Տամաուլիպաս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox map.png
Տամաուլիպաս
իսպ.՝ Estado Libre y Soberano de Tamaulipas
flag of Tamaulipas Զինանշան
Flag of Tamaulipas.svg
Coat of arms of Tamaulipas.svg
Երկիր Մեքսիկա Մեքսիկա
Կարգավիճակ նահանգ
Մտնում է Մեքսիկա
Վարչկենտրոն Սյուդադ Վիկտորիա
ԲԾՄ 126 մետր
Օրենսդրական մարմին Congress of Tamaulipas
Հիմնական լեզու իսպաներեն
Բնակչություն (2012) 3․374․200[1]
Տարածք 80249[2] կմ²
Բարձրություն ծովի մ-ից՝
 - Բարձրագույն կետ

 3280[3] մ
Mexico map, MX-TAM.svg
Tamaulipas en México.svg
Հիմնադրված է 1824 թ.
Սահմանում է Տեխաս
Ժամային գոտի UTC-6 −5
ISO 3166-2 կոդ MX-TAM
Փոստային ինդեքսներ 87–89
Կոորդինատներ: 24°17′14.000000099196″ հս․ լ. 98°33′48.000000098821″ ամ. ե. / 24.28722222224977756° հս․. լ. 98.56333333336078795° ավ. ե. / 24.28722222224977756; 98.56333333336078795
Պաշտոնական կայքը

Տամաուլիպաս (իսպ.՝ Estado Libre y Soberano de Tamaulipas), պաշտոնական անվանումը՝ Տամաուլիպասյի ազատ և ինքնիշխան նահանգ, Մեքսիկայի 31 նահագներից մեկը։ Կազմված է 43 համայնքներից և մայրաքաղաք Սյուդադ Վիկտորիայից։ Մայրաքաղաքն անվանվել է ի պատիվ Մեքսիկայի առաջին նախագահ Գվադալուպե Վիկտորիայի։

Տվյալներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նահանգը գտնվում է Մեքսիկայի հյուսիս-արևելքում։ Հարավ-արևելքում սահմանակից է Վերակրուսին, հարավ-արևմուտքում՝ Սան Լուիս Պոտոսին, արևմուտքում՝ Նուևո Լեոնին: Հյուսիսում 370 կմ սահմանակից է ԱՄՆ-ին՝ ձգվելով Տեխաս նահանգի երկայնքով[4]:

Տամաուլիպաս անվանումը ծագել է Տամահոլիպայից, ուաստեկյան տերմին, որի տամ նախածանցը նշանակում է «վայր (որտեղ)», հոլիպա-ի համար գիտական մեկնաբանում չկա, բայց ընդունված մեկնաբանություններից է «բարձր բլուրները»[5]: Նահանգի անվան ըստ մեկ այլ մեկնաբանության՝ այն ծագել է Ta ma ho'lipam-ից («վայր, որտեղ լիպանական ցեղն աղոթում է»)։

Բացի մայրաքաղաք Սյուդադ Վիկտորիայից մյուս խոշոր քաղաքներից են Ռեյնոսան, Նուևո Լարեդոն, Մատամորոսը, Տամպիկոն:

Ժողովրդագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաք Քաղաք
Բնակչություն[6]
Համայնք
բնակչություն
Մետրոպոլիտան
Բնակչություն[7]
Մետրոպոլիտան
տարածքի տեսակը
Ռեյնոսա 589,466 608,891 1,501,919[8] Միջազգային/ Ռեյնոսա համայնք/Ռիո Բրավո/Իդալգո
Մատամորոս 449,815[9] 489,193 1,136,995[10] Միջազգային/ Մատամորոս/Կամերուն
Նուևո Լարեդո 373,725 384,033 636,516 Միջազգային/Նուևո Լարեդո/Վեբ համայն, Տեխաս/Իդալգո, Կոաուիլա/Կոլումբիա, Նուևո Լեոն
Սյուդադ Վիկտորիա 305,155 321,953 321,953 Համայնք
Տամպիկո 297,284 309,003 859,419 Նահանգի ներսում և դրսում
Սյուդադ Մադերո 197,216 197,216 Տամպիկոյի մետրոյի մաս
Միրամար 118,614 Տամպիկոյի մետրոյի մաս
Ռիո Բրավա 95,647 118,259 Ռեյնոսայի մետրոյի մաս
Սյուդադ Մանտե 84,787 115,792 115,792 Համայնք
Ալտամիրա 59,536 212,001 Տամպիկոյի մետրոյի մաս
Վալե Էրմոսո 48,918 63,170 63,170 Համայնք

Տամաուլիպասի բուսական և կենդանական աշխարհը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տամաուլիպասի բուսական և կենդանական աշխարհը
Standing jaguar.jpg MountainLion.jpg Tamiasciurus douglasii 000.jpg Vulpes vulpes at shipwreck.jpg Aquila chrysaetos Flickr.jpg
Panthera onca Felis concolor Tamiasciurus Vulpes vulpes Aquila chrysaetos
Hawksbill Turtle.jpg Brillenkaiman (01) 2006-09-19.JPG Tayassu tajacu.jpg Deer running.jpg Opossum with grapes.jpg
Eretmochelys imbricata Caiman Tayassuidae Odocoileus virginianus Didelphis virginiana
Silver Maple Acer saccharinum Leaves 2598px.jpg Figa de moro 01.JPG Singapore Botanic Gardens Cactus Garden 2.jpg Cylindropuntia spinosior, with flower, Albuquerque.jpg Pinus ponderosa 9681.JPG
Acer saccharinum Opuntia ficus-indica Echinocactus grusonii Cylindropuntia imbricata Pinus ponderosa

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «ENOE»։ Վերցված է օգոստոսի 24, 2012 
  2. «Resumen»։ Cuentame INEGI։ Վերցված է փետրվարի 12, 2013 
  3. «Relieve»։ Cuentame INEGI։ Վերցված է ապրիլի 7, 2011 
  4. «Tamaulipas»։ SRE։ Վերցված է ապրիլի 7, 2011 
  5. «Historia»։ Gobierno del Estado de Tamaulipas։ Վերցված է ապրիլի 7, 2011 
  6. «Link to tables of population data from Census of 2010»։ Inegi.org.mx։ Վերցված է 2013-06-30 
  7. 2010 U.S. Census Data and Link to tables of population data from Census of 2010
  8. «McAllen Overview»։ McAllen Chamber of Commerce։ Վերցված է օգոստոսի 26, 2011 
  9. «Estadísticas INEGI Población en Matamoros»։ Copyright © 2011 matamoros.com. 
  10. «Matamoros-Brownsville»։ World Gazetteer։ Վերցված է օգոստոսի 22, 2011 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]