Վեզուվ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Վեզուվ
իտալ.՝ Vesuvio
Vesuvio da via Nazario Sauro.jpg
Տեսակ Q21002266? և Ստրատոհրաբուխ
Երկիր Իտալիա
Տեղադրություն Իտալիա Իտալիա
Նեապոլ քաղաքից 15 կմ դեպիարևելք
Բարձրություն (ԲԾՄ) 1281 մ
Սմիթսոնիան կոդ 211020
##Վեզուվ (Իտալիա)
RedMountain.svg
##Վեզուվ (Եվրոպա)
RedMountain.svg
Commons-logo.svg Պատկերներ Վիքիպահեստում

Վեզուվ[1] (իտալ.՝ Vesuvio), գործող հրաբուխ Իտալիայի հարավում, Նեապոլ քաղաքից 15 կմ դեպի արևելք։ Բարձրությունը 1281 մետր է, խառնարանի տրամագիծը 750 մետր է։

Ժայթքում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կան ենթադրություններ, որ Վեզուվի առաջին ժայթքումը տեղի է ունեցել մ․ թ․ ա․ VIII դ․։[2] Ուժեղ ժայթքումներ են եղել․

1944 թվականի ժայթքման ժամանակ լավան ոչնչացրել է Սան Սեբաստիան քաղաքը։ Այդ ժայթքումից հետո Վեզուվը գտնվում է թույլ ֆումարոլ գործունեության մեջ։

Կոներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վեզուվն առաջացնում է երեք կոն, որոնք, կարծես, դրված են մեկը մյուսի մեջ։ Արտաքին, ամենահին կոնի ներսում վեր է ցցվում ավելի բարձր և ավելի երիտասարդ հիմնական կոնը՝ բուն Վեզուվը (1277 մ)՝ գագաթի խառնարանով։ Վերջինիս հատակին պարբերաբար երևում է երրորդ՝ ժամանակավոր կոնը, որը ոչնչանում է առավել ուժեղ ժայթքումների ժամանակ (օրինակ, 1906 թվականին)։ Խառնարանում և թարմ լավային հոսքերում տեղ–տեղ դուրս են նետվում մինչև 400°C ջերմաստիճան ունեցող ջրային գոլորշիներ և գազեր։

Հետաքրքիր է իմանալ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վեզուվում, մոտ 600 մ բարձրության վրա, կա հրաբխագիտական դիտակայան (1842 թվականից

Վեզուվիան, իդոկրազ, միներալ, բարդ բնական սիլիկատն իր անունը ստավել է Վեզուվ հրաբխի անունից։։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png