Մայքրոսոֆթ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Microsoft Corporation

Microsoft logo (1982).svg

Տեսակը Հասարակական
Հիմնադրվել է 1975
Հիմնադիր(ներ) Բիլլ Գեյթս, Պոլ Ալլեն
Գլխամասերը Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆՌեդմոնդ
Գլխավոր անձինք Սատիա Նադելլա (գլխավոր տնօրեն)
Արդյունաբերություն Ծրագրերի մշակում
Արտադրանք Microsoft Office
Microsoft Windows
Xbox
Հասույթ $62,484 մլրդ (2010)
Գործառնական շահույթ $24,098 մլրդ (2010)
Զուտ շահույթ $18,760 մլրդ (2010)
Աշխատողների թիվը 128076 մարդ (2014)
Վեբ-կայքը www.microsoft.com

Մայքրոսոֆթ կորպորացիա (անգլ.՝ Microsoft Corporation), ամերիկյան համաշխարհային կորպորացիա, որը զբաղվում է զանազան թվային սարքերի համար ծրագրային ապահովման մշակմամբ, արտադրությամբ, լիցենզավորմամբ և սպասարկամամբ։ Գլխամասը գտնվում է Ռեդմոնդում, ԱՄՆ։ Մայքրոսոֆթի ամենաեկամտաբեր ծրագրային միջոցներն են՝ Microsoft Windows շարքի օպերացիոն համակարգերը և Microsoft Office ծրագրային փաթեթը։

Հիմնվել է 1975 թ. Բիլ Գեյթսի և Պոլ Ալենի կողմից, որոնք այդ ժամանակ ուսանողներ էին։ Ընկերության անվանումը եկել է անգլերեն MICROcomputer SOFTware (ծրագրային ապահովում միկրոհամակարգիչների համար)։

Ամեն ինչ սկսվեց 1975 թ., երբ Պոլ Ալլենը և Բիլլ Գեյթսը, կարդալով 1975 թ. հունվարի 1-ին թողարկված Popular Electronics թերթի Altair 8000 անձնական համակարգչի մասին հոդվածը, որի համար մշակել էին Basic ծրագրային լեզվի թարգմանիչը։ Մեկ ամսից՝ 1 փետրվարի 1975 թ. այդ համակարգիչը արտադրող Micro Instrumentation and Telemetry Systems (MITS) ընկերության հետ ստորագրվեց թույլտվության (լիցենզիա) համաձայնությունը, Basic-ի օգտագործումը Altair համակարգիչների ծրագրային ապահովման համար։ Այդ տարվա մեջ Բիլ Գեյթսը նամակով առաջարկեց ընկերության անունը փոխել Micro-Soft-ի։ Ընկերության առաջին տարվա եկամուտը կազմեց 16005 ԱՄՆ դոլար, որում աշխատում էին ընդամենը 3 մարդ։ 2006 թ. ընկերության տարեկան մաքուր եկամուտը կազմում է 12,06 մլրդ ԱՄՆ դոլար, 44,28 մլրդ ԱՄՆ դոլար շրջանառության դեպքում, իսկ աշխատակիցների քանակը 71.172 մարդ։

Սեփականատերերը և կառուցվածքը[խմբագրել]

Ընկերության հիմնադիր Բիլլ Գեյթսը 2010 թվականին:

Մայքրոսոֆթ ընկերության բաժնետոմսերը բաժանված են հետևյալ կերպ, Բիլ Գեյթս 7.55%, Ստիվ Բալլմեր 4.66%,

Կազմակերպության հիմնումը (1972-1983)[խմբագրել]

Microsoft Corporation. Պատկերանշանի պատմությունը
Պատկերանշան Տարի

Microsoft logo (1982).svg Մայքրոսոֆթը դիմել է USPTO, պատկերանիշը գրանցելու համար (1982-1986)
Microsoft logo (1987) + slogan (1994).svg Ձևավորումը՝ Սքոթ Բեյկեր, օգտագործվել է 1986-2006: Կարգախոսը՝ «Ու՞ր եք ուզում գնալ այսօր»[1][2]
Microsoft logo (1987) + slogan (2006).svg Microsoft օգտագործեց պատկերանիշը 2006—2011 թվականներին:
Microsoft logo (1987) + slogan (2011) horizontal.png Պատկերանիշը օգտագործվեց 2011—2012 թվականներին:
Microsoft logo (2012).svg Ներկայացվեց 2012 թվականի օգոստոսի 23-ին և օգտագործվում է մինչ այսօր[3]:

[ Մանկության ընկերներ Փոլ Ալլենը և Բիլ Գեյթսը, ովքեր հետաքրքրվում էին համակարգչային ծրագրավորմամբն, փորձեցին էին ստեղծել հաջողակ բիզնես՝ օգտագործելով իրենց ընդհանուր հմտությունները։ 1972 թ. նրանք հիմնեցին իրենց առաջին ընկերությունը՝ Թրեֆ-օ-Դեթա (Traf-O-Data) անունով, որն առաջարկում էր ավտոմոբիլային երթևեկության տվյալները վերլուծող տարրական համակարգիչ։ Այնուհետ Ալլենը սկսեց հաշվողական գիտություն սովորել Վաշինգտոնի համալսարանում, սակայն հետագայում սակայն կիսատ թողեց՝ Հոնիվոլում աշխատելու համար։ Գեյթսը ընդունվեց Հարվարդի համալսարան։

1975 թ. հունվարին «Փոփյուլր էլեքթրոնիքսը» թողարկեց Միքրո Ինսթրումենթեյշն և Թեմելեթրի Սիսթեմ Օլթեյրի (Altair-MITS) 8800 միկրոհամակարգիչներ։ Ալլենը նկատեց, որ իրենք կարող են սարքի համար հիմնական թարգմանիչ ծրագրավորել. սրան հաջորդեց Գեյթսի զանգը, ով պնդում էր, որ պետք է ունենալ աշխատող թարգմանիչ, որն էլ պահանջել էր MITS-ը ցուցադրության ժամանակ։ Քանի որ նրանք իրականում ոչինչ չունեին, Ալլենն զբաղված էր Օլթեյր-ի կրկնօրինակմամբ, մինչ Գեյթսը մշակում էր թարգմանիչը։ Չնայած նրանք ստեղծեցին թարգմանիչը կրկնօրինակման սկզբունքով, այն աշխատեց անթերի 1975 թ. մարտին Ալբուկերկում՝ Նոր Մեքսիկոյում ցուցադրության ժամանակ։ MITS-ը համաձայնեց ընդլայնել այն՝ վաճառելով որպես՝ Օլթեյր Բեյսիք։ Նրանք պաշտոնապես հիմնեցին Մսյքրոսոֆթը 1975 թ. ապրիլի 4-ին՝ Բիլ Գեյթսին նշանակելով որպես գլխավոր տնօրեն։ Ալլենը հնարեց «Micro-Soft» անունը՝ microcomputer և software բառերի միասնությամբ, ինչպես նշված է 1975 թ. Ֆորչն (Fortune) ամսագրի մի հոդվածում։ 1977 թ. օգոստոսին ընկերությունը Ճապոնիայում ASCII ամսագրի հետ ստորագրեց մի համաձայնագիր, որի արդյունքում ստեղծվեց իր միջազգային առաջին գրասենյակը՝ «ASCII Microsoft»-ը։ Ընկերությունը 1979 թ. հունվարին տեղափոխվեց Բիլևյու՝ Վաշինգտոն։ Մայքրոսոֆթը սկսեց Օպերացիոն համակարգի բիզնեսը (OSB) 1980 թ.՝ Յունիքսի սեփական տարբերակով, որը կոչվում էր Քսինեքս (Xenix)։

Այնուամենայնիվ Մայքրոսոֆթի MS-DOS օպերացիոն համակարգն էր, որն ապահովեց ընկերության գերիշխանությունը հանակարգչային արտադրության ոլորտում։ Դիջիթլ Ռիսըրչի հետ (Digital Research]) ձախողված բանակցություններից հետո, «Միջազգային բիզնես մեխանիզմներ» ընկերությունը (IBM) 1980 թ. նոյեմբերին Մայքրոսոֆթին պայմանագիր շնորհեց՝ ապահովելով վերահսկողական ծրագրի օպերացիոն համակարգով (CP/M OS), որը ստեղծվել էր միջազգային բիզնես ապարատի անձնական համակարգիչներն (IBM PC) օգտագործելու համար։ Այս գործարքի համար Մայքրոսոֆթը ձեռք բերեց վերահսկողական ծրագրի (CP/M) կրկնօրինակը «Սեթլ» համակարգչային ընկերությունից, որը կոչվում էր 86-սկավառակի օպերացիոն համակարգ (86-DOS)։ 1981 թ. օգոստոսին IBM-ն առանձնացավ, իսկ Մայքրոսոֆթը պահպանեց «Մայքրոսոֆթ սկավառակի օպերացիոն համակարգի» (MS-DOS) սեփականությունը։ Քանի որ IBM-ը պաշտպանել էր անձնական համակարգիչների ելումուտի (PC BIOS) հեղինակային իրավունքները, մյուս կազմակերպությունները ստիպված էին հակադրվել, որպեսզի IBM-ի ոչ մի սարք չառաջադրվի որպես անձնական համակարգիչ (PC), սակայն ոչ մի նման սահմանափակում չկիրառվեց օպերացիոն համակարգերում։ Տարբեր գործոնների շնորհիվ, ինչպես օրինակ սկավառակի օպերացիոն համակարգի մատչելի ծրագրային ընտրությունը, Մայքրոսոֆթն ի վերջո դարձավ անձնական համակարգիչների օպերացիոն համակարգի առաջատարը։ Ընկերությունն ընդլայնեց դիրքերը համակարգչային շուկայում 1983 թ. Մայքրոսոֆթ մկնիկի թողարկմամբ, ինչպես նաև հրատարակչական բաժնով, որը կոչվում էր Մայքրոսոֆթ Փրես (Microsoft Press)։ Փոլ Ալլենը դուրս եկավ Մայքրոսոֆթից փետրվարին՝ հոջկինի հիվանդության զարգացումից հետո։

1984-1994։ Վինդոուզ և օֆիս[խմբագրել]

1984 թվականին IBM ընկերության հետ համատեղ նոր OS/2 ծրագրային ապահովում մշակելու ընթացքում 1985 թվականի նոյեմբերի 20-ին Microsoft ընկերությունը թողարկեց Microsoft Windows օպերացիոն համակարգը՝ MS-DOS համակարգի գրաֆիկական հավելումը։ Microsoft ընկերությունը 1986 թվականի փետրվարի 26-ին իր գրասենյակը տեղափոխեց Ռեդմոնդ և մարտի 13-ին ընկերությունն ստացավ հանրային ճանաչում։[4] Բաժնետոմսերի երաշխավորված աճը թույլ էր տալու ընկերությունից ունենալ 4 միլիարդատեր և 12,000 միլիոնատեր։[5]

1990 թվականին, IBM ընկերության հետ համագործակցության պատճառով, առևտրի համերկրային հանձնաժողովը ուշադրությունը սևեռել էր Microsoft ընկերության վրա՝ ենթադրելով դրա կործանումը։ Սա դարձավ ԱՄՆ կառավարության և ընկերության միջև տասնամյակ տևած բախումների սկիզբը։[6]

Microsoft ընկերությունը 1987 թվականի ապրիլի 2-ին[7] սարքավորումներ արտադրողների համար թողարկում է OS/2-ի իր տարբերակը, մինչդեռ ընկերությունը աշխատում էր նաև 32 բիթ օպերացիոն համակարգի՝ Microsoft Windows NT մշակման վրա՝ օգտագործելով OS/2 գաղափարները։ 1993 թվականի հուլիսի 21-ին այն մոդուլյար կերնելի և Win32 ծրագրավորման միջերեսի հետ ներկայացվեց, ինչև հնրավորություն տվեց տեղափոխելու 16 բիթ ծրագրերը ավելի հեշտությամբ։ Երբ Microsoft ընկերությունը հայտնեց IBM-ին NT օպերացիոն համակարգի մասին, OS/2 գործընկերությունը վատթարացավ։[8]

1990 թվականին Microsoft ընկերությունը ներկայացրեց իր Microsoft Office գրասենյակային փաթեթը։ Փաթեթը ներառում էր առանձին ծրագրեր, ինչպիսիք են Microsoft Word և Microsoft Excel։ Մայիսի 22-ին մայքրոսոֆթը թողարկեց Windows 3.0 օպերացիոն համակարգը՝ օգտագործողի գրաֆիկակական հղկված միջերեսով, Intel 386 պրոցեսորի համար պաշտպանության բարելավված հնարավորություններ:[9] Ե՛վ Office ծրագրային փաթեթը, և՛ Windows օպերացիոն համակարգը իրենց բնագավառներում դարձան գերակշռող։[10][11] Word ծրագրի մրցակից Novell ծրագիրը 1984-1986 թվականներին հայց է ներկայացրել՝ պնդելով, որ Microsoft-ը կիրառական ծրագրերի ինտերֆեյսից մի մաս բաց է թողնվել, որպեսզի ստեղծվի մրցակցություն։[12]

1994 թվականի հուլիսի 27-ին ԱՄՆ արդարադատության պետդեպարտամենտի մենաշնորհության դեմ պայքարի բաժնի տարածած հայտարարությունում ասվում է․ «սկսած 1988 թվականից մինչև 1994 թվականի հուլիսի 15-ը Microsoft ընկերությունը ներգրավվել է տարբեր սարքավորուներ արտադրողների՝ մշակելու հակահամագործակցային «մեկական պրոցեսորի» համար նախատեսված արտոնագրեր»։

«Մեկական պրոցեսորի» համար նախատեսված արտոնագրի շրջանակներում սարքավորումներ արտադրող ընկերությունները, որոնք վաճառում են կոնկրետ միկրոպրոցեսորներով համակարգիչներ, անկախ նրանից, թե տվյալ արտադրողը սարքը վաճառում է Microsoft օպերացիոն համակարգով, թե՝ ոչ, Microsoft ընկերությանը յուրաքանչյուր համակարգչի համար վճարում է հեղինակային իրավունքների վճար։ Սրա արդյունքում հեղինակային իրավունքների համար Մայքրոսոֆթ ընկերությանը վճարվում է հեղինակային իրավունքների համար գումար, եթե անգամ ընկերության ոչ մի ծրագիր չի օգտագործվում։ Սա հանդիսանում է տույժ կամ հարկ մրցակից օպերացիոն համակարգեր օգտագործելու համար։ Սկսած 1988 թվականից՝ Մայքրոսոֆթի «Մեկական պրոցեսորի» համար նախատեսված արտոնագրի օգտագործումը ավելացել է[13]։

Օպերացիոն համակարգեր[խմբագրել]

Մասնակցային[խմբագրել]

Տան սերվերի համար[խմբագրել]

Սերվերային[խմբագրել]

Բջջային սարքավորումների համար[խմբագրել]

Էքսպերիմենտային[խմբագրել]

Ինտերնետ-հավելված[խմբագրել]

Windows-ի հիմնական բաղադրիչները[խմբագրել]

Գրասենյակային հավելվածներ[խմբագրել]

«Ստեղծագործական» հավելվածներ[խմբագրել]


Գիտական հավելվածներ[խմբագրել]

Հակավիրուսներ[խմբագրել]

Web-կողմնորոշում[խմբագրել]

Զարգացման գործիքներ[խմբագրել]

Գրադարան, SDK և API[խմբագրել]

Սերվերային հավելվածներ[խմբագրել]

Խաղեր և ժամանց[խմբագրել]

Xbox Live՝

PC՝

Բիզնես կառավարման համակարգ[խմբագրել]

Համագործակցություն[խմբագրել]

  • DSHM Group
  • Softings Inc.
  • Solaris LLC
  • Bincs Of Gigft Co.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. «The Rise and Rise of the Redmond Empire»։ Wired։ декабрь 1998։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-10-15-ին։ http://www.webcitation.org/6BQSM9nCG։ Վերցված է 18 августа 2008։ 
  2. Randi Schmelzer. (9 января 2006)։ «McCann Thinks Local for Global Microsoft»։ Adweek։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-10-15-ին։ http://www.webcitation.org/6BQSMpGDR։ Վերցված է 18 августа 2008։ 
  3. «Microsoft Unveils a New Look»։ Microsoft։ август 2012։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-10-15-ին։ http://www.webcitation.org/6BQSNf1V8։ Վերցված է 23 августа 2012։ 
  4. «Microsoft Chronology». CBS News (CBS Interactive). http://www.cbsnews.com/elements/2006/06/16/in_depth_business/timeline1720211.shtml։ Վերցված է August 5, 2010. 
  5. Bick, Julie (May 29, 2005). «The Microsoft Millionaires Come of Age». The New York Times. http://www.nytimes.com/2005/05/29/business/yourmoney/29millionaire.html?ex=1275019200&en=de3d71cbbb7e06f8&ei=5090&partner=rssuserland&emc=rss։ Վերցված է July 3, 2006. 
  6. «U.S. v. Microsoft: Timeline». Wired. November 4, 2002. http://www.wired.com/techbiz/it/news/2002/11/35212։ Վերցված է July 17, 2010. 
  7. Քաղվածելու սխալ՝ Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Allan_2001
  8. Thurrott, Paul (January 24, 2003)։ «Windows Server 2003: The Road To Gold»։ winsupersite.com։ Penton Media։ Արխիվացված օրիգինալից June 4, 2010-ին։ https://web.archive.org/web/20100604082534/http://www.winsupersite.com/reviews/winserver2k3_gold1.asp։ Վերցված է July 15, 2010։ 
  9. Athow, Desire (May 22, 2010)։ «Microsoft Windows 3.0 Is 20 Years Old Today!!!»։ ITProPortal։ http://www.itproportal.com/2010/05/22/microsoft-windows-30-20-years-today/։ Վերցված է April 4, 2012։ 
  10. Miller, Michael (August 1, 1998). «Windows 98 Put to the Test (OS Market Share 1993–2001)». PC Magazine. http://www.pcmag.com/article2/0,2817,1159610,00.asp։ Վերցված է July 3, 2010. 
  11. McCracken, Harry (September 13, 2000). «A Peek at Office Upgrade». PCWorld. http://www.pcworld.com/article/18462/a_peek_at_office_upgrade.html։ Վերցված է July 4, 2006. 
  12. Waner, Jim (November 12, 2004). «Novell Files WordPerfect Suit Against Microsoft». internetnews.com. http://www.internetnews.com/bus-news/article.php/3435371/Novell-Files-WordPerfect-Suit-Against-Microsoft.htm։ Վերցված է July 15, 2010. 
  13. «Competitive Impact Statement : U.S. v. Microsoft Corporation»։ Justice.gov։ http://www.justice.gov/atr/cases/f0000/0045.htm։ Վերցված է May 11, 2011։ 

Արտաքին Հղումներ[խմբագրել]