Օախակա (նահանգ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox map.png
Օախակա
իսպ.՝ Estado Libre y Soberano de Oaxaca
Դրոշ Զինանշան
Flag of Oaxaca.svg
Coat of arms of Oaxaca.svg
Երկիր Մեքսիկա Մեքսիկա
Կարգավիճակ նահանգ
Մտնում է Մեքսիկա
Վարչկենտրոն Օախակա դե Խուարես
Հիմնական լեզու իսպաներեն
Բնակչություն (2012) 3․866․280[1]
Տարածք 93757[2] կմ² (5 տեղ)
Բարձրություն ծովի մ-ից՝
 - Բարձրագույն կետ

 3720[3] մ
Լայնք N
Երկայնք W
Oaxaca in Mexico.svg
Օախակա վարչական միավորի քարտեզը
Հիմնադրված է 1824 թ.
Սահմանում է Չիապաս և Պուեբլա
Ժամային գոտի UTC-6 −5
ISO 3166-2 կոդ MX-OAX
Փոստային ինդեքսներ 68–71
Անվանված է Օախակա
Կոորդինատներ: 16°53′53.000000001596″ հս․ լ. 96°24′51.000000001202″ ամ. ե. / 16.89805555555599881° հս․. լ. 96.41416666666700053° ավ. ե. / 16.89805555555599881; 96.41416666666700053
Պաշտոնական կայքը

Օախակա (իսպ.՝ Estado Libre y Soberano de Oaxaca), պաշտոնական անվանումը՝ Օախակայի ազատ և ինքնիշխան նահանգ, Մեքսիկայի 31 նահագներից մեկը։ Ունի 570 համայնք, որոնցից 418 կառավարվում են ավանդույթներով (Usos y costumbres)[4] և տեղական ինքնակառավարման կողմից ընդունված տեղական կարգերով։ Մայրաքաղաքն է Օախակա դե Խուարեսը:

Տվյալներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նահանգը գտնվում է Մեքսիկայի հարավ-արևմտյան հատվածում[5]: Արևմուտքում սահմանակից է Գերերո նահանգին, հյուսիս-արևմուտքում՝ Պուեբլային, հյուսիսում՝ Վերակրուսին, արևելքում՝ Չյապասին:

Նահանգը հայտնի է իր մշակույթով և բնիկներով, որոնցից առավել հայտնի են սապոտեկները և միշտեկները, սակայն միայն տասնվեցն են պաշտոնապես ընդունված։ Այս մշակույթներն առավել լավ են պահպանվել՝ պայմանավորված նահանգի խորդուբորդ և կղզիացած տեղայնքով։ Մեծամասնությունը բնակվում է կենտրոնական հովտային շրջանում, որը հայտնի է որպես տուրիստական գոտի, մասնավորապես տուրիստներին գրավում են Մոնտե Ալբա, տեղական մշակույթը և արհեստները։ Տուրիստական գրավչության վայրերից են նաև ափամերձ տարածքները, մասնավորապես՝ Ուատուլկո հանգստավայրը։ Նահանգը հայտնի է նաև իր կենսաբազմազանությամբ և Չյապաս ու Վերակրուս նահագների հետ գտնվում է գլխավոր եռյակում սողունների, երկկենցաղների, կաթնասունների և բույսերի թվով[6]:

Շրջաններ և գլխավոր համայնքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Օախակայի շրջաններն ու համայնքները

Գլխավոր քաղաքներից են՝ Ուախուապան դե Լեոն, Խուչիտան դե Զարագոսա, Օախակա դե Խուրաես, Պուերտո Էսկոնդիդո, Սալինա Կրուս, Սան Պեդրո Պոչուտլա, Սան Խուան Բոտիստա Կուիկատլան, Սան Խուան Բոտիստա Տուքսեպեկ, Սանտա Կրուս Խոխոկոտլան, Սանտա Լուսիա դել Կամինո, Տլաքսիակո, Սանտիագո Պինոտեպա Նասիոնալ և Տեուանտեպեկ։

División regional, distrital y municipal de Oaxaca.svg

Օախակայի շրջաններն ու համայնքներն են[7]

Ռեգիոն Շրջան Համայնքներ Տարածք (կմ) Շրջան
բնակչություն (2005)
Միքստեկա Խուքստլաուակա Սանտիագո Խուքստլաուակա 1,848 72,176
Սիլակայոապամ 1,822 30,300
Ուախուապան Ուախուապան դե Լեոն 3,270 122,760
Կուաքստլաուակա 1,666 9,018
Տեպոսկոլուլա 1,547 31,127
Տլաքսիակո 2,711 105,775
Նոչիքստլան 2,799 55,821
Իստմո դե Տեուանտեպեկ Խուչիտան Խուչիտան դե Զարագսա 14,392 339,445
Տեուանտեպեկ Սալինա Կրուս
Տեուանտեպեկ]
6,305 222,710
Կանյադա Տեոտիտլան Ուաուտլա դե Խիմենես 2,212 144,534
Կուիկատլան 2,187 51,724
Պապալոապան Տուքստեպեկ Սան Խուան Բոտիստա Տուքստեպեկ 5,496 393,595
Չոապամ 2,987 44,346
Սիեռա նորտե դե Օախակա Իքստլան 2,864 36,870
Վիլա Ալտա 1,156 29,009
Սիեռա Միքստե Սան Խուան Կոտզոկոն 4,930 96,920
Վալես Սենտրալես դե Օախակա Էտլա 2,221 117,207
Սենտրո Օախակա Օախակա
Սանտա Կրուս Խոխոկոտլան
Սանտա Լուսիա դել Կամինո
Սանտա Մարիա Ատզոմպա
539 515,440
Զաաչիլա Վիլա դե Զաաչիլա 569 41,783
Զիմատլան 988 51,738
Օկոտլան Օկոտլան դե Մորալես 858 68,840
Տլակոլուլա 3,324 107,653
Էխուտլա 963 40,985
Սիեռա սուր դե Օախակա Պուտլա Պուտլա վիլա դե Գերերո 2,627 83,303
Սոլա դե Վեգա 3,592 74,107
Միաուատլան Միաուատլան դե Պորֆիրիո Դիաս 3,938 109,302
Յաուտեպեկ 4,559 31,070
Կոստա Խամիլտեպեկ Պինոտեպա Նասիոնալ 4,293 170,249
Խուկիլա Սան Պեդրո Միքստեպեկ (Պուերտո Էսկոնդիդո) 3,531 134,365
Պոչուտլա Սան Պեդրո Պոչուտլա
Սանտա Մարվա Ուատուլկո
Սանտա Մարվա Տոնամեկա
3,773 174,649
93,967 3,506,821

Օախակայի բուսական և կենդանական աշխարհը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Flora y fauna de Oaxaca
Cuniculus paca.jpg Iguana Aquarium Barcelona.jpg Hawksbill Turtle.jpg Harpia harpyja -San Diego Zoo-8b.jpg Tapir colombia.JPG
Tepezcuintle Iguana Tortuga carey Águila arpía Tapir
Standing jaguar.jpg Pelican Brown122.JPG Tayassu pecari -Brazil-8.jpg Ocelot.jpg Boa constrictor (2).jpg
Jaguar Pelícano Coyámel Ocelote Mazacoate
Ceiba pentandra 0008.jpg Field-pines-mountain.jpg Singapore Botanic Gardens Cactus Garden 2.jpg Tronco-Detalles-Árbol-del-Tule-Oaxaca-Mexico.jpg Maguey landscape.jpg
Pochote Oyamel Cactus erizo Ahuehuete Maguey

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «ENOE»։ Վերցված է օգոստոսի 24, 2012 
  2. «Superficie»։ Cuentame INEGI։ Վերցված է փետրվարի 12, 2013 
  3. «Relieve»։ Cuentame INEGI։ Վերցված է հոկտեմբերի 19, 2010 
  4. Instituto Estatal Electoral y de Participación Ciudadana de Oaxaca - Historia
  5. «Oaxaca.»։ Explorando Mexico։ Վերցված է ապրիլի 4, 2011 
  6. «Semarnat, El ambiente en números 2010.»։ CONABIO։ Վերցված է մայիսի 6, 1012 
  7. «Estadistica Derivada: Tarjetas Municipales de Informacion Estadistica Basica del estado de Oaxaca»։ OEIDRUS Oaxaca (Spanish)։ Վերցված է սեպտեմբերի 11, 2010 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]