Չաժաշ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գյուղ
Չաժաշ
վրաց.՝ ჩაჟაში
Village Chazhashi.jpg
Չաժաշ գյուղը 2016 թվականի դրությամբ
Կոորդինատներ: 42°55′01″ հս․ լ. 43°01′01″ ավ. ե. / 42.91694° հս․. լ. 43.01694° ավ. ե. / 42.91694; 43.01694
ԵրկիրՎրաստան Վրաստան
ՄխարեՍամեգրելո-Զեմո Սվանեթ
ՇրջանՄեստիայի շրջան
ԲԾՄ2200 մետր
Խոսվող լեզուներՍվաներեն
Բնակչություն28 մարդ
Ազգային կազմՍվաններ
Տեղաբնականունչաժաշցի
Ժամային գոտիUTC+2, ամառը UTC+3
##Չաժաշ (Վրաստան)
Red pog.png

Չաժաշ (վրաց.՝ ჩაჟაში), գյուղ Վրաստանի հյուսիսարևմտյան հատվածում՝ Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթի մխարեի Մեստիայի շրջանում:

Գյուղը գտնվում է Մեծ Կովկասի լեռնաշղթայի հարավային ստորոտին՝ Ինգուրի գետի վերին հովտում[1]՝ ծովի մակարդակից 2200 մետր բարձրության վրա:

Գյուղի միջնադարյան պատմամշակութային օբյեկտները ներառված են Վրաստանում ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկի մեջ[2]:

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Չաժան տեղակայված է Վրաստանի հյուսիսային հատվածում՝ Սվանեթի պատմական երկրամասում:

Համարվում է Ուշգուլի սվանական համայնքի ամենամեծ գյուղը, ինչպես նաև Վրաստանի և ամբողջ Եվրոպայի ամենաբարձրադիր բնակավայրերից մեկը:

Գտնվում է ծովի մակարդակից 2200 մետր բարձրության վրա, տեղանքը ևս բարձրադիր է: Չաժանը շրջկենտրոն հանդիսացող Մեստիա քաղաքի հետ միացված է ավտոխճուղով: Գյուղից քաղաք ընկած հեռավորությունը կազմում է 45 մետր:

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Չաժաշի բնակչությունը կազմում է 28 մարդ:

Գյուղի բնակիչները սվաններն են, որոնք համարվում են վրացիների ազգագրական խմբերից մեկը։ 2002 թվականից ի վեր գյուղի բնակիչների թիվը կրճատվել է ութ մարդով[3]։

Մշակութային ժառանգություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Չաժաշի սվանական աշտարակների համալիրը

Չաժաշում պահպանվել է միջնադարյան և նոր շրջանի վաղ շինությունների համալիր: Այն ներառում է 13 լավ պահպանված սվանական աշտարակներ: Գյուղում կան նաև միջնադարում շահագործված երեք կամ հինգ հարկանի մի շարք բնակելի շենքեր: Այստեղ է գտնվում նաև Չաժաշի միջնադարյան ամրոցը: Ըստ վարկածի՝ Վրաց թագավորության հզորագույն միապետը՝ Թամար թագուհին, այստեղ ունեցել է ամառանոց։

Համալիրը ներառում է նաև երկու քարե վրաց ուղղափառ եկեղեցիներ և հարակից մի քանի օժանդակ շինություններ: Եկեղեցիները կրում են Սուրբ Գևորգի և Քրիստոս փրկչի անունները (ամենայն հավանականությամբ դրանք կառուցվել են համապատասխանաբար 10-րդ և 12-րդ դարերում): Սուրբ Գևորգ եկեղեցին համարվում է Թամար թագուհու ամրոցի մի մասը: Երկրորդ եկեղեցին առատորեն զարդարված են միջնադարյան որմնանկարներով։

2000 թվականին Վրաստանի կառավարությունն ու Հուշարձանների և տեսարժան վայրերի պահպանման միջազգային խորհուրդը միմյանց հետ կնքել են համաձայնագիր, համաձայն որի այդ կազմակերպությունը պետք է վերականգնողական գործողություններ իրականացնի գյուղի տարածքում: Գյուղի միջնադարյան պատմամշակութային օբյեկտները ներառված են Վրաստանում ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկի մեջ։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Իրակլի Աբաշիձե, ed. (1987)։ «ჩაჟაში (Չաժաշ)»։ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11 (Վրացական սովետական հանրագիտարան, հ. 11) (վրացերեն)։ Թբիլիսի: Մեծնիերեբա։ էջեր 82–83 
  2. «Չաժաշի սվանական պատմամշակութային օբյեկտներ» (անգլերեն)։ Վրաստանում ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկը։ Վերցված է սեպտեմբերի 27, 2016 
  3. «საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის შედეგები, ტომი II (2002 թվականի համավրացական առաջին մարդահամարի տվյալները)» (վրացերեն)։ Վրաստանի ազգային վիճակագրական ծառայություն։ 2003։ Վերցված է օգոստոսի 15, 2016