Արքայազն Ֆիլիպ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Արքայազն Ֆիլիպ
անգլ.՝ Philip Mountbatten
Duke of Edinburgh 33 Allan Warren.jpg
 
Կրթություն՝ Գորդոնսթաուն (1939)[2], Cheam School?, Schule Schloss Salem?[2] և Բրիտանիայի թագավորական նավատոմի քոլեջ (1939)
Մասնագիտություն՝ պոլո խաղացող և սպա
Դավանանք Անգլիկան եկեղեցի
Ծննդյան օր հունիսի 10, 1921(1921-06-10)[3][4][5][…]
Ծննդավայր Մոն Ռեպոս, Կերկիրա, Հունաստանի թագավորություն
Վախճանի օր ապրիլի 9, 2021(2021-04-09)[6][7][8][…] (99 տարեկան)
Վախճանի վայր Վինձոր ամրոց, Վինձոր, Վինձոր և Մեյդենհեդ, Բերկշիր, Հարավարևելյան Անգլիա, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն
Գերեզման Սուրբ Գեորգի մատուռ
Թաղված Սուրբ Գեորգի մատուռ
Դինաստիա Mountbatten family?[1] և Գլյուքսբուրգներ
Քաղաքացիություն Flag of the United Kingdom.svg Միացյալ Թագավորություն
Ի ծնե անուն անգլ.՝ Philip of Greece and Denmark[1]
Հայր Անդրեաս, Հունաստանի և Դանիայի արքայազն[1][9]
Մայր Ալիսա Բատենբերգ[1][9]
Ամուսին Եղիսաբեթ II[1][10][9][…]
Զավակներ Չարլզ, Ուելսի արքայազն[5][1][9], Աննա[5][1][9], Էնդրյու, Յորքի դուքս[5][1][9] և Ուելսի կոմս Էդվարդ[5][1][9]
 
Պարգևներ

Պատվո լեգեոնի Մեծ խաչի ասպետ, Ռազմական խաչ 1939—1945 թթ., Ֆինլանդական Սպիտակ Վարդի շքանշան, Grand Cross of the Order of the Condor of the Andes?, Թագավորական վիկտորիանական շղթա, Ալբերտի մեդալ, Փղի շքանշան, Ինֆանտ դոն Էնրիկեի շքանշանի մեծ շղթա, Նոր Զելանդիայի միաբանություն, President's Medal?, Քրիզանթեմի բարձրագույն շքանշանի մեծ ժապավեն, Ասպետական մեծ խաչի շքանշան. «Իտալիայի Հանրապետության համար ունեցած վաստակի համար», «Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետության հանդեպ ունեցած վաստակի համար» հատուկ աստիճանի շքանշանի Մեծ Խաչ, «Ավստրիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» պատվո նշանի մեծ աստղ, Grand Cross of the Military Order of Christ?, Grand Cross of the Military Order of Avis?, Աշտարակի և թրի շքանշանի Մեծ խաչ, Սերովբեների արքայական շքանշան, պարսկական կայսրության հիմնադրման 2500-ամյակին նվիրված հուշամեդալ, Սուրբ Օլաֆի շքանշանի շղթայով Մեծ խաչի ասպետ, Կառլոս III-ի շքանշանի Մեծ խաչի ասպետ, Թագավորական Վիկտորիական շքանշանի Մեծ Խաչի ասպետ, Լեհաստանի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար շքանշանի Մեծ խաչի ասպետ, Knight of the Order of Australia? և Փրկիչի շքանշան

Ֆիլիպ Մաունթբեթեն (անգլ.՝ Philip Mountbatten, հունիսի 10, 1921(1921-06-10)[3][4][5][…], Մոն Ռեպոս, Կերկիրա, Հունաստանի թագավորություն - ապրիլի 9, 2021(2021-04-09)[6][7][8][…], Վինձոր ամրոց, Վինձոր, Վինձոր և Մեյդենհեդ, Բերկշիր, Հարավարևելյան Անգլիա, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), Մեծ Բրիտանիայի թագուհի Եղիսաբեթ II-ի ամուսինը։ Ունի Էդինբուրգի դուքսի կոչում։ Նախկինում եղել է Հունաստանի և Դանիայի արքայազնը։ Ֆիլիպը ծնվել է Հունաստանում, նրա ընտանիքը արտաքսվել է երկրից, երբ նա 18 ամսական էր։ Ֆրանսիայում, Գերմանիայում և Միացյալ Թագավորությունում կրթություն ստանալուց հետո նա 18 տարեկան հասակում միացել է Թագավորական նավատորմին 1939 թվականին, սկսել է ծառայություն մատուցել արքայադուստր Եղիսաբեթին, որին հանդիպել էր 1934 թվականին։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ նա ծառայել է Միջերկրական և Խաղաղօվկիանոսյան նավատորմերում։

Պատերազմից հետո Ֆիլիպը ստացել է Ջորջ VI-ի համաձայնությունը՝ Եղիսաբեթի հետ ամուսնանալու համար։ Մինչև 1947 թվականի հուլիսին նրանց պաշտոնական նշանադրությունը, Ֆիլիպը հրաժարվել է իր հունական և դանիական կոչումներից և տիտղոսներից, հրաժարվել է իր մորական պապի ազգանունից՝ Մոնթբաթենից։ Նա ամուսնացել է Եղիսաբեթի հետ 1947 թվականի նոյեմբերին։ Ամուսնության նախօրեին նա ստացել է Ձերդ թագավորական մեծություն կոչումը և դարձել Էդինբուրգի դուքս, Մարիոնեթի կոմս և Գրինվիչի բարոն։ Ֆիլիպը թողել է զինվորական ծառայությունը, երբ Եղիսաբեթը 1952 թվականին դարձել է թագուհի՝ հասնելով հրամանատարի կոչման և դառնալով 1957 թվականին Բրիտանիայի արքայազն։ Ֆիլիպը և Եղիսաբեթն ունեցել են չորս երեխա՝ Արքայազն Չարլզը, Արքայադուստր Աննան, Էնդրյու, Յորքի դուքսը և Արքայազն Էդվարդ (Ուեսեքսի կոմս)։ Նա հրաժարվել է թագավորական պարտականություններից 2017 թվականի օգոստոսի 2-ին 96 տարեկան հասակում՝ անցկացնելով 22,219 հանդիպում և 5,493 ելույթ՝ սկսած 1952 թվականից[11]։ Ֆիլիպը մահացել է 2021 թվականի ապրիլի 9-ին՝ իր 100-ամյակից երկու ամիս առաջ։

Զինվորական կոչումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արքայազն Ֆիլիպը ունեցել է հետևյալ զինվորական կոչումները.

Մեծ Բրիտանիա։

    • Ֆելդմարշալ (1953 թ.)
    • Թագավորական BBC-ի մարշալ (1953 թ.)
    • Ծովային ադմիրալ (1953 թ.)
    • Թագավորական ծովային ուժերի գեներալ-կապիտան (հունիսի 1, 1953 թ.)

Ավստրալիա։

Նոր Զելանդիա։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]