Նիկործմինդա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Նիկործմինդա
վրաց.՝ ნიკორწმინდის ტაძარი
Nikortsminda South.jpg
Հիմնական տվյալներ
Տեսակմայր տաճար և ուղղափառ տաճար
ԵրկիրՎրաստան Վրաստան
ՏեղագրությունՎրաստան Վրաստան
ԹեմՎրաց ուղղափառ եկեղեցի
Հոգևոր կարգավիճակգործում է
Ներկա վիճակլավ
Ժառանգության կարգավիճակՎրաստանի ազգային նշանակության մշակութային հուշարձաններ և Համաշխարհային ժառանգության նախնական ցանկի օբյեկտ
Ճարտարապետական նկարագրություն
Ճարտարապետական ոճՎրացական
Կառուցման սկիզբ1010-1014 թվականներ
Հիմնադրված11-րդ դար
Կոորդինատներ: 42°27′33.984000100003″ հս․ լ. 43°5′16.296000099997″ ավ. ե. / 42.45944000002777585° հս․. լ. 43.08786000002777428° ավ. ե. / 42.45944000002777585; 43.08786000002777428

Նիկործմինդա (վրաց.՝ ნიკორწმინდის ტაძარი), Վրաց ուղղափառ եկեղեցու տաճար։ Տեղակայված է Վրաստանի պատմական Ռաճա շրջանում։ Տեղակայված է Ամբրոլաուրի քաղաքից 14 կմ դեպի հարավ-արևմուտք։ Տաճարի ներսի նկարները թվագրվում են 16-17-րդ դարերին։ Եկեղեցու ճակատին առկա է հարուստ քարե փորագրություն։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կառուցվել է 1010-1014 թվականներին, Բագրատ III-ի թագավորության ժամանակ։ Վերանորոգվել է 1534 թվականին Իմերեթի թագավոր Բագրատ III-ի կողմից։ Տաճարի հարևանությամբ եռհարկանի զանգակատունը կառուցվել է 19-րդ դարի երկրորդ կեսին։

Ճարտարապետություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նիկործմինդան իրենից ներկայացնում է խաչաձև գմբեթավոր եկեղեցի։ Գմբեթը հենվում է թմբուկի վրա, որն ունի դեկորատիվ քովթարով 12 պատուհան։ Թմբուկը հենվում է վեց առագաստի վրա։ Զոհասեղանի ապսիդը և գմբեթային ծավալը հարող արևմտյան թևը ստեղծում են ներքին մեծ տարածք։ Հարավային և արևմտյան գավիթները կառուցվել են ավելի ուշ, բայց նույնպես 11-րդ դարում։ Ներքին կահավորանքի մի մաս են կազմում 17-րդ դարերի հարուստ որմնանկարները։

Արտաքին պլանի ուրվապատկերը խաչաձև է։ Տաճարի ճակատային քարերը հարթ են։

Դեկոր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պատերի երեսի զարդարանքներն իրենցից ներկայացնում են ճարտարապետական գոտի՝ զանազան փորագրություններով և բազմաձև հարթաքանդակային կոմպոզիցիաներ՝ Աստվածամոր պայծառակերպություն, Դատաստանի օր, Տիրուհու Խաչի Խաչվերաց, սրբերի կերպարներ, ֆանտաստիկ կենդանիներ։ Նիկործմինդայի տաճարի դեկորը վրացական եկեղեցիների շրջանում ամենագեղեցիկներից մեկն է։ Այստեղ կարելի է տեսնել մի քանի գեղարվեստական ոճերի համադրություն, ինչը խոսում է կատարման դրդապատճառի և կարգի ընտրության ազատության մասին։

Նիկործմինդայի տաճարը ընդգրկված է ՅՈւՆԵՍԿՕհամաշխարհային ժառանգության ցանկում[1]։

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • The Spiritual Treasure of Georgia. Khelovneba Publishers, Tbilisi, 2005
  • Չուբանաշվիլի Ն․ Գ․, Սևերով Ն․ Պ․, Կումուրդո և Նիկործմինդա, Մոսկվա, 1947
  • Ադալաշվիլի Ն․, Նիկործմինդայի ռելիեֆը, Թբիլիսի, 1957