Օռլանդո Գիբոնս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Օռլանդո Գիբոնս
Orlando Gibbons.jpg
Ծնվել էդեկտեմբերի 25, 1583(1583-12-25)[1]
Օքսֆորդ, Անգլիա[2]
ԵրկիրFlag of England.svg Անգլիայի թագավորություն
Մահացել էհունիսի 5, 1625(1625-06-05)[3][4][1] (41 տարեկան)
Քենթերբերի, Սիթի օֆ Քենթերբերի, Քենթ, Քենթ, Անգլիա[2]
Ժանրերդասական երաժշտություն
Մասնագիտությունclassical composer և երգեհոնահար
Գործիքներերգեհոն
ԿրթությունԹագավորական քոլեջ, Քեմբրիջ
Ստորագրություն
Ստորագրություն
Orlando Gibbons Վիքիպահեստում

Օռլանդո Գիբոնս (անգլ.՝ Orlando Gibbons, դեկտեմբերի 25, 1583(1583-12-25)[1], Օքսֆորդ, Անգլիա[2] - հունիսի 5, 1625(1625-06-05)[3][4][1], Քենթերբերի, Սիթի օֆ Քենթերբերի, Քենթ, Քենթ, Անգլիա[2]), անգլիացի երգահան, երգեհոնահար և կլավեսինահար։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է 1583 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Օքսֆորդում՝ երաժիշտների ընտանիքում։ 16-17-րդ դարերի ընթացքում նրա ընտանիքը տվել է երաժիշտների մի քանի սերունդ։ Սովորել է եղբոր՝ Էդուարդ Գիբոնսի մոտ՝ Քեմբրիջի Արքայական քոլեջում, որի երգչախմբում էլ երգել է 1596-1598 թվականներին։ 1605-1625 թվականներին եղել է Լոնդոնի Արքայական կապելլայի երգեհոնահարը։

Նա առաջին անգլիացի երաժիշտն էր,որ 1606 թվականին Քեմբրիջի համալսարանում ստացել է գիտական աստիճան։ 1622 թվականին Օքսֆորդի համալսարանը նրան շնորհել է երաժշտության դոկտորի կոչում։

1619 թվականից եղել է թագավորական կամերային երաժիշտ- վյորջինալահար: 1623 թվականից դարձել է Վեսթմինսթերյան աբբայության երգեհոնահարը։ Վախճանվել է Քենթերբերիում 1625 թվականի հոկտեմբերի 5-ին:

Ստեղծագործություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գիբոնսը հիմնականում հորինել է եկեղեցական երաժշտություն՝ 40 անտեմներ (որոշները հատվածաբար են պահպանվել), սաղմոսներ, հիմներ (այդ թվում՝ Te Deum) և այլ պիեսաներ՝ անգլիկան եկեղեցու ժամերգության համար (հատկապես այպես կոչված «կրճատված» անգլ.՝ Short Service) ինչպես ակապելլա, այնպես էլ նվագարանների՝ երգեհոնի և կոնսորտի ուղեկցությամբ։ Դրանցում Գիբոնսը զարգացրել է Ջ.Թավերների, Թ.Թալլիսի և Ու.Բյորդի բազմաձայն ոճը։ Գիբոնսի երաժշտությանը հատուկ էին դեմոկրատիկությունը և պատկերների ճկուն մարմնացումը։ Գիբոնսը եղել է Հ.Պյորսելի ամենանշանակալի նախորդներից։ Գիբոնսի մի շարք ստեղծագործություններ չեն հրատարակվել (պահպանվել են ձեռագիր

Թեև կենդանության օրոք Գիբոնսը համարվել է եկեղեցական երաժիշտ, բայց այժմ ավելի հաճախ են կատարում նրա աշխարհիկ երաժշտությունը։ Գործիքային երաժշտության ոլորտում նա թողել է ստեղծագործություններ (ֆանտազիաներ, պարային պիեսաներ,վարիացիաներ) անգլիական տարատեսակ սպինետի՝ այսպես կոչված վյորջինալի և բազմատեսակ լարային գործիքների նվագախմբի համար։ Վոկալ երաժշտության մեջ նա աշխատել է մոտետի և մադրիգալի ժանրերում։ Գիբոնսյան մադրիգալի ոճում նկատելի են անգլիական, շոտլանդական և իռլանդական ազգային երաժշտության տարրեր, ինչպես նաև իտալական մադրիգալի ազդեցությունը։

Գիբոնսի հրատարակված ստեղծագործությունների շարքում են վեց պիեսաներ վյորջինալի համար, որոնք ընդգրկվել են «Պարֆանիա» ժողովածուներում ( (անգլ.՝ Parthenia, 1611թվական, վերահրատարակված 1843-44 թվականներին), հնգաձայն մադրիգալների, ձայնի և ջութակի համար մոտետների հավաքածուն (1612 թվական), 2 անտեմներ, որոնք ընդգրկվել են Լեյտոնի «Արցունքներ կամ Գանգատներ» ժողովածուի մեջ(1614 թվական), 9 եռաձայն ֆանտազիաներ՝ հրատարակված 1610 և 1625 թվականներին, 5 անտեմներ, 2 ժամերգություն և աղոթք՝ Սուրբ Երրորդության օրվան նվիրված։ Սուրբ Երրորդության օրվան նվիրված աղոթքը ընդգրկվել է Բերնարդի «Ընտրագույն եկեղեցական երաժշտություն» (անգլ.՝ Selected church music,1641 թվական) ժողովածուի մեջ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 filmportal.de — 2005.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library, Austrian National Library Record #118717294 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  3. 3,0 3,1 3,2 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  4. 4,0 4,1 4,2 Encyclopædia Britannica

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]