Միացյալ Թագավորությունում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում Մեծ Բրիտանիայի և Հյուսիսային Իռլանդիայի օբյեկտները (2016 թվականի դրությամբ) 30-ն են, որը կազմում է ընդհանուր թվի 2,9 %-ը (1073՝ 2017 թվականին)։ Այդ թվում 25 օբյեկտներ ընդգրկված են ցանկում մշակութային չափանիշներով, 12-ը՝ որպես մարդկային ստեղծագործական գլուխգործոց, 4-ը՝ բնական չափանիշներով, և 1 խառը (բնական և մշակութային)։

Բացի դրանից 2016 թվականի դրությամբ ևս 12 օբյեկտ ներկայացված է թեկնածու ցանկում[1]։

Միացյալ Թագավորությունը վավերացրել է Համաշխարհային ժառանգության պաշտպանության կոնվենցիան 1984 թվականի մայիսի 29-ին[2]։ Առաջին 5 օբյեկտները, որ գտնվում են Մեծ Բրիտանիայի տարածքում, ընդգրկվել են ցանկում 1986 թվականին, Համաշխարհային ժառանգության հանձնաժողովի 10-րդ նիստում։

Ցանկ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տվյալ աղյուսակում տեղանքներն ընդգրկված են Համաշխարհային ժառանգության կողմից դասակարգված ձևով։

# Պատկեր Անվանում Տեղադրություն Ստեղծման ժամանակ Ցանկում ընդգրկվելու տարեթիվ Չափանիշներ
1 «Հսկաների սալարկուղի» մերձափնյա տեղանք
(Giant’s Causeway and Causeway Coast)
(իռլանդերեն՝ Clochán na bhFómharach)
Պատմական շրջան՝ Հյուսիսային Իռլանդիա
Կոմսություն՝ Անթրիմ
- 1986 369 vii, viii
2 Դարհեմի ամրոց և Դարհեմի տաճար Դարհեմ քաղաքում
(Durham Castle and Cathedral)
Պատմական շրջան՝ Անգլիա
Շրջան՝ Հյուսիսարևելյան Անգլիա
Արարողակարգային ոչ քաղաքային կոմսություն՝ Դարհեմ
11-12-րդ դարեր 1986 370 ii, iv, vi
3 Այրոնբրիջի կիրճ
(Ironbridge Gorge)
Պատմական շրջան՝ Անգլիա
Շրջան՝ Ուեսթ Միդլենդս
Արարողակարգային ոչ քաղաքային կոմսություն՝ Շրոփշիր
18-րդ դար 1986 371 i, ii, iv, vi
4 Սթադլի արքայական պարկ և Ֆաունթինյան աբբայության ավերակներ
(Studley Royal Park including the Ruins of Fountains Abbey)
Պատմական շրջան՝ Անգլիա
Շրջան՝ Յորքշիր և Համբեր
Արարողակարգային ոչ քաղաքային կոմսություն՝ Հյուսիսային Յորքշիր
18-19-րդ դար 1986 372 i, iv
5 Սթոունհենջ և Էյվբերի մեգալիթյան հուշարձաններ և հարակից հնագիտական օբյեկտներ
(Stonehenge, Avebury and Associated Sites)
Պատմական շրջան՝ Անգլիա
Շրջան՝ Հարավարևմտյան Անգլիա
Արարողակարգային ոչ քաղաքային կոմսություն՝ Ուիլթշիր
Մ․թ․ա․ 4-3-րդ հազարամյակ 1986
(ընդլայնվել է 2008 թ)
373 i, ii, iii
6


Էդուարդ I-ի ամրոցներ Գուինեդում։
(Castles and Town Walls of King Edward in Gwynedd)
(վալլիերեն՝ Cestyll a Muriau Trefi a godwyd gan Edward I o Loegr yng Ngwynedd)
Պատմական շրջան՝ Ուելս
Շրջան՝ Գուինեդ
13-րդ դար 1986 374 i, iii, iv
7 Սենթ Քիլդա կղզի
(St Kilda)
(գաել.՝ Hiort)
Պատմական շրջան՝ Շոտլանդիա
Շրջան՝ Արտաքին Հեբրիդյան կղզիներ
- 1986
(ընդլայնվել է 2004, 2005)
387 iii, v, vii, ix, x
8 Բլենիմյան պալատ
(Blenheim Palace)
Պատմական շրջան՝ Անգլիա
Շրջան՝ Հարավարևելյան Անգլիա
Արարողակարգային ոչ քաղաքային կոմսություն՝ Օքսֆորդշիր
Քաղաք՝ Վուդսթոք
18-րդ դար 1987 425 ii, iv
9 Վեստմինստերյան պալատ, Ուեստմինստերյան աբբայություն և Սենթ Մարգրեթի եկեղեցի
(Westminster Palace, Westminster Abbey and Saint Margaret’s Church)
Պատմական շրջան՝ Անգլիա
Շրջան՝ Մեծ Լոնդոն
Քաղաք՝ Լոնդոն
- 1987
(ընդլայնվել է 2008)
426 i, ii, iv
10 Բաթ քաղաք
(City of Bath)
Պատմական շրջան՝ Անգլիա
Շրջան՝ Հարավարևելյան Անգլիա
Արարողակարգային ոչ քաղաքային կոմսություն՝ Սոմերսեթ
18-րդ դար 1987 428 i, ii, iv
11 Հռոմեական կայսրության պաշտպանական սահմաններ
(Frontiers of the Roman Empire):
Հադրիանոսի պատ և Անտոնինոսի պատ
(Hadrian’s Wall and Antonine’s Wall)
Պատմական շրջաններ՝ Անգլիա և Շոտլանդիա
Շրջաններ՝ Հյուսիսարմտյան Անգլիա, Յորքշիր և Համբեր
(Գերմանիայի հետ համատեղ)
2-րդ դար 1987
(ընդլայնվել է 2005, 2008)
430 ii, iii, iv
12 Քենթերբերիի տաճար, Սուրբ Ավգուստինի աբբայություն և Սենտ Մարթինի եկեղեցի Քենթերբերիում
(Canterbury Cathedral, St Augustine’s Abbey, and St Martin’s Church)
Պատմական շրջան՝ Անգլիա
Շրջան՝ Հարավարևելյան Անգլիա
Արարողակարգային ոչ քաղաքային կոմսություն՝ Քենթ
Քաղաք՝ Քենթերբերի
- 1988 469 i, ii, vi
13 Հենդերսոն կղզի
(Henderson Island)
(պիտկերներեն՝ Henderson Ailen}})
Բրիտանական անդրծովյան տարածքներ՝ Փիթքերն կղզիներ - 1988 487 vii, x
14 Լոնդոնյան Թաուեր
(Tower of London)
Պատմական շրջան՝ Անգլիա
Շրջան՝ Մեծ Լոնդոն
Քաղաք՝ Լոնդոն
11-րդ դար 1988 488 ii, iv
15 Հին քաղաքը և Նոր քաղաքը Էդինբուրգում
(Cultural site Old and New Towns of Edinburgh)
Պատմական շրջան՝ Շոտլանդիա
Շրջան՝ Սիթի ոֆ Էդինբուրգ
- 1995 728 ii, iv
16 Գոֆ և Ինաքսեսսիբլ կղզիներ
(Gough and Inaccessible Islands)
Բրիտանական անդրծովյան տարածքներ՝ Սուրբ Հեղինե կղզի - 1995
(расширен в 2004)
740 vii, x
17 Գրինվիչ
(Maritime Greenwich)
Պատմական շրջան՝ Անգլիա
Շրջան՝ Մեծ Լոնդոն
Քաղաք՝ Լոնդոն
17-րդ դար 1997 795 i, ii, iv, vi
18
Նեոլիթյան հուշարձաններ Օրկնեյան կղզիներում
(Heart of Neolithic Orkney)
Պատմական շրջան՝ Շոտլանդիա
Շրջան՝ Օրկնեյան կղզիներ
- 1999 514rev i, ii, iii, iv
19 Սենտ-Ջորջ պատմական քաղաք և հարակից ամրաշինություններ
(Historic Town of St George and Related Fortifications, Bermuda)
Բրիտանական անդրծովյան տարածքներ՝ Բերմուդյան կղզիներ 17-20-րդ դարեր 2000 983 iv
20 Բլենավոն լեռնաարդյունաբերական լանդշաֆտ
(Blaenavon Industrial Landscape)
(վալլիերեն՝ Tirlun Diwydiannol Blaenafon)
Պատմական շրջան՝ Ուելս
Կոմսություն՝ Տորֆայն
19-րդ դարեր 2000 984 iii, iv
21 Դորսեթշիրի և Արևելյան Դևոնշիրի ափ
(Dorset and East Devon Coast)
Պատմական շրջան՝ Անգլիա
Շրջան՝ Հարավարևմտյան Անգլիա
Արարողակարգային ոչ քաղաքային կոմսություն՝ Դորսեթ
- 2001 1029 viii
22 Դերուենտի հովտի ֆաբրիկաներ
(Derwent Valley Mills)
Պատմական շրջան՝ Անգլիա
Շրջան՝ Արևելյան Միդլենդս
Արարողակարգային ոչ քաղաքային կոմսություն՝ Դերբիշիր
18-19-րդ դարեր 2001 1030 ii, iv
23 Նյու-Լանարկ բանավան
(New Lanark)
Պատմական շրջան՝ Շոտլանդիա
Շրջան՝ Սաուֆ Լանարկշիր
18-19-րդ դարեր 2001 429 ii, iv, vi
24 Սոլտեիր բանավան
(Saltaire)
Պատմական շրջան՝ Անգլիա
Շրջան՝ Յորքշիր և Համբեր
Արարողակարգային ոչ քաղաքային կոմսություն՝ Ուեսթ Յորքշիր
19-րդ դար 2001 1028 ii, iv
25 Քյուի թագավորական բուսաբանական այգիներ
(Royal Botanic Gardens, Kew)
Պատմական շրջան՝ Անգլիա
Շրջան՝ Մեծ Լոնդոն
Քաղաք՝ Լոնդոն
18-20-րդ դարեր 2003 1084 ii, iii, iv
26 Լիվերպուլ ծովափնյա քաղաք
(Cultural site Liverpool — Maritime Mercantile City)
Պատմական շրջան՝ Անգլիա
Շրջան՝ Հյուսիսարևմտյան Անգլիա
18-19-րդ դարեր 2004 1150 ii, iii, iv
27 Քորնուոլի և Արևմտյան Դևոնշիրի լեռնաարդյունաբերական լանդշաֆտ
(Cultural site Cornwall and West Devon Mining Landscape)
Պատմական շրջան՝ Անգլիա
Շրջան՝ Հարավարևմտյան Անգլիա
18-19-րդ դարեր 2006 1215 ii, iii, iv
28 Պոնթքիսիլթե ջրանցույց
(Pont-Cysyllte Aqueduct)
(վալլիերեն՝ Traphont Pontcysyllte)
Պատմական շրջան՝ Ուելս
Կոմսություն՝ Ռեքսհեմ
1795-1805 թթ 2009 1303 i, ii, iv
29 Ֆորտ Բրիջ երկաթուղային կամուրջ
(The Forth Bridge)
Պատմական շրջան՝ Շոտլանդիա
Շրջաններ՝ Սիթի օֆ Էդինբուրգ և Ֆայֆ
1890 2015 1485 i, iv
30 Գորհեմի քարանձավ
(Gorham’s Cave Complex)
Բրիտանական անդրծովյան տարածքներ՝ Ջիբրալթար - 2016 1500 iii

Օբյեկտների աշխարհագրական դասավորվածություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Միացյալ Թագավորությունում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկ (Միացյալ Թագավորություն)##
Միացյալ Թագավորությունում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկ (Միացյալ Թագավորություն)
Միացյալ Թագավորությունում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների տեղադրություն
Միացյալ Թագավորությունում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկ (Աշխարհ)##
Միացյալ Թագավորությունում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկ (Աշխարհ)

Թեկնածու օբյեկտների ցանկ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աղյուսակում տեղանքներն ընդգրկված են ըստ հերթականության։ Այս ցանկում այն վայրերն են, որոնք ներկայացված են Միացյալ Թագավորության կառավարության կողմից՝ որպես թեկնածու օբյեկտներ՝ Համաշխարհային ժառանգության ցանկում ընգրկվելու համար։

# Պատկեր Անվանում Տեղադրություն Ստեղծման ժամանակ Ցանկում ընդգրկվելու տարեթիվը Չափանիշներ
1 Չատեմի նավաշինության կենտրոն և նրա շրջակա ամրաշինություններ
(անգլ.՝ Chatham Dockyard and its Defences)
Պատմական շրջան՝ Անգլիա
Շրջան՝ Հարավարևելյան Անգլիա
Արարողակարգային ոչ քաղաքային կոմսություն՝ Քենթ
16-րդ դարից սկսած 2012 5670 ii, iv
2 Քրեսուել Քրեգս
(անգլ.՝ Creswell Crags)
Պատմական շրջան՝ Անգլիա
Շրջան՝ Արևելյան Միդլենդ
Մոտակա քաղաք՝ Ուորքսոփ
- 2012 5671 iii
3 Դաունհաուզ՝ Չարլզ Դարվինի տունն ու աշխատատեղին
(անգլ.՝ Darwin’s Landscape Laboratory)
Պատմական շրջան՝ Անգլիա
Շրջան՝ Մեծ Լոնդոն
Մոտակա քաղաք՝ Լոնդոն
18-րդ դար 2012 5672 iii, vi
4 Լճային երկրամաս ()
(անգլ.՝ England’s Lake District)
Պատմական շրջան՝ Անգլիա
Շրջան՝ Հյուսիսարևմտյան Անգլիա
- 2012 5673 ii, vi
5 Սուրբ Հեղինեի կղզի
(անգլ.՝ Island of St Helena)
Բրիտանական անդրծովյան տարածքներ՝ Սուրբ Հեղինեի կղզի, Համբարձման կղզի և Տրիստան դա Կունյա - 2012 5675 iii
6 Ջոդրել Բենկի ռադիոաստղադիտարան
(անգլ.՝ Jodrell Bank Observatory)
Պատմական շրջան՝ Անգլիա
Շրջան՝ Հյուսիսարևմտյան Անգլիա
1945 թվականից սկսած 2012 5676 i, ii, iv, vi
7 Մաուսա, Օլդ-Սքաթնիս, Յարլսհոֆ
(անգլ.՝ Mousa, Old Scatness and Jarlshof: the Zenith of Iron Age Shetland)
Պատմական շրջան՝ Շոտլանդիա
Շրջան՝ Շետլանդյան կղզիներ
Մ․թ․ա․ 4-2-րդ դարեր 2012 5677 iii, iv
8 Թերթաքարերի արդյունաբերություն Հյուսիսային Ուելսում
(անգլ.՝ Slate Industry of North Wales)
Պատմական շրջան՝ Ուելս
Շրջան՝ Գուինեդ
12-20-րդ դարեր 2012 5678 iii, v
9 Ֆլոու երկիր
(անգլ.՝ Flow Country)
Պատմական շրջան՝ Շոտլանդիա
Շրջան՝ Հայլենդ
- 2012 5679 ix, x
10 Ուիրմութ և Ջերոու վանքեր
(անգլ.՝ The Twin Monastery of Wearmouth Jarrow)
Պատմական շրջան՝ Անգլիա
Շրջան՝ Հյուսիսարևելյան Անգլիա
Արարողակարգային ոչ քաղաքային կոմսություն՝ Թայն ընդ Ուիը]]
10-րդ դար 2012 5681 ii, iii, iv, vi
11 Թերքս և Քայքոս կղզիներ
(անգլ.՝ Island of St Helena)
Բրիտանական անդրծովյան տարածքներ՝ Թերքս և Քայքոս կղզիներ - 2012 5682 x
12 Եվրոպայի հանրահայտ առողջապահական հանգստավայրեր
(անգլ.՝ Great Spas of Europe)
* Քաղաք՝ Բաթ
Պատմական շրջան՝ Անգլիա
Շրջան՝ Հարավարևմտյան Անգլիա
Արարողակարգային ոչ քաղաքային կոմսություն՝ Սոմերսեթ
16-րդ դարից սկսած 2014 5935 ii, iii, iv, vi

Օբյեկտների աշխարհագրական դասավորվածություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Միացյալ Թագավորությունում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկ (Միացյալ Թագավորություն)##
Միացյալ Թագավորությունում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկ (Միացյալ Թագավորություն)
1
3
8
9
10
Թեկնածու ցուցակում ընդգրկված օբյեկտների տեղադրություն
Միացյալ Թագավորությունում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկ (Ատլանտյան օվկիանոս)##
Միացյալ Թագավորությունում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկ (Ատլանտյան օվկիանոս)
Թեկնածու օբյեկտներ Բրիտանական անդրծովյան տարածքներում

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Tentative» (անգլերեն)։ UNESCO World Heritage Centre։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-02-14-ին։ Վերցված է 26 августа 2011 
  2. «The States Parties - United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland»։ unesco.org։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-02-14-ին։ Վերցված է 26 августа 2011 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]