Ուղեղի ցնցում

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ուղեղի ցնցում
Concussion mechanics.svg
Տեսակ հիվանդություն
Ենթադաս Գանգուղեղային վնասվածք
Բժշկական մասնագիտություն անհետաձելի բժշկություն և նյարդաբանություն
ՀՄԴ-9 850
ՀՄԴ-10 M3D
MedlinePlus 000799
eMedicine 92095
MeSHID D001924

Ուղեղի ցնցում, գլխուղեղի կամ ողնուղեղի փակ վնասվածքով պայմանավորված ախտահարում։ Գլխուղեղի ցնցումն ուղեկցվում է սրտխառնոցով, գիտակցության, հիշողության կորստով։ Կլինիկական ախտանշանները դիտվում են որպես ուղեղանյութի ֆիզիկական, քիմիական հատկությունների փոփոխության, բջջային սպիտակուցների կոլոիդային հավասարակշռության խանգարման արտահայտություն, որը հետևանք է վնասվածքի պահին ներգանգային ճնշման հանկարծակի կարճատև բարձրացման։ Թեթև ցնցման դեպքում նկատվում է գիտակցության կարճատև կորուստ՝ հետագա բավարար վիճակով։ Առավել ծանր ընթացքի ժամանակ լինում է մաշկածածկույթների գունատություն, լույսի հանդեպ բբի ռեակցիայի թուլացում, պուլսի դանդաղում կամ հաճախացում, գլխացավ, գլխապտույտ, սրտխառնոց, փսխում, հիշողության կորուստ։ Ուղեղի սալջարդի և ներգանգային արյունազեղումների առկայության դեպքում գիտակցության կորուստը զուգակցվում է շնչառության և սիրտանոթային համակարգի գործունեության խանգարումներով։ Բուժումը անկողնային ռեժիմ, գլխին սառույց դնել, հանգիստ, քնաբեր, հանգստացնող և այլ ախտանշանային միջոցներ։ Ուղեղի այտուցի դեպքում անցկացվում է ջրազրկող բուժում, շնչառության խանգարման ժամանակ կիրառվում է ինտուբացիա, շնչափողահատում։ Ուղեղի ցնցման ելքը հիմնականում բարենպաստ է, սակայն կարող է հանգեցնել վնասվածքային էնցեֆալոպաթիայի։ Ողնուղեղի ցնցում, որպես կանոն առաջանում է ողնաշարի վնասումից, բնորոշվում է շարժողության և զգացողության խանգարումներով։ Բուժումն ախտանշանային է, ելքը՝ բարենպաստ։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png