Ջուզեպպե Մոսկատի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ջուզեպպե Մոսկատի
San Giuseppe Moscati.jpg
Ծնվել է հուլիսի 25, 1880(1880-07-25)
Ծննդավայր Բենևենտո, Կամպանիա, Իտալիա
Մահացել է ապրիլի 12, 1927(1927-04-12) (46 տարեկանում)
Մահվան վայր Նեապոլ, Իտալիա
Քաղաքացիություն Flag of Italy (1861–1946).svg Իտալիայի թագավորություն
Կրթություն Նեապոլի համալսարան
Մասնագիտություն բժիշկ
Giuseppe Moscati Վիքիպահեստում

Ջուզեպպե Մոսկատի (իտալ.՝ Giuseppe Moscati, հուլիսի 25, 1880(1880-07-25), Բենևենտո, Կամպանիա, Իտալիա - ապրիլի 12, 1927(1927-04-12), Նեապոլ, Իտալիա), իտալացի բժիշկ, կենսաքիմիկոս, գիտական աշխատակից, համալսարանի պրոֆեսոր: 1987 թվականի հոկտեմբերի 25-ից Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցու սուրբ:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ջուզեպպե Մոսկատին ծնվել է 1880 թվականի հուլիսի 25-ին իտալական Բենևենտո քաղաքում: Նա ունևոր ընտանիքի ինը երեխաներից թվով վեցերորդն էր: Հայը ականավոր իրավաբան էր: Ջուզեպպեն 4 տարեկան էր, երբ ընտանիքը տեղափոխվեց Նեապոլ. իր ամբողջ հետագա կյանքը Մոսկատին անցկացրեց այստեղ: Տարրական դպրոցն ավարտելուց հետո, 1889 թվականին նա ընդունվում է Վիկտոր Էմանուիլի լիցեյը, որից հետո Ջուզեպպեն ընդունվում է Նեապոլի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը: Այն ավարտում է 1903 թվականին բժշկական գիտությունների դոկտորի որակավորումով:

Համալսարանն ավարտելուց հետո Մոսկատին նեապոլիտանական հիվանդանոցներից մեկում աշխատեց որպես արտահաստիքային ադյունկտ: 1906 թվականին Վեզուվի ժայթքման ժամանակ նրան հանձնանարավեց ղեկավարել Տորե դել Գրեկոյի հիվանդանոցի տարհանումը. նա փրկեց մեծ թվով մարդկային կյանքեր՝ բազմիցս վտանգի ենթարկելով սեփական կյանքը: 1908 թվականին Ջուզեպպե Մոսկատին դարձավ Նեապոլիտանական բժշկական ինստիտուտի ֆիզիոլոգիական քիմիայի կաֆեդրայի հաստիքային աշխատակիցը: 1911 թվականին նա մեծ ներդրում ունեցավ Նեապոլում խոլերայի համաճարակի նահանջման գործում: Նույն թվականին Մոսկատիին ընտրեցին Իտալիայի թագավորական բժշկակավիրաբուժական ակադեմիայի անդամ:

Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ փորձեց կամավոր գրվել, սակայն նրան մերժեցին այն բացատրությամբ, որ իր բժշկական ունակություններն առավել կարևոր են, քան կռվելը: Այն հոսպիտալում, ուր աշխատում էր Մոսկատին պատերազմի ժամանակ, շուրջ երեք հազար վիրավոր զինվորներ իրենց բուժումն էին ստանում անձամբ Մոսկատիից:

1919 թվականին Մոսկատին Նեապոլի հիվանդանոցներից մեկում նշանակվեց որպես գլխավոր բժիշկ. նրա ենթակայության տակ էին գտնվում անբուժելի հիվանդները: 1922 թվականին Իտալիայի կրթության նախարարության հանձնաժողովը նրան արտոնեց, որպեսզի ազատորեն դասավանդի կլինիկայում: Իսկ 1923 թվականին իտալական կառավարությունը նրան գործուղեց Էդինբուրգ, որտեղ ընթանում էր միջազգային ֆիզիոլոգիական կոնգրեսը: Մոսկատին մեծ ավանդ է թողել դիաբետի առաջացման խնդիրների ուսումնասիրման գործում: Նրա ջանքերը հիմք դարձան, որպեսզի հայտնաբերվի ինսուլինը: Մոսկատին բժշկական «Ռեֆորմա մեդիկա» ամսագրի գլխավոր խմբագիրն էր:

Ըստ Ջուզեպպե Մոսկատիի գործընկերների, նա հայտնի էր իր անձնուրացությամբ, անշահախնդրությամբ և խորը բարեպաշտությամբ: Գրեթե միշտ գումար չէր վերցնում աղքատների բուժման համար իսկ հատուկ կարիքավորներին օգնում էր անձամբ՝ դեղատոմսի մեջ դնելով արժեթղթեր: Մոսկատին մոլեռանդ հավատացյալ էր, ամեն օր սուրբ հաղորդություն էր ստանում: Նա ուղորդում էր հիվանդներին դեպի եկեղեցի և փորձում էր նրանց մասնակից դարձնել եկեղեցական ծիսակարգերին: Դրա պատճառով ձեռք բերեց բազմաթիվ թշնամիներ բժշկական ասպարեզում մատերիալիստներից և հակաքրիստոսներից:

Ջուզեպպե Մոսկատին իր մահկանացուն կնքեց 1927 թվականին՝ 46 տարեկան հասակում հանկարծահաս հիվանդությունից՝ Նեապոլում:

Սրբադասում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Խորանը, որտեղ զետեղված են Մոսկատիի մասունքները (Ջեզու Նուովո եկեղեցի, Նեապոլ): Ըստ տարածված սովորույթի հավատացյալները սեղմում են Մոսկատիի ձեռքը, որը պատկերված է նրա ռելիեֆային նկարի վրա

Մահվանից երեք տարի անց՝ 1930 թվականի նոյեմբերի 16-ին, Մոսկատիի աճյունը վերահուղարկավորեցին նեապոլիտանական Ջեզու Նուովո եկեղեցում: Եվս 45 տարի անց՝ 1975 թվականի նոյեմբերի 16-ին եկեղեցին Մոսկատիին դասեց երանելիների շարքին: Երբ պապական եկեղեցու հանձնախումբը ուսումնասիրում էր Մոսկատիի կյանքը, արձանագրեց, որ նա հրաշքով բժշկել է նեապոլիտանացի Ջուզեպպե Ֆուսկոյին, ով տառապում էր քաղցկեղից: Դրանից հետո սկսվեց կանոնականացման[1] գործընթացի, քանի որ, ըստ Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցու, սրբերի շարքին կարող են դասվել այն մարդիկ, ովքեր հրաշքով բուժումներ են կատարել:

Ջուզեպպե Մոսկատին սրբացվեց 1987 թվականի հոկտեմբերի 25-ին՝ ձեռամբ Հովհաննես Պողոս Երկրորդ պապի, որպես բարեպաշտ եկեղեցական անդամ, ով օգտագործել է իր բժշկական մասնագիտությունը վասն քրիստոնեության տարածման, որպես գթասիրտ բժիշկ է ծառայել հիվանդների համար և բազմիցս օգնել է կարիքավորներին: Եպիսկոպոսների գերագույն սինոդի ավարտից հետո Հովհաննես Պողոսը այսպես խոսեց.

Aquote1.png Անձնավորությունը, ում մենք այսօր պետք է աղերսենք որպես տիեզերական եկեղեցու սրբի, հանդես է գալիս որպես կոնկրետ քրիստոնյայի կատարելատիպ մարմնացում... Aquote2.png


Ջուզեպպե Մոսկատիի հիշատակին նվիրված սրահը ավանդատան ներսում: Պատերը զարդարված են հավատացյալների կողմից Մոսկատիին ընծայաբերված նվիրատվություններով

Ջուզեպպե Մոսկատիի պաշտամունքի վայրը Նեապոլի Ջեզու Նուովո եկեղեցին է, որտեղ տեղափոխվել է նրա աճյունը մահվանից երեք տարի անց: Արդյունքում սրբի մասունքները տեղադրվել են եկեղեցու կողմային ժամատան խորանի տակ: Նախկին ավանդատունն էլ վերածվել է Ջուզեպպե Մոսկատիի թանգարանի: Ավանդատան պատերն այսօր զարդարված են հավատացյալների կողմից Մոսկատիին ընծայաբերված նվիրատվություններով: Վերականգնված է Մոսկատիի սենյակ ամբողջական տեսքը: Այստեղ պահպանվում են նրա անձնական բժշկական գործիքներն ու հանդերձանքը:

Ջուզեպպե Մոսկատիի հիշատակության օրը ամեն տարվա նոյեմբերի 16 է:

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]