Վիքիպեդիա:Ջիմի Ուելսի հայտարարություն Վիքիպեդիա հիմքերի մասին

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Վիքիփեդիայի հիմնադիր Ջիմի Ուելսի հայտարարությունը Վիքիպեդիայի հիմքերի մասին։ Տեղադրված իր էջում անգլերեն բաժնում (տես Jimbo Wales/Statement of principles (անգլ.)

Նախաբան[խմբագրել կոդը]

Քանի որ մենք առաջ շարժվել ենք ծրագրային և սոցիալական փոփոխությունների, կարծում եմ, սուր է, որ ես հստակ և բռնի հաղորդեմ իմ տեսակետները անկեղծության և լիցենզիաներ մասին։

Հետ կապված համակարգչային տեխնոլոգիաների զարգացման, ինչպես նաև սոցիալական տեղի ունեցող փոփոխությունների, կարծում եմ, որ անհրաժեշտ է, որ ես հստակ և միանշանակ հայտարարեմ իմ տեսակետները հրապարակայնության և լիցենզավորման մասին։ Այս էջը, ինչպես բոլոր Վիքիփեդիայի էջերը - կենդանի, փոփախվող փաստաթուղթ է, որը ես թարմացնելու եմ և բացատրելու եմ երբ ողջամիտ հարցեր կառաջանան։

Պետք է նշեմ, որ դրանք իմ սկզբունքներն են և ես եմ նրանց վերջնական դատավորը։ Սա չի նշանակում, որ ես չեմ լսելու ձեզ, բայց այս հիմունքներ կազմում են սկզբունքային, հիմնարար մակարդակը, որի վրա կառուցել է Վիքիփեդիան։

(Բայց մի վախեցեք դրանից, ինչպես դուք կտեսնեք ավելի ուշ։)

Սկզբունքներ[խմբագրել կոդը]

  1. Վիքիփեդիայի հաջողությունը ամբողջությամբ պայմանավորված է մեր բաց համայնքից։ Այս համայնքը կշարունակի ապրել, շնչել և աճել միայն այն դեպքում, եթե բոլոր նրա անդամները շարունակելու են անել ամեն ինչ ճիշտ։ Սա է կարող է ունենալ շատ ձեւեր, բայց գուցե ամենակարեւորը պաշպանել մեր ընդհանուր տեսլականը, պահպանել չեզոք տեսակետ և մտածկոտ դիվանագիտական ​​քաղաքավարություն մշակույթ։
  2. Նորեկները միշտ ողջունելի են։ Ոչ մի խարդավանք չպետք է լինի, ոչ էլիտաներ, ոչ հիերարխիա, կամ կառույց, որը կանգեր է նորեկներին շիտակության մեր ճանապարհին։ Ցանկացած անվտանգության միջոցառումներ, որոնք պետք է իրականացվեն վանդալներից համայնքը պաշտպանելու համար (և այդպիսի վանդալները իրոք կան ևառաջացնում են մեզ վնաս), պետք է կիրառվեն խիստ ու ճշգրիտ ստուգումի հիման վրա։ Սա նշանակում է, որ որևէ միջոցառումներ հաստատված անվտանգության համար պետք են պաշտպանել համայնքի ընդգծված հետաքրքրությունը և կիրարվեն միայն միայն նեղ միջակայքում այդ նպատակին հասնելու համար, և ոչ մի այլ։ Օրինակ, փոխարեն վստահել մարդկանց ճիշտ բացահայտել կանոնավորներին, մենք պետք է օգտագործենք մի պարզ, թափանցիկ և բաց ալգորիթմ, որպեսզի մարդիք ինքնաբերաբար ստանան ամբողջական արտոնություններ, եթե նրանք մասնակցել են համայնքին որոշ, նույնիսկ շատ կարճ ժամկետում։ Այս գործընթացը պետք է լինի աննկատ սկսնակների համար, նրանք չպետք է կատարեն որևէ հատուկ գործողություն, որպեսզի կարողանան նպաստել համայնքում։
  3. "Դուք կարող եք խմբագրել այս էջը հենց հիմա" - հիմնական ստուգումն է ամենինչին, ինչ մենք անում ենք։ Մենք պետք է հարգենք այդ սկզբունքը, ինչպէս անձեռնմխելի։
  4. Ցանկացած ծրագրային փոփոխություններ պետք է լինեն աստիճանաբար եւ շրջելի։ Մենք պետք է համոզվեք, որ ցանկացած փոփոխություններ նպաստում էն համայնքին դրական, ինչպես ի վերջո որոշած է Wikimedia Foundation-ով, լիովին հետ խորհրդակցելուց համայնքի կոնսենսուսով։
  5. Բաց և ազատ բաժանվող GNU ազատ փաստաթղթային արտոնագրի և Creative Commons արտոնագրերի լիցենզիոն պայմանագրերի բնույթը հիմքն է կայքի երկարաժամկետ հաջողության։ որևէ մըկի գործողությունները, ով ցանկանում է բովանդակությունից օգտագործել մեր կայգի պարունակությունը փակ, սեփականության ձեւից, պետք է վիճարկվել։ Մենք պետք է խստորեն հավատարիմ մնանք լիցենզիաների տառին և ոգուն։
  6. Վիքիփեդիան հանրագիտարանն է։ Վիքիփեդիայի հոդվածների թեմաները պետք է միշտ նայեն դեպի դուրս, այլ ոչ թե դեպի Վիքիփեդիայի ներս։
  7. Յուրաքանչյուր բողոք ունեցող անձի հետ պետք է վարվել ամենաբարձր աստիճանի հարգանքով և իր արժանապատվություն ճանաչելով։ Նրանց պետք է անընդհատ խրախուսել ներկայացնել իրենց խնդիրները կառուցողական ճանապարհով։ Ամեն ոքից, ով պարզապես դժգոհում են առանց հիմքի, հրաժարվելով միանալ քննարկման պետք է պարզապես հրաժարվել է և վտարել։ Մասնակիցների շահագրգիռ կողմերը պետք է կռեն փոխհամաձայնության որպեսզի հասնեն ընդհանուր նպատակին։ Մենք չպետք է զրկել ուշադրության անհամաձայներին միայն այն պատճառով, որ նրանք անհարմարություն են պատճառում։
  8. Դիվանագիտությունը բաղկացած է համատեղելով ազնվության եւ բարեկրթության։ Երկուսն էլ անկողմնապահորեն արժեքավոր բարոյական սկզբունքներն են։ Եղեք ազնիվ և բարեկամական ինձ հետ։ Մի աղավաղեք իմ տեսակետները ձեր սեփական քաղաքական նպատակներով, և ես կվերաբերվեմ նույն կերպով։