Բերրի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Քաղաք
Բերրի
Կոորդինատներ: 39°54′0″ հս․ լ. 39°40′0″ ավ. ե. / 39.90000° հս․. լ. 39.66667° ավ. ե. / 39.90000; 39.66667
Վարչական տարածքԱրևմտյան Հայաստան
ՎիլայեթԽարբերդի վիլայեթ
ԳավառակՉարսանջակի գավառակ
Այլ անվանումներԲերի, Բերին, Պերի, Պերրի, Փերի, Փերին
Պաշտոնական լեզուՀայերեն
Ազգային կազմՀայեր (մինչև Մեծ եղեռնը)
Կրոնական կազմՔրիստոնյա (մինչև Մեծ եղեռնը)
Ժամային գոտիUTC+3
##Բերրի (Աշխարհ)
Red pog.png

Բերրի, քաղաք (գյուղաքաղաք, ավան, գյուղ) Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Չարսանջակի գավառակում[1]: Գտնվում էր Խարբերդ քաղաքից 38 կմ հյուսիս-արևելք, Արևելյան Եփրատի վտակ Փերի (Բերրի) գետի ձախ ափին, Բերրիի դաշտում: Հանդիսացել է Չարսանջակի գավառակի կենտրոն:

Անվան ստուգաբանություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բնակավայրի անվանումը ծագել է «բերրի» բառից: Բերրի դաշտը եղել է խիստ բարեբեր և այն շրջապատված է եղել այգիներով ու բանջարանոցներով: Թուրքերեն բնակավայրի անվանումը հնչում է Փերի:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքի հայ բնակչությունը տեղահանվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

XIX դարի վերջին 500 տուն բնակիչ, որից 350-ը՝ հայկական, իսկ XX դարի սկզբին ուներ 800 տուն բնակիչ, որից 700-ը՝ հայկական:

Տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բնակչության հիմնական զբաղմունքը այգեգործությունն էր, մասնավորապես խաղողի և թթենու մշակությամբ: Զբաղվում էին նաև երկրագործությամբ, ոսկերչությամբ և կտավագործությամբ:

Օգտակար հանածոներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքի մոտակայքում եղել է հանքային աղբյուր, որի ջուրը բնակիչներն օգտագործել են աղի փոխարեն:

Ճարտարապետություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքի տները հիմնականում երկհարկանի էին:

Պատմամշակութային կառույցներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքը նախկինում ունեցել է Կարմիր վանք, Ս. Լույս վանք և Ս. Գևորգ եկեղեցիներ: XX դարի սկզբին ուներ երկու եկեղեցի, որոնցից մեկը լուսավորչական էր և կոչվում է Ս. Աստվածածին (կամ Փերիո Ս. Աստվածածին ուխտ):

Կրթություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքն ուներ 3 վարժարան: 1900-ական թվականներին գործում էր արական վարժարան՝ 120 աշակերտով և իգական վարժարան՝ 60 աշակերտով: Քաղաքի կրթական գործի հիմքը դրվել էր 1879 թվականից: 1879-1915 թվականները կրթության մասին հոգ էր տանում ԱՄՆ-ում հիմնած «Բերրի» ուսումնական ընկերությունը:

Գրչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բերրին եղել է գրչության կենտրոն:

Վարչական բաժանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքը բաժանված էր վեց թաղերի, որից թուրքական էր միայն Շուկայի թաղը (մոտ 100 ընտանիք):

Թաղերը հետևյալն են[2].

  • Կալերի թաղ
  • Շուկայի թաղ
  • Եկեղեցու թաղ
  • Կարմիր աղբյուրի թաղ
  • Խորշակի թաղ
  • Տոն աղբյուրի թաղ

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Խարբերդի նահանգ, Չարսանջակ գավառակ»։ Վերցված է 2015 ապրիլի 14 
  2. «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան», հտ 1, էջ 678