Տեղաբանություն

Վիքիփեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Մոբիուս շերտը, մի առարկա, որ միայն մեկ մակերևույթ և մեկ եզր ունի. Այսպիսի ձևերը տեղաբանության մեջ պարապմունքի առարկա են:

Տեղաբանություն կամ տոպոլոգիան (որը գալիս է հունարեն՝ տոպոս (τόπος -- տեղ) և լոգոս (λόγος -- գիտություն) բառերից), մաթեմատիկայի ընդարձակ առարկա է: Այն մաթեմատիկական մտքերը որ այժմ ընդունված են որպես տեղաբանություն քննարկվել են դեռևս 1736 թվականից, իսկ պատշաճորեն դա հինվել է 19րդ դարավերջի կողմերը, իբրև «տեղի երկրաչափություն» (լատիներեն՝ geometria situs) և «տեղի վերլուծություն» (լատիներեն՝ analysis situs): Իսկ «տոպոլոգիա» բառը 20րդ դարի հորինած է, և մոտ 1925ից մինչև 1975 թվականները մաթեմատիկայի մեջ տեղաբանություն համար կարևոր աճի շրջան էին: Տեղաբանությունը աճեց երկրաչափությունից և հավաքածու տեսությունից, և տիեզերքի թե նուրբ կառուցվածքի և թե համընդհանուր կառուցվածքի առարկա է: Մի մաթեմատիկոս, ում մասնագիտությունը տեղաբանությունն է, կոչվում է տեղաբան կան տոպոլոգիստ: