Սուրեն Հարությունյան (գրականագետ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրեն Հարությունյան (այլ կիրառումներ)
Սուրեն Հարությունյան
Ծնվել էսեպտեմբերի 30, 1909(1909-09-30)
ԾննդավայրԲաթում, Ռուսական կայսրություն
Մահացել էդեկտեմբերի 6, 1989(1989-12-06)[1] (80 տարեկան)
Մահվան վայրԵրևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ
ՔաղաքացիությունFlag of Russia.svg Ռուսական կայսրություն և Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
ԿրթությունԵՊՀ պատմության ֆակուլտետ (1931)
Մասնագիտությունգրականագետ
ԱշխատավայրԱրմենֆիլմ, Արտասահմանյան երկրների հետ մշակութային կապերի հայկական ընկերություն, Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոն և Լիտերատուրնայա Արմենիա
ԿուսակցությունԽՄԿԿ
Պարգևներ և
մրցանակներ
Կարմիր Աստղի շքանշան «Պատվո նշան» շքանշան
և Հայկական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ
ԱնդամությունԽՍՀՄ Գրողների միություն

Սուրեն Սողոմոնի Հարությունյան (սեպտեմբերի 30, 1909(1909-09-30), Բաթում, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 6, 1989(1989-12-06)[1], Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ խորհրդային [գրականագետ, թատերագետ։ Բանասիրական գիտությունների թեկնածու։ ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1960)։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1934 թվականից։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սուրեն Հարությունյանը ծնվել է 1909 թվականի նոյեմբերի 11-ին, Բաթումում։ 1931 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի պատմագրական բաժինը։ 1939 թվականին «Պեպո»-ի ստեղծագործական պատմությունը» թեմայով դիսերտացիա է պաշտպանել և ստացել բանասիրական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։ 1932-1934 թվականներին աշխատել է որպես «Հայկինո»-ի սցենարական բաժնի վարիչ, 1934-1936 թվականներին՝ Պետհրատի գեղարվեստական գրականության խմբագրության բաժնի վարիչի տեղակալ, 1941-1945 թվականներին՝ ՀԽՍՀ Ժողկոմխորհրդին կից արվեստի գործերի վարչության պետի տեղակալ, 1947-1949 թվականներին՝ Արտասահմանյան երկրների հետ բարեկամության և մշակութային կապի հայկական ընկերության նախագահ և այդ ընկերության օրգան «Սովետական Հայաստան» ամսագրի խմբագիր, 1955-1957 թվականներին՝ Երևանի Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի պետական թատրոնի տնօրեն, 1972-1973 թվականներին՝ «Լիտերատուրնայա Արմենիա» հանդեսի խմբագիր։ 1936-1942 թվականներին, որոշ ընդմիջումներով, աշխատել է Արմֆանում որպես ավագ գիտաշխատող։ Հրատարակել է Սայաթ-Նովայի, Գաբրիել Սունդուկյանի, Գևորգ Չմշկյանի, Մ. Ամերիկյանի, Արուս Ոսկանյանի, Վաղարշ Վաղարշյանի, Ցոլակ Ամերիկյանի, Ալեքսանդր Աբարյանի, Ֆերդինանդ Բժիկյանի, Բ. Ներսիսյանի, Ս. Կոատանյանի մասին մենագրություններ, ինչպես և «Լենինի կերպարը հայ բեմում» (1970), «Ստանիսլավսկու սիստեմը և հայ թատրոնը» (1964), «Սովետահայ թատրոն» (1968), «Նորագույն թատրոնն Ադրբեջանում» (1972) և այլ գրքեր։ Ռուսերեն լույս են տեսել Հարությունյանի «Վաղարշ Բոգդանովիչ Վաղարշյան» (Մոսկվա, 1951), «Արուս Ոսկանյան» (Երևան, 1953), «Սովետահայ դրամատուրգիան» (Երևան, 1956), «Գաբրիել Սունդուկյան» (Երևան, 1975) գրքերը։ ԽՄԿԿ անդամ 1946 թվականից։

Երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Գաբրիել Սունդուկյանի կյանքն ու ստեղծագործությունը. վերլուծական ակնարկ, Երևան, Պետհրատ, 1934, 144 էջ։
  • Պուշկինի հարյուրամյա կյանքը հայ գրականության մեջ, Երևան, Պետհրատ, 1935, 106 էջ։
  • Ամբիոնի վրա, Երևան, 1947, 180 էջ։
  • Վաղարշ Վաղարշյան, Երևան, 1954, 108 էջ։
  • Ցոլակ Ամերիկյան, Երևան, 1957, 94 էջ։
  • Հրաչյա Ներսիսյան, Երևան, 1958, 143 էջ։
  • Միհրդատ Ամերիկյան, Երևան, 1959, 207 էջ։
  • Գաբրիել Սունդուկյան, Երևան, 1960, 509 էջ։
  • Գևորգ Չմշկյան, Երևան, 1960, 103 էջ։
  • Երգի հանճարը. Սայաթ-Նովա, Երևան, 1963, 263 էջ։
  • Ստանիսլավսկու սիստեմը և հայ թատրոնը, Երևան, 1964, 62 էջ։
  • Սովետահայ թատրոնը (1917-1932), Երևան, 1968, 377 էջ։
  • Ալեքսանդր Աբարյան, Երևան, 1969, 205 էջ։
  • Բաբկեն Ներսիսյան, Երևան, 1970, 94 էջ։
  • Լենինի կերպարը հայ բեմում, Երևան, 1970, 26 էջ։
  • Դասախոսի հուշատետրից, Երևան, 1970, 35 էջ։
  • Ֆերդինանդ Բժիկյան, Երևան, 1970, 90 էջ։
  • Հայ նորագույն թատրոնն Ադրբեջանում (1920-1970), Երևան, 1972, 250 էջ։
  • Մուրադ Կոստանյան, Երևան, 1975, 95 էջ։
  • Գաբրիել Սունդուկյան, Երևան, «Հայաստան», 1975։
  • Արդիականը և դասականը, Երևան, Հայկական թատերական ընկերություն, 1978։
  • Շուշիի հայ թատրոնի պատմությունից, Երևան, «Սովետական գրող», 1979։

Պարգևատրվել է Կարմիր աստղի և «Պատվո նշան» շքանշաններով։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 6, էջ 322 CC BY-SA icon 80x15.png