Վիտո Ակոնչի
 | |
|---|---|
 | |
| Կեղծանուն | Acconci, Vito Hannibal |
| Ծնվել է | հունվարի 24, 1940[1][2][3][…] |
| Ծննդավայր | Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ[4] |
| Վախճանվել է | ապրիլի 27, 2017[5][6][7][…] (77 տարեկան) |
| Մահվան վայր | Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ[2] |
| Քաղաքացիություն | .svg){kind=small} ԱՄՆ |
| Կրթություն | Սուրբ խաչ քոլեջ և Regis High School? |
| Մասնագիտություն | ճարտարապետ, վիզուալ արտիստ, բանաստեղծ, լանդշաֆտային ճարտարապետ, նկարազարդող, վիդեոնկարիչ, հեռուստատեսային պրոդյուսեր, լուսանկարիչ, performance artist, դիզայներ և ինստալյացիոն արտիստ |
| Ոճ | ժամանակակից արվեստ |
| Ժանր | կատարողական արվեստ և ինստալյացիայի արվեստ |
| Թեմաներ | ճարտարապետություն, կատարողական արվեստ, ինստալյացիայի արվեստ, Վիդեոարտ, Կերպարվեստ[8], performance artwork?[8], քանդակագործություն[8] և դիզայն[8] |
| Ուշագրավ աշխատանքներ | Walkways Through the Wall?, Wall-Slide?[9] և Wavewall?[10] |
| Պարգևներ | |
| Ամուսին | Maria Acconci? և Rosemary Mayer?[13] |
| Կայք | acconci.com(անգլ.) |
 Vito Acconci Վիքիպահեստում | |
Վիտո Ակոնչի (Vito Acconci, հունվարի 24, 1940[1][2][3][…], Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ[4] - ապրիլի 27, 2017[5][6][7][…], Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ[2]), իտալա-ամերիկացի բանաստեղծ, նկարիչ, ճարտարապետ։
Կենսագրություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Վիտո Ակոնչին ծնվել է 1940 թվականի հունվարի 24-ին Բրոնքսում։ Նրա հայրը իտալացի ներգաղթյալ էր, ով նրան տանում էր թանգարաններ և թատրոններ և տալիս նրան տարրական գեղարվեստական կրթություն։ Աքոնչին սովորել է գրականություն College of the Holy Cross և University of Iowa պոեզիա։
Ակոնչին իր գործունեությունը սկսել է որպես բանաստեղծ։ 1960-ականների վերջին Ակոնչին զբաղվեց ներկայացմամբ և վիդեոարվեստով`օգտագործելով իր մարմինը որպես օբյեկտ լուսանկարչության, տեսանյութի և ներկայացման համար։ «Սերմնաբուծարան» (1972 թվական հունվար) ներկայացման մեջ Ակոնչին պառկած էր Սոննաբենդի պատկերասրահի թեքահարթակի տակ և ինքնաբավ էր վարվում՝ բարձրացնելով իր երևակայությունները բարձրախոսով իր գլխավերևում զբոսնող այցելուների մասին։ 1980-ականների ընթացքում Ակոնչին կենտրոնացավ ճարտարապետության և լանդշաֆտային դիզայնի վրա։ Որպես օրինակ կարելի է նշել քայլուղիները պատի միջով։ 1960-ականներին նա ամուսնացավ նկարչուհի Ռոզմարի Մայերի հետ[14]։
Մեկ այլ օրինակ է «Dirt Wall» (1992) Կոլորադոյի Arvada Center Sculpture Garden-ում։ Պատը սկսվում է կենտրոնից դուրս և շարունակվում է ներսից՝ տարածվելով գետնից մինչև 24 ոտնաչափ բարձրություն։ Ապակու և պողպատե պատը պարունակում է հրաբխային քարի, ավազի, հողի խառնուրդ, որը տեսանելի է ապակե վահանակների միջոցով։ Դասավանդել է բազմաթիվ ինստիտուտներում, այդ թվում՝ Nova Scotia College of Art and Design, Halifax, California Institute of the Arts, Valencia; Cooper Union; School of the Art Institute of Chicago; Yale University; Parsons School of Design։ Նաև դասավանդում էր Բրուքլինի քոլեջում։
«Հսկողություն» և «Քայլ»
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ակոնչին Սոլա Լեվիտայի գաղափարը հասցրեց այն սահմանին, որ նախնական պլանավորումը և կրկնությունը ստեղծագործության հիմնական որոշիչներն են։ Սկզբում Ակոնչինն եկավ մի տեղադրման, օրինակ. «Ընտրել պատահական մարդ, փողոցում, ցանկացած վայրում և դա անել 23 օր անընդմեջ։ Հետևեք նրան ուր էլ որ նա գնա՝ անկախ երթուղու հեռավորությունից և երկայնությունից։ Ակցիան ավարտվում է, երբ այն մտնում է ինչ-որ մասնավոր տեղ՝ տուն, գրասենյակ և այլն»։ Հենց նման ձևաչափ է կիրառվել լուսանկարչի կողմից փաստագրված «Հսկողություն» (1969), ով գնում էր Ակոնչիի հետևից և արձանագրում նկարչի ու նրա զոհի գրեթե անիմաստ գործողությունները։ Այս և նրա նման աշխատանքներում Ակոնչին ինքն էր գործուն նյութ։ Եվ հենց այդ գործողությունների աննշան լինելն է, որ արդյունքում դրանք վերափոխեց արվեստի ստեղծագործությունների կառուցվածքին և բովանդակությանը։ Նույն կերպ, նրա աշխատանքը կառուցվել է «Քայլ», 1970 թվականի իր բնակարանում տեղադրելով 18 դյույմ (46 սմ) բարձրությամբ աթոռակ, նա այն օգտագործել է որպես քայլ։ «Ամեն ամիս առավոտյան նշանակված ամիսների ընթացքում ես քայլում և դուրս եմ գալիս աթոռակից վեր ու վար, րոպեում մոտ 30 քայլ։ Գործողությունը տևում է այնքան ժամանակ, քանի դեռ ես ունակ եմ դա անդադար կատարել, և այնուհետև գրանցվում է քայլերի քանակը»։
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- 1 2 https://www.nytimes.com/2017/04/28/arts/design/vito-acconci-dead-performance-artist.html?_r=0
- 1 2 3 4 RKDartists (նիդերլ.)
- 1 2 Vito Acconci — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7
- 1 2 Արվեստների և մեդիատեխնոլոգիաների կենտրոն — 1997.
- 1 2 Itaú Cultural Enciclopédia Itaú Cultural (порт.) — São Paulo: Itaú Cultural, 2001. — ISBN 978-85-7979-060-7
- 1 2 Mort de Vito Acconci, artiste hors limite (ֆր.) — 2017.
- 1 2 Brockhaus Enzyklopädie (գերմ.) — F.A. Brockhaus, 1796.
- 1 2 3 4 Չեխիայի ազգային գրադարանի կատալոգ
- ↑ https://new.mta.info/agency/arts-design/collection/wall-slide
- ↑ https://new.mta.info/agency/arts-design/collection/wavewall
- ↑ Guggenheim Fellows-ի տվյալների բազա
- ↑ https://www.nyfa.org/wp-content/uploads/2021/07/FellowsDirectory.pdf
- ↑ https://archive.org/details/NYC_Marriage_Index_Manhattan_1962/page/n101
- ↑ Mary Leclère Mary Leclère. Review of "Challenging Art: Artforum 1962–1974" by Amy Newman. // caa.reviews. — 2001-07-12. — ISSN 1543-950X. —
Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Сайт художника.
- Guide to the 0 TO 9 archive from the Fales Library at NYU.
- Artist’s page in Artfacts.Net with actual major exhibitions.
- An appreciation of Acconci by critic Jerry Saltz.
- 2 pieces of Sound Poetry on UBUWEB.
- An interview with Acconci by designboom.
- Лекция Ирины Кулик в Музее «Гараж». Вито Аккончи — Деннис Оппенгейм
 | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Վիտո Ակոնչի» հոդվածին։ |
| ||||||||||||||||
- Հունվարի 24 ծնունդներ
- 1940 ծնունդներ
- Նյու Յորք քաղաքում ծնվածներ
- Ապրիլի 27 մահեր
- 2017 մահեր
- Նյու Յորք քաղաքում մահացածներ
- Գուգենհայմի կրթաթոշակառուներ
- Անձինք այբբենական կարգով
- Նկարիչներ այբբենական կարգով
- Ամերիկացի արվեստագետներ
- Ամերիկացի բանաստեղծներ
- Ամերիկացի դիզայներներ
- Ամերիկացի ժամանակակից արվեստագետներ
- Ամերիկացի լուսանկարիչներ
- Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ
- Ամերիկացի ճարտարապետներ
- Ամերիկացի նկարիչներ
- Ամերիկացի պատկերազարդողներ
- Ամերիկացի քննադատներ
- Կաթվածից մահացածներ