Ավետ Տերտերյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Teteryan AR.jpg

Ավետ (Ալֆրեդ) Տերտերյան (հուլիսի 29, 1929, Բաքու - դեկտեմբերի 11, 1994, Եկատերինբուրգ), հայ կոմպոզիտոր։

Կյանքը[խմբագրել]

Ավետ Տերտերյանը ծնվել է սովետական Ադրբեջանի մայրաքաղաք Բաքվում։ Հայրը բժիշկ էր, հանդես էր գալիս նաև որպես երգիչ։ Մայրը նույնպես, չնայած պրոֆեսիոնալ երաժիշտ չէր, սակայն հանդես էր գալիս, որպես երգչուհի։ [1] 1948 թ.–ին Տերտերյանը սկսում է ուսումը Բաքվի երաժշտական ուսումնարանում, իսկ 1951 թ.–ին տեղափոխվում է Երևան, Ռոմանոս Մելիքյանի անվան ուսումնարան։ 1952–ին Տերտերյանը ընդունվում է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական Կոնսերվատորիայի կոմպոզիտորական բաժին, Էդվարդ Միրզոյանի դասարան։ 1985–ից Տերտերյանը դասախոսում էր կոնսերվատորիայում։ Տերտերյանը վախճանվում է 1994–ին։ Թաղված է Երևանի Կոմիտասի անվան պանթեոնում։

Երաժշտությունը[խմբագրել]

Տերտերյանի երաժշտությունը բազմազան չէ։ Նա առավելապես հայտնի է իր սիմֆոնիկ երաժշտությամբ։ Նրա սիմֆոնիաները իրենց նորարարական մեծ խիզախությամբ և հայկական հոգևոր երաժշտության մոնոդիաների ինքնատիպ կիրառմամբ նոր խոսք էին ոչ միայն հայկական կոմպոզիտորական արվեստում, այլև սովետական և համաշխարհային երաժշտության մեջ (որոշ սիմֆոնիաներում Տերտերյանը օգտագործել է դուդուկ, զուռնա, թառ ևն)։ Տերտերյանը հեղինակել է նաև երկու օպերա, բալետ, կամերային երաժշտություն (այդ թվում 2 լարային կվարտետ) վոկալ և ֆիլմի երաժշտություն։

Ավետ Տերտերյանի ստեղծագործությունների ցանկ[խմբագրել]

  • Թավջութակի սոնատա, պրեմիերան 1956թ.
  • Առաջին լարային քառյակ, 1963 թ.
  • Սիմֆոնիա թիվ 1, չորս մասով, 1969 թ.
  • Սիմֆոնիա թիվ 2 երեք մասով, 1972 թ.
  • Սիմֆոնիա թիվ 3, երեք մասով,1975 թ.
  • Սիմֆոնիա թիվ 4, մեկ մասով, 1976 թ.
  • Սիմֆոնիա թիվ 5, մեկ մասով, 1978 թ. (նվիրվուծ Գենադի Ռոժդեստվենսկուն)
  • Սիմֆոնիա թիվ 6, մեկ մասով, 1981 թ.
  • «Երկրաշարժ» (գերմ. Das Erdbeben) Օպերա, 1984 (ըստ Հայնրիխ ֆոն Կլայստի համանուն ստեղծագործության)
  • Սիմֆոնիա թիվ 7, մեկ մասով, 1987
  • Սիմֆոնիա թիվ 8, մեկ մասով, 1989
  • Երկրորդ լարային քառյակ, 1991
  • Սիմֆոնիա թիվ 9, 1994 (անավարտ)

Գրականություն[խմբագրել]

Մարգարիտա Ռուխկյան, «Ավետ Տերտերյան», Երևան, 2002 թ. (ռուս.)

Հղումներ[խմբագրել]

Աղբյուրներ[խմբագրել]