Էլեկտրական դաշտ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Էլեկտրական դաշտ, էլեկտրամագնիսական դաշտի երկու բաղադրիչներից մեկը։ Վեկտորական դաշտ է[1], առաջանում է լիցքավորված մարմինների կամ մասնիկների շուրջ, ինչպես նաև մագնիսական դաշտի փոփոխության ժամանակ։ Անմիջականորեն չի դիտվում (տեսանելի չէ), սակայն հնարավոր է հայտնաբերել լիցքավորմած մարմինների վրա իր թողած ազդեցության միջոցով։

Էլեկտրական դաշտը քանակապես բնութագրվում է իր ուժային բնութագիրով՝ էլեկտրական դաշտի լարվածությամբ, որը վեկտորական ֆիզիկական մեծություն է, հավասար է տարածության տվյալ կետում տեղադրված փորձնական լիքցի վրա ազդող ուժի հարաբերությանը այդ լիցքի մեծությանը։ Էլեկտրական դաշտի լարվածության վեկտորը տարածության յուրաքանչյուր կետում համընկնում է դրական փորձնական լիցքի վրա ազդող ուժի ուղղության հետ։

Դասական ֆիզիկայում, որը կիրառվում է խոշարամասշտաբ (ատոմի չափերից մեծ) փոխազդեցությունների դիտարկման ժամանակ, էլեկտրական դաշտը դիտարկվում է որպես միասնական էլեկտրամագնիսական դաշտի բաղադրիչներից մեկը և էլեկտրամագնիսական փոխազդեցության դրսևորումը։ Քվանտային էլեկտրադինամիկայում այն էլեկտրաթույլ փոխազդեցության բաղադրիչ է։

Մաքսվելի հավասարումներով դասական ֆիզիկայում նկարագրվում են էլեկտրական և մագնիսական դաշտերի փոխազդեցությունները և լիցքերի ազդեցությունը այդ դաշտերի համակարգի վրա։

Էլեկտրական դաշտի հիմնական ազդեցությունը ուժային փոխազդեցությունն է դիտորդի նկատմամբ անշարժ լիցքավորված մարմինների կամ մասնիկների վրա։ Շարժվող լիցքերի վրա ուժային ազդեցություն է թողնում նաև մագնիսական դաշտը (Լորենցի ուժի երկրորդ բաղադրիչը)։

էներգիան[խմբագրել]

Էլեկտրական դաշտն օժտված է էներգիայով։ Այդ էներգիայի խտությունը որոշվում է դաշտի մեծությամբ և կարող է տրվել

 u = \frac{1}{2} \left(\vec E \vec D\right),

Բանաձևով, որտեղ E-ն էլեկտրական դաշտի լարվածությունն է, D-ն՝ ինդուկցիան։

Դասակարգումը[խմբագրել]

Համասեռ դաշտ[խմբագրել]

Լարվածության գծերի ուղղությունը տարանուն լիցքավորված թիթեղների միջև

Համասեռ էլեկտրական դաշտը այն դաշտն է, որում էլեկտրական դաշտի լարվածությունը տարածության ցանկացած կետում ունի նույն մեծությունը և ուղղությունը։ Մոտավորապես համասեռ կարելի է համարել տարանուն լիցքավորված թիթեղների միջև գտնվող էլեկտրական դաշտը։ Համասեռ էլեկտրական դաշտում լարվածության գծերը զուգահեռ են միմյանց։


Տես նաև[խմբագրել]


Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. М. А. Миллер, Физическая поле էլեկտրական դաշտ (ռուս.՝ )