Սվետիցխովելի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
World Heritage Logo global.svg
Սվետիցխովելի
სვეტიცხოველი
Svetitskhoveli Cathedral*
ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգություն

Svetitskhoveli Cathedral, Mtskheta, Georgia P. Liparteliani.jpg
Երկիր Վրաստան Վրաստան
Տիպ Մշակութային
Չափանիշներ iii, iv
Ցանկ ՅՈՒՆԵՍԿՕ֊ի ցանկ
Աշխարհամաս** Եվրոպա
Ընդգրկման պատմություն
Ընդգրկում 1994  (անհայտ նստաշրջան)
Համար 708
* Անվանումը պաշտոնական անգլերեն ցանկում
** Երկրամասը ըստ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի դասակարգման
Համաշխարհային UNESCO logo white.png ժառանգություն
ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի դրոշը ՅՈւՆԵՍԿՕՀամաշխարհային ժառանգություն ,
օբյեկտ № 708
ռուս..անգլ..ֆր.

Սվետիցխովելի (վրացերեն՝ სვეტიცხოველი — կենարար սյուն) — վրացական ուղղափառ եկեղեցու մայր տաճարը՝ Մցխեթայում, որը հազարամյակներ շարունակ եղել է Վրաստանի գլխավոր տաճարը։ Պատկանում է Համաշխարհային ժառանգության հուշարձանների ցանկին։ Վրաստանի գլխավոր հոգևոր կենտրոններից է։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պահպանված պատմական կառույցների ցանկում Սվետիցխովելին ամենամեծն է Վրաստանում։ Դարեր շարունակ այն համարվում է Վրաստանի քրիստոնեական կենտրոնը։Դեռ 4-րդ դարում քրիստոնեական թագավոր Միրիան Երրորդը առաքյալ Նունեի խորհրդով կառուցել է առաջին փայտե եկեղեցին Վրաստանում, որը չի պահպանվել։

Մայրին ծառայել է որպես տաճարի սյուներից մեկը, նշանակվել է այն տեղը, որտեղ թաղված են եղել Քրիստոսի հանդերձները։ 5-րդ դարի երկրորդ կեսին բարեպաշտ թագավոր Վախթանգ I Գորգասալը բազիլիկ եկեղեցու փոխարեն կառուցել է վերին կամրջակալներ, որոնք բացվել են խորհրդային հետազոտողների (Վ․Ցինցաձեի գլխավորությամբ) կողմից՝ 1970 թվականին և թողնվել են հասարակության դիտարկմանը։

11-րդ դարում վնասված բազիլիկի փոխարեն Վրաստանի կաթողիկոս Մելքիսեդեկ Առաջինը (1012-1030, 1039-1045) կառուցեց տաճար։ Այժմ գոյություն ունեցող քառասյուն, խաչաձև գմբեթ ունեցող եկեղեցին՝ տասներկու առաքյալների անվամբ, կառուցվել է 1010-1029 թվականներին, ճարտարապետ՝ Արսակիձե։

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]