Վիքիպեդիա:Ջիմի Ուելսի հայտարարություն Վիքիպեդիա հիմքերի մասին

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Վիքիփեդիայի հիմնադիր Ջիմի Ուելսի հայտարարությունը Վիքիպեդիայի հիմքերի մասին։ Տեղադրված իր էջում անգլերեն բաժնում (տես Jimbo Wales/Statement of principles (անգլ.)

Նախաբան[խմբագրել կոդը]

Քանի որ մենք առաջ շարժվել ենք ծրագրային և սոցիալական փոփոխությունների, կարծում եմ, սուր է, որ ես հստակ և բռնի հաղորդեմ իմ տեսակետները անկեղծության և լիցենզիաներ մասին։

Հետ կապված համակարգչային տեխնոլոգիաների զարգացման, ինչպես նաև սոցիալական տեղի ունեցող փոփոխությունների, կարծում եմ, որ անհրաժեշտ է, որ ես հստակ և միանշանակ հայտարարեմ իմ տեսակետները հրապարակայնության և լիցենզավորման մասին։ Այս էջը, ինչպես բոլոր Վիքիփեդիայի էջերը - կենդանի, փոփախվող փաստաթուղթ է, որը ես թարմացնելու եմ և բացատրելու եմ երբ ողջամիտ հարցեր կառաջանան։

Պետք է նշեմ, որ դրանք իմ սկզբունքներն են և ես եմ նրանց վերջնական դատավորը։ Սա չի նշանակում, որ ես չեմ լսելու ձեզ, բայց այս հիմունքներ կազմում են սկզբունքային, հիմնարար մակարդակը, որի վրա կառուցել է Վիքիփեդիան։

(Բայց մի վախեցեք դրանից, ինչպես դուք կտեսնեք ավելի ուշ։)

Սկզբունքներ[խմբագրել կոդը]

  1. Վիքիփեդիայի հաջողությունը ամբողջությամբ պայմանավորված է մեր բաց համայնքից։ Այս համայնքը կշարունակի ապրել, շնչել և աճել միայն այն դեպքում, եթե բոլոր նրա անդամները շարունակելու են անել ամեն ինչ ճիշտ։ Սա է կարող է ունենալ շատ ձեւեր, բայց գուցե ամենակարեւորը պաշպանել մեր ընդհանուր տեսլականը, պահպանել չեզոք տեսակետ և մտածկոտ դիվանագիտական ​​քաղաքավարություն մշակույթ։
  2. Նորեկները միշտ ողջունելի են։ Ոչ մի խարդավանք չպետք է լինի, ոչ էլիտաներ, ոչ հիերարխիա, կամ կառույց, որը կանգեր է նորեկներին շիտակության մեր ճանապարհին։ Ցանկացած անվտանգության միջոցառումներ, որոնք պետք է իրականացվեն վանդալներից համայնքը պաշտպանելու համար (և այդպիսի վանդալները իրոք կան ևառաջացնում են մեզ վնաս), պետք է կիրառվեն խիստ ու ճշգրիտ ստուգումի հիման վրա։ Սա նշանակում է, որ որևէ միջոցառումներ հաստատված անվտանգության համար պետք են պաշտպանել համայնքի ընդգծված հետաքրքրությունը և կիրարվեն միայն միայն նեղ միջակայքում այդ նպատակին հասնելու համար, և ոչ մի այլ։ Օրինակ, փոխարեն վստահել մարդկանց ճիշտ բացահայտել կանոնավորներին, մենք պետք է օգտագործենք մի պարզ, թափանցիկ և բաց ալգորիթմ, որպեսզի մարդիք ինքնաբերաբար ստանան ամբողջական արտոնություններ, եթե նրանք մասնակցել են համայնքին որոշ, նույնիսկ շատ կարճ ժամկետում։ Այս գործընթացը պետք է լինի աննկատ սկսնակների համար, նրանք չպետք է կատարեն որևէ հատուկ գործողություն, որպեսզի կարողանան նպաստել համայնքում։
  3. "Դուք կարող եք խմբագրել այս էջը հենց հիմա" - հիմնական ստուգումն է ամենինչին, ինչ մենք անում ենք։ Մենք պետք է հարգենք այդ սկզբունքը, ինչպէս անձեռնմխելի։
  4. Ցանկացած ծրագրային փոփոխություններ պետք է լինեն աստիճանաբար եւ շրջելի։ Մենք պետք է համոզվեք, որ ցանկացած փոփոխություններ նպաստում էն համայնքին դրական, ինչպես ի վերջո որոշած է Wikimedia Foundation-ով, լիովին հետ խորհրդակցելուց համայնքի կոնսենսուսով։
  5. Բաց և ազատ բաժանվող GNU ազատ փաստաթղթային արտոնագրի և Creative Commons արտոնագրերի լիցենզիոն պայմանագրերի բնույթը հիմքն է կայքի երկարաժամկետ հաջողության։ որևէ մըկի գործողությունները, ով ցանկանում է բովանդակությունից օգտագործել մեր կայգի պարունակությունը փակ, սեփականության ձեւից, պետք է վիճարկվել։ Մենք պետք է խստորեն հավատարիմ մնանք լիցենզիաների տառին և ոգուն։
  6. Վիքիփեդիան հանրագիտարանն է։ Վիքիփեդիայի հոդվածների թեմաները պետք է միշտ նայեն դեպի դուրս, այլ ոչ թե դեպի Վիքիփեդիայի ներս։
  7. Յուրաքանչյուր բողոք ունեցող անձի հետ պետք է վարվել ամենաբարձր աստիճանի հարգանքով և իր արժանապատվություն ճանաչելով։ Նրանց պետք է անընդհատ խրախուսել ներկայացնել իրենց խնդիրները կառուցողական ճանապարհով։ Ամեն ոքից, ով պարզապես դժգոհում են առանց հիմքի, հրաժարվելով միանալ քննարկման պետք է պարզապես հրաժարվել է և վտարել։ Մասնակիցների շահագրգիռ կողմերը պետք է կռեն փոխհամաձայնության որպեսզի հասնեն ընդհանուր նպատակին։ Մենք չպետք է զրկել ուշադրության անհամաձայներին միայն այն պատճառով, որ նրանք անհարմարություն են պատճառում։
  8. Դիվանագիտությունը բաղկացած է համատեղելով ազնվության եւ բարեկրթության։ Երկուսն էլ անկողմնապահորեն արժեքավոր բարոյական սկզբունքներն են։ Եղեք ազնիվ և բարեկամական ինձ հետ։ Մի աղավաղեք իմ տեսակետները ձեր սեփական քաղաքական նպատակներով, և ես կվերաբերվեմ նույն կերպով։