Ֆրիդրիխ Մյուլլեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ֆրիդրիխ Մյուլլեր
Friedrich Müller
Müller Friedrich 1834-1898.jpg
Ծնվել էմարտի 6, 1834(1834-03-06)[1] կամ մարտի 5, 1834(1834-03-05)[2]
Jemnice, Տրշեբիչի շրջան
Մահացել էմայիսի 25, 1898(1898-05-25)[3][1] (64 տարեկան)
Վիեննա, Ավստրո-Հունգարիա
ՔաղաքացիությունFlag of Hungary (1896-1915; angels; 3-2 aspect ratio).svg Ավստրո-Հունգարիա
Մասնագիտությունլեզվաբան, գրադարանավար, համալսարանի դասախոս և մարդաբան
Հաստատություն(ներ)Վիեննայի համալսարան
Գործունեության ոլորտլեզվաբանություն
ԱնդամակցությունԱվստրիայի գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատերԳյոթինգենի համալսարան և Վիեննայի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներինգերմաներեն[3]

Ֆրիդրիխ Մյուլլեր (գերմ.՝ Friedrich Müller, մարտի 6, 1834(1834-03-06)[1] կամ մարտի 5, 1834(1834-03-05)[2], Jemnice, Տրշեբիչի շրջան - մայիսի 25, 1898(1898-05-25)[3][1], Վիեննա, Ավստրո-Հունգարիա), ավստրիացի լեզվաբան, հայագետ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1853-1857 թվականներին սովորել է Վիեննայի և Գյոթինգենի համալսարաններում։

Տիրապետել է հայերենին, հունարենին, սանսկրիտին։

1858 թվականին եղել է Վիեննայի համալսարանի, ապա՝ արքունական մատենադարանի տնօրեն, 1866 թվականից՝ Վիեննայի համալսարանի համեմատական լեզվաբանության և սանսկրիտի դասախոս, Կայսերական գիտությունների ակադեմիայի անդամ։

Հայագիտական աշխատանքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1860-ական թթ․ Մյուլլերը հայագիտական հոդվածներով աշխատակցել է ակադեմիայի պատմափիլիսոփայական տեղեկագրին, Վիեննայի համալսարանի արևելագիտության ֆակուլտետի հանդեսին։ Պատմաբանասիրական բնույթի գործերում անդրադարձել է Մեսրոպ Մաշտոցի գործունեությանը, հայկական գրերի գյուտին, Կորյունի, Ղազար Փարպեցու, Ստեփանոս Տարոնեցու (Ասողիկ), Առաքել Դավրիժեցու, Վարդան Բարձրբերդցու, Մխիթար Գոշի գործերին, իսկ լեզվաբանական հոդվածներում, որոնք գերազանցապես ամփոփված են «Արմենիակա» («Armeniaca») հանդեսի էջերում, հետազոտել է նաև հայերենի խոնարհման ու հոլովման համակարգերի օրինաչափությունները, բառակազմությունը, հնչյունաբանությունը, կատարել բազմաթիվ ստուգաբանություններ։

Մյուլլերի աչքի ընկնող աշխատություններից են «Ընդհանուր ազգագրություն» (1879) և քառահատոր «Լեզվաբանության հիմունքները» (1876-1887

Մյուլլերը հայերենը սխալմամբ համարել է իրանական լեզու։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Encyclopædia Britannica
  2. 2,0 2,1 Wurzbach D. C. v. Müller, Friedrich (Sprachforscher) (գերմ.) // Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich: enthaltend die Lebensskizzen der denkwürdigen Personen, welche seit 1750 in den österreichischen Kronländern geboren wurden oder darin gelebt und gewirkt habenWien: 1856. — Vol. 19. — S. 348.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 648 CC-BY-SA-icon-80x15.png