Արեմ-արեմ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox mets.png
Արեմ-արեմ
Arem-arem.JPG
Առաջացման երկիրFlag of Indonesia.svg Ինդոնեզիա[1]
Հիմնականcooked rice?[1], կարտոֆիլ[1], Գազար[1], Մսաղաց[1] և Ռագու[1]

Արեմ-արեմ (ինդոն.՝ arem-arem), ինդոնեզական խոհանոցի ուտեստ: Իրենից ներկայացնում է բրնձից պինդ (երշիկանման) զանգված, պատահաբար նաև պատրաստված եգիպտացորենով, փաթաթված բանանի տերևի մեջ: Կարող է լցոնված լինել ինչպես մեկ, այնպես էլ մի քանի բաղադրիչներով: Հաճախ օգտագործվում են աղացած բանջարեղեններ, տեմպե, հավի մսի կամ արբոնի տարբեր տեսակներ:

Ճավացիների խոհարարական մասնագիտություն: Փողոցային խոհանոցի հայտնի ուտեստ է համարվում, հատկապես Կենտրոնական Ճավայում:

Ծագում և տարածում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բանանի տերևների մեջ եփված բրինձը համարվում է Մալայան արշիպելագի զգալի մասի՝ Հարավարևելյան Ասիայի հացահատիկային մշակաբույսերի ավանդական պատրաստման միջոցներից: Ինդոնեզական խոհանոցում վաղուց գոյություն ունեն այս տիպի մի քանի ուտեստներ, որոնք տարբերվում են իրենց ձևով, չափերով և պատրաստման գործընթացում եղած նյուանսներով: Արեմ-արեմը, ըստ էության, մեկ այլ, ավելի տարածված ինդոնեզական ուտեստի՝ լոնտոնգի, փոփոխված տարբերակն է: Ի տարբերություն վերջինիս, արեմ-արեմը խճողակ է պարունակում, որի պատճառով այն երբեմն անվանում են «խճողակով լոնտոնգ» (ինդոն.՝ lontong isi)[2][3]:

Արեմ-արեմը համարվում է ճավայական խոհանոցի[en] ավանդական մասնագիտություն: Այս կերակուրը առավել հայտնի է Ինդոնեզիայի մայրաքաղաք Ջակարտայում, Արևմտյան Ճավայում և Կետնրոնական Ճավայում[2]: Ճավացիների շրջանում կարծիք կա, որ այս կերակուրի հայրենիքը Կենտրոնական Ճավայի փոքր քաղաք Կեբումենն[en] է, որտեղից, ըստ երևույթի, ժամանակի ընթացքում ուտեստը տարածվել է ամբողջ Ճավայում: Ցանկացած իրավիճակում, ժամանակակից Կեբումենում արեմ-արեմը ստեղծվում է ամենատարբեր լցոնումներով և օգտագործվում է բացառիկ համբավով: Ընդհանուր առմամբ, այս ուտեստը նշանակալից տեղ է զբաղեցնում Կենտրոնական Ճավայի և Յոգյակարտայի հատուկ շրջանի բնակչության խոհանոցային ավանդություններում[4][5]:

Պատրաստման եղանակ և տեսակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լոնտոնգին անվիճելի նմանությամբ արեմ-արեմը նրանից որոշակի տարբերություններ ունի՝ ոչ միայն միջուկի առկայության հաշվին, այլև խոհարարական տեսանկյունից ավելի բարդ ուտեստ լինելով: Եթե լոնտոնգը հիմնականում պատրաստվում է կպչուն բրնձից, ապա արեմ-արեմի պատրաստման համար հիմնականում օգտագործվում է սովորական տեսակի բրինձ: Բացի այդ, արեմ-արեմը, որպես կանոն, ունի զգալիորեն ավելի փոքր երկարություն, որպես կանոն, ոչ ավելի, քան 15 սմ և, միևնույն ժամանակ, կարող է լինել մի փոքր ավելի հաստ, քան լոնտոնգը[5][6]:

Պատրաստի արեմ-արեմ

Արեմ-արեմի համար նախատեսված բրինձը սովորաբար կիսաեփված են թողնում, հազվադեպ՝ մինչև ամբողջական պատրաստում: Ջրի մեջ հաճախ ավելացվում է կոկոսի կաթ, իսկ երբեմն էլ համեմունքների փոքր քանակություն: Եփված բրինձը բաժանվում է մասերի, որոնցից յուրաքանչյուրը տարածվում է բանանի տերևների վրա: Ամեն մասի մեջտեղում լցվում է միջուկը, որից հետո դրանք փաթաթվում են բանանի տերևների օգնությամբ, ինչպես բամբուկից պատրաստված ծածկույթի միջոցով փաթաթում են ճապոնական ռոլլերը: Սովորաբար այսպիսի ռուլետներն լինում են բավականին ճշգրիտ գլանաձև, սակայն երբեմն ուղղահայաց ձևով հարթեցվում են: Դրանից հետո բանանի տերևների փաթաթանները սերտորեն ամրացվում են. Ճավայում ավանդաբար դրանք ամրացնելու համար օգտագործում էին արմավենու մանրաթելեր, բայց մեր օրերում լայնորեն օգտագործվում են բնական կամ սինթետիկ թելեր, ինչպես նաև ատամնաքչփորիկներ և ամրակներ[7][8]:

Փաթաթված արեմ-արեմները շոգեխաշվում են կամ պատրաստվում են ջրում: Վերջին դեպքում դրանք երբեմն տեղադրվում են մետաղյա կամ պլասմասե ծակոտած տարաների մեջ, որոնք թույլ են տալիս պատրաստի արտադրանքի առավել հավասարաչափ ձև և ստանդարտ չափսեր տալու համար[7]:

Երբեմն բրնձի փոխարեն այս ուտեստը պատրաստելու համար օգտագործվում է եգիպտացորեն, իսկ երբեմն՝ բրնձի և եգիպտացորենի խառնուրդ[6]։ Որոշ բաղադրատոմսերում բրնձի կամ եգիպտացորենի մեջ ավելացվում է տապիոկա: Կան նաև բաղադրատոմսեր, որոնք նախատեսում են արեմ-արեմի պատրաստումը ցորենի կամ բրնձի լապշայից[9]:

Արեմ-արեմի տարատեսակների բազմազանությունը հիմնականում կախված է խճողակից, որը կարող է բաղկացած լինել մեկ բազադրիչից, սակայն ավելի հաճախ բաղկացած է լինում մի քանի բաղադրիչներից: Դրա պատրաստման համար կարող են օգտագործվել տարբեր մթերքներ, որոնք մանր կտրատած են և սովորաբար տապակվում են համեմունքներով, որպես կանոն, կոկոսի կաթի կամ սոյայի սոուսի ավելացմամբ։ Բուսական ծագման մթերքներից առավել հաճախ օգտագործվում են գազար, կանաչ և սովորական սոխ, կարտոֆիլ, պարկիա գեղեցիկ, կանաչ պղպեղ, բամբուկի և սոյայի ծիլեր, բանան, տեմպե, տոֆու, սունկ: Կենդանական ծագման մթերքներից, որպես արեմ-արեմի միջուկ, առավել տարածված է հավի միսը, որը սովորաբար խառնվում է ինչ-որ բուսական հավելումների հետ: Փոքր-ինչ ավելի հազվադեպ են օգտագործվում միս, ձու, ձուկ, ծովամթերք, ինչպես նաև աբոնի տարբեր տեսակներ[4][5][6][9][10]:

Մատուցում և օգտագործում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ճավայում արեմ-արեմը հաճախ մատուցվում է տնային ճաշկերույթների համար՝ հատկապես նախաճաշի, ինչպես նաև տոնական խնջույքների ժամանակ[8][11][12]։ Երբ մատուցվում է սեղանին, այն սովորաբար կտրվում է կտորներով, երբեմն բացված ձևով, և երբեմն հենց արմավենու տերևներում փաթաթված, ինչը նրան ճապոնական ռոլլերի որոշակի նմանություն է տալիս: Արեմ-արեմի հետ կարող են մատուցել աղի կամ քաղցր սոյայի սոուս, սամբալ պղպեղի մածուկ կամ գետնանուշի սոուս[2]: Բացի այդ, այս ուտեստը, որը պատրաստվում է տնային պայմաններում, հաճախ իրենց հետ վերցնում են աշխատանքի կամ ճանապարհի համար, ինչը նպաստում է դրա խիտ փաթեթավորմանը և հարմարավետ ձևին[4][5]:

Դրա հետ մեկտեղ նա գրեթե մեծ ժողովրդականություն է վայելում որպես փողոցային սնունդ. այն վաճառում են ճամփեզրի ճաշարաններում, ավանդական շուկաներում, ինչպես նաև փողոցային առևտրականների սայլակներից: Կենտրոնական Ճավայի շատ վայրերում արեմ-արեմը ծառայում է որպես սովորական արագ սնունդ, որը կարելի է շատ արագ ուտել կանգնած վիչակում, քայլելու ընթացքում կամ տրանսպորտի մեջ: Այս դեպքերում արմավենու տերևից փաթաթանը կարող է ամբողջությամբ բացվել եւ վերածվել ափսեի, և կարող է նաև միայն մեկ վերջնամասից բացվել, վերածվելով կոնի, որից դուրս է գալիս պարունակությունը[4][5][12]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 https://www.indonesiakaya.com/jelajah-indonesia/detail/arem-arem-jajanan-pasar-penawar-lapar-di-pagi-hari
  2. 2,0 2,1 2,2 «Arem-arem, Jajanan Pasar Penawar Lapar di Pagi Hari» (ինդոնեզերեն)։ Indonesia Kaya։ Վերցված է 2020-03-06 
  3. Lontong & Ketupat, 2008, էջ 3—4
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 «Arem-Arem, Jajanan yang Kini Jadi Idola di Jombang» (ինդոնեզերեն)։ Faktual News։ Վերցված է 2020-03-04 
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Tantri Setyorini։ «Cara Membuat Arem-Arem Isi Ragout Ayam Wortel Pedas dengan Magicom» (ինդոնեզերեն)։ Merdeka։ Վերցված է 2020-03-04 
  6. 6,0 6,1 6,2 1010 Resep, 2008, էջ 231—232
  7. 7,0 7,1 Lontong & Ketupat, 2008, էջ 5—6
  8. 8,0 8,1 «Resep Arem-Arem Sambal Goreng Krecek, Menu Sarapan Favorit Keluarga di Rumah» (ինդոնեզերեն)։ Tribun Solo։ Վերցված է 2020-03-06 
  9. 9,0 9,1 Sisca Susanto, 2013, էջ 21
  10. Fauziah Muhlisah, 2000, էջ 16—18
  11. Погадаев, 2012, էջ 59
  12. 12,0 12,1 «Arem–arem» (անգլերեն)։ Վերցված է 2020-03-06 

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Погадаев В. А. (составитель) Малайский мир (Бруней, Индонезия, Малайзия, Сингапур). Лингвострановедческий словарь. — М.: Восточная книга, 2012. — 798 p. — ISBN 978-5-7873-0658-3
  • 1010 Resep Asli Masakan Indonesia. — Jakarta: Gramedia Pustaka Utama, 2008. — 548 p. — ISBN 978-979-22-3752-8
  • Wahyuni Mulyawati, Ilse Harahap. Lontong & Ketupat. — Jakarta: Gramedia Pustaka Utama, 2008. — 117 p. — ISBN 978-979-22-3865-5
  • Sisca Susanto 100 Resep Jajan Pasar Paling Diminati Untuk Jualan. — Jakarta: Gramedia Pustaka Utama, 2013. — 112 p. — ISBN 978-60203-40-59-3
  • Fauziah Muhlisah Aneka makanan ringan. — Yogyakarta: Kanisius, 2000. — 90 p. — ISBN 978-979-6726-356