Մարիինյան թատրոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox masks.png
Մարիինյան թատրոն
Мариинский театр
Մարիինյան թատրոնի ճակատային մասը
Տեսակ օպերայի թատրոն
ղեկավարի պաշտոն Վալերի Գերգիև
Երկիր Ռուսաստան
Գտնվելու վայրը Սանկտ Պետերբուրգ, ՌԴ
Հիմնադրման ամսաթիվ հոկտեմբերի 5 1783
Անվանված է Սերգեյ Կիրով
Նախկին անվանումներ Լենինգրադի Ս․ Կիրովի անվան օպերայի և բալետի պետական ակադեմիական թատրոն
Գեղարվեստական ղեկավար Վալերի Գերգիև
Գլխավոր դիրիժոր Վալերի Գերգիև
Գլխավոր բալետմեյստեր Յուրի Ֆաթեև
Երգչախմբի ղեկավար Անդրեյ Պետրենկո
59°55′32″ հս. լ. 30°17′46″ ավ. ե. / 59.925556° հս. լ. 30.296111° աե. ե.
Կայք
Mariinsky Theatre Վիքիպահեստում

Մարիինյան թատրոն (ռուս.՝ Мариинский театр), (1934-1992 թվականներին՝ Լենինգրադի Ս. Մ. Կիրովի անվան օպերայի և բալետի պետական ակադեմիական թատրոն), Ռուսաստանի և աշխարհի ամենահայտնի և խոշոր օպերայի և բալետի թատրոններից մեկը։

Պատմություն[խմբագրել]

Թատրոնը հիմնադրվել է 1783 թվականին Եկատերինա Մեծ կայսրուհու հրամանով մի շենքում, որը հետագայում վերափոխվեց Սանկտ Պետերբուրգի կոնսերվատորիայի։ Մտել է Ռուսաստանի Կայսերական թատրոնների կազմի մեջ։

1783 թվականի հուլիսի 12-ին «թատրոնների և երաժշտության կառավարման» համար թատերական կոմիտե ստեղծելու վերաբերյալ հրաման արձակվեց։ Հոկտեմբերի 5-ին բացվեց Մեծ Կամեննի թատրոնը (ռուս.՝ Большой Каменный театр) Կարուսելնայա հրապարակում, որից էլ սկսվում է թատրոնի պատմության հաշվարկը։[1] Հետագայում Կարուսելնայա հրապարակը վերանվանվեց Թատերական հրապարակի։

1859 թվականին հրդեհվեց Մեծ թատրոնի դիմաց տեղակայված Կրկես-թատրոնը։ Վերջինիս փոխարեն ճարտարապետ Ալբերտո Կավոսը նոր թատրոն կառուցեց, որը կոչվեց Ալեքսանդր II կայսեր կնոջ՝ Մարիա Ալեքսանդրովնայի անունով։ Առաջին թատերաշրջանը բացվեց 1860 թվականի հոկտեմբերի 2-ին Միխայիլ Գլինկայի «Կյանքը հանուն ցարի» օպերայի ներկայացմամբ։ 1886 թվականին թատրոնի հին շենքը վերակառուցվեց որպես Սանկտ Պետերբուրգի կոնսերվատորիա, իսկ խաղացանկն ամբողջովին տեղափոխվեց Մարիինյան թատրոնի բեմ։

1920 թվականին թատրոնը վերանվանվեց «Օպերայի և բալետի պետական ակադեմիական թատրոնի», իսկ 1935 թվականին կոչվեց՝ Սերգեյ Կիրովի անունով։

1988 թվականին Եվգենի Մրավինսկու մահից և Յուրի Տեմիրկանովի՝ Ֆիլհարմոնիա հեռանալուց հետո, թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր է դառնում Վալերի Գերգիևը։

1992 թվականի հունվարի 16-ին թատրոնին վերադարձվեց իր պատմական անունը։

Բեմեր[խմբագրել]

Մարիինյան թատրոնի բեմը՝ փակված Ալեքսանդր Գոլովինի շքեղ վարագույրով, 1914թ
  • Մարիինյան թատրոնի հիմնական շենքը (Թատերական հրապարակ, տուն 1)
  • Մարիինյան թատրոնի երկրորդ բեմ (Մարիինսկի-2), պաշտոնական հանդիսավոր բացումը և գալա-համերգը կայացավ 2013 թվականի մայիսի 2-ին
  • Մարիինյան թատրոնի համերգային դահլիճ (երրորդ բեմ), (Դեկաբրիստների փ, տուն 37)

Թատերաշրջանների միջև ընկած ժամանակահատվածում թատրոնն իր բեմը տրամադրում է այլ թատերախմբերի։

Խաղացանկ[խմբագրել]

228-րդ թատերաշրջան (2010/2011)[խմբագրել]

Թատերախումբ[խմբագրել]

Օպերա[խմբագրել]

  • Մարիա Մաքսակովա
  • Իրինա Բոգաչյովա
  • Յուրի Մարուսին
  • Օլգա Բորոդինա
  • Սերգեյ Լեյֆերկուս
  • Օլգա Կոնդինա
  • Աննա Նետրեբկո[2][3]

Բալետ[խմբագրել]

  • Ֆարուխ Ռուիմատով (1981-2007)
  • Ալեքսանդր Լունյով (1983-1991)
  • Իգոր Զելենսկի (1989-)
  • Եվգենի Իվանչենկո (1992-)
  • Անդրիան Ֆադեև (1995-2011)
  • Իգոր Կոլբ (1996-)
  • Դանիլա Կորսունցև (1998-)
  • Միխայիլ Լոբուխին (2002-2010)
  • Լեոնիդ Սարաֆանով (2002-2011)
  • Վլադիմիր Շկլյարով (2003-)
  • Անդրեյ Երմակով (2005-)
  • Յուրի Սմեկալով (2009-)[4]

Դիրիժորներ[խմբագրել]

  • Վալերի Գերգիև
  • Էդուարդ Գրիկուրով
  • Վլադիմիր Դրանիշնիկով
  • Ռիկարդո Դրիգո
  • Սերգեյ Ելցին
  • Ալեքսանդր Կլիմով
  • Էմիլ Կուպեր
  • Կոնստանտին Լյադով
  • Եվգենի Մրավինսկի
  • Էդուարդ Նապրավնիկ
  • Արի Պազովսկի
  • Կոնստանտին Սիմեոնով
  • Յուրի Տեմիրկանով
  • Վիկտոր Ֆեդոտով
  • Բորիս Խայկին

Ղեկավարություն[խմբագրել]

  • Վալերի Գերգիև, գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր
  • Յուրի Շվարցկոպֆ

Փառատոներ[խմբագրել]

  • «Սպիտակ գիշերների աստղեր» միջազգային փառատոն[5]
  • Մոսկվայի Զատկի փառատոն
  • «Նոր հորիզոններ» ժամանակակից երաժշտության փառատոն
  • «Մասլենիցա» փառատոն
  • «Մարիինսկի» բալետի փառատոն

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. Официальный сайт Мариинского театра. О театре
  2. История оперной труппы — на сайте Мариинского театра
  3. Артисты оперы — на сайте Мариинского театра
  4. Солисты балета — на сайте Мариинского театра
  5. Журнал Другого — «Звёзды белых ночей» в Москве

Գրականություն[խմբագրել]

  • Театр оперы и балета имени С. М. Кирова / составитель Т. С. Крунтяева; авторы очерков А. М. Соколова, Я. И. Лушина, А. К. Кенигсберг; общая редакция В. Н. Гурков; научный редактор А. С. Розанов. — Музыка, 1983. — 240 с. — 20 000 экз.
  • Пантеон и репертуар русской сцены / Ф. Кони. — СПб., 1850.
  • Классический танец. История и современность / Л. Д. Блок. — Искусство, 1987. — 556 с. — 25 000 экз.
  • В. А. Теляковский. Дневники директора императорских театров. 1901—1903. Санкт-Петербург / Под общ. ред. М. Г. Светаевой. Подгот. текста С. Я. Шихман и М. А. Малкиной. Коммент. М. Г. Светаевой и Н. Э. Звенигородской при участии О. М. Фельдмана. — М.։ АРТ, 2002. — 702 с.
  • В. А. Теляковский. Дневники Директора Императорских театров. Санкт-Петербург. 1903—1906 / Под общ. ред. М. Г. Светаевой; Подгот. текста М. А. Малкиной и М. В. Хализевой; Коммент. М. Г. Светаевой, Н. Э. Звенигородской и М. В. Хализевой. — М.։ АРТ, 2006. — 928 с.
  • В. А. Теляковский. Дневники Директора Императорских театров. Санкт-Петербург. 1906—1909 / Под общ. ред. М. Г. Светаевой; Подгот. текста М. В. Хализевой и М. В. Львовой; Коммент. М. Г. Светаевой, Н. Э. Звенигородской и М. В. Хализевой. — М.։ АРТ, 2011. — 928 с.
  • А. Ю. Руднев. Мариинский театр: четвертьвековые итоги

Մամուլ[խմբագրել]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]

Commons-logo.svg