Անդրաշ Ալֆյոլդի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Անդրաշ Ալֆյոլդի
հունգ.՝ Alföldi András
Ծնվել է օգոստոսի 27, 1895(1895-08-27)[1]
Պոմազ, Szentendre District, Պեշտ, Հունգարիա
Մահացել է փետրվարի 12, 1981(1981-02-12)[1][2] (85 տարեկանում)
Փրինսթոն, Մերսեր շրջան, Նյու Ջերսի, ԱՄՆ
Քաղաքացիություն Flag of Hungary.svg Հունգարիա
Մասնագիտություն արվեստագետ, դասական հնագետ, նախապատմության ուսումնասիրող, դասական անտիկ պատմաբան, պրոֆեսոր, դրամագետ և Հռոմեական մարզերով զբաղվող հնագետ
Հաստատություն(ներ) Բուդապեշտի համալսարան, Բեռնի համալսարան և Բազելի համալսարան
Անդամակցություն Բավարիական գիտությունների ակադեմիա, Մայնցի գիտությունների և գրականության ակադեմիա, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիա և Արձանագրությունների և բելետրիստիկայի ակադեմիա
Ալմա մատեր Բուդապեշտի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներին հունգարերեն[1]
Հայտնի աշակերտներ Éva Bónis
Պարգևներ Արվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշան

Անդրաշ Ալֆյոլդի (հունգ.՝ Alföldi András, օգոստոսի 27, 1895(1895-08-27)[1], Պոմազ, Szentendre District, Պեշտ, Հունգարիա - փետրվարի 12, 1981(1981-02-12)[1][2], Փրինսթոն, Մերսեր շրջան, Նյու Ջերսի, ԱՄՆ), հունգարացի պատմաբան, արվեստագետ, վիմագիր, դրամագետ և հնագետ, մասնագիտացել է վաղ անտիկ շրջանի պատմության մեջ։ Դոկտոր, պրոֆեսոր[3]։ Երբեմն նրան կոչում են 20-րդ դարի Հին աշխարհի խոշորագույն մասնագետներից, չնայած որոշ դեպքերում նրա ուսումնասիրությունների արդյունքները կասկած են հարուցում գիտական հասարակությունում։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անդրաշ Ալֆյոլդին ծնվել է բժշկի ընտանիքում, 1910 թվականին կորցրել է հորը։ Սովորել է Բուդապեշտի գիմնազիայում։ Միջնակարգ կրթություն ստանալուց հետո զբաղվել է անտիկ պատմության ուսումնասիրությամբ, նախապես մասնագիտացել է անտիկ դրամագիտության բնագավառում։ Մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին։

Ավարտել է Բուդապեշտի համալսարանը, 1923 թվականին ղեկավարել է Դեբրեցենի համալսարանի հին պատմության ամբիոնը, 1930 թվականին Բուդապեշտի համալսարանի նույն ամբիոնը։ Հաջորդ 15 տարիներին առավելապես զբաղվել է հին պատմությամբ և Հունգարիայի հնագիտությամբ, առանձին մասնագիտանալով Կարպատների և Դանուբի ավազանի պատմությամբ, դրանց Հռոմեական կայսրության կազմի մեջ մտնելու ժամանակահատվածով։

1947 թվականին լինելով Հունգարիայում ստեղծված ժողովրդական դեմոկրատիայի թշնամիներից՝ արտագաղթել է Շվեյցարիա, որտեղ պրոֆեսորություն է արել Բեռնում և Բազելում։ 1956 թվականին փոխադրվել է Պրինստոնի Հեռանկարային ուսումնասիրությունների ինստիտուտ, որտեղ աշխատել է մինչև կյանքի վերջը։ Այդ ժամանակվանից հիմնականում զբաղվել է հին հռոմեական պատմությամբ, որի ուսումնասիրության կարևորագույն գործիքներից է համարվում դրամագիտությունը։ Նրա կողմից առաջ քաշված այն տեսական վարկածը, որ Հուլիոս Կեսարը Հռոմի հանրապետության անկումից հետո ցանկացել է վերականգնել կայսերական ռեժիմը Լուկիոս Տարքվինիոս Գոռոզի գոյության ժամանակների օրինակով, ինչպես նաև 4-րդ-5-րդ դարերի հռոմեական դրամների նոր դասակարգմամբ։

Հրապարակել է շուրջ 300 գիտական աշխատանքներ, այդ թվում 10 մենագրություն։ Մասնակցել է «Քեմբրիջյան հնագույն պատմություն» աշխատության ստեղծմանը։

Ունեցել է մի շարք պետությունների գիտական պարգևներ, եղել է Բավարական (1936) և Բրիտանական ակադեմիաների (1947) թղթակից անդամ, Pour le Mérite (1972) շքանշանի ասպետ[3]։

Մատենագիտություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Institute for Advanced Study։ Andrew Alföldi 1895—1981. Princeton 1982 (hier auch das umfassende Schriftenverzeichnis).
  • Martin Dennert։ Andreas Alföldi. In։ Stefan Heid, Martin Dennert (Hrsg.)։ Personenlexikon zur Christlichen Archäologie. Forscher und Persönlichkeiten vom 16. bis zum 21. Jahrhundert. Schnell & Steiner, Regensburg 2012, ISBN 978-3-7954-2620-0, Bd. 1, S. 63 f.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 Comité des travaux historiques et scientifiques — 1834.
  3. 3,0 3,1 Mitglied

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]