և կոչվում է Ս. Աստվածածին (կամ Փերիո Ս. Աստվածածին ուխտ):

Կրթություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքն ուներ 3 վարժարան: 1900-ական թվականներին գործում էր արական վարժարան՝ 120 աշակերտով և իգական վարժարան՝ 60 աշակերտով: Քաղաքի կրթական գործի հիմքը դրվել էր 1879 թվականից: 1879-1915 թվականները կրթության մասին հոգ էր տանում ԱՄՆ-ում հիմնած «Բերրի» ուսումնական ընկերությունը:

Գրչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բերրին եղել է գրչության կենտրոն:

Վարչական բաժանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքը բաժանված էր վեց թաղերի, որից թուրքական էր միայն Շուկայի թաղը (մոտ 100 ընտանիք):

Թաղերը հետևյալն են[2].

  • Կալերի թաղ
  • Շուկայի թաղ
  • Եկեղեցու թաղ
  • Կարմիր աղբյուրի թաղ
  • Խորշակի թաղ
  • Տոն աղբյուրի թաղ

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Խարբերդի նահանգ, Չարսանջակ գավառակ»։ Վերցված է 2015 ապրիլի 14 
  2. «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան», հտ 1, էջ 678