Ղազախական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ղազախական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն
Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы
 Ղազախական Դեմոկրատական Հանրապետություն 1921 փետրվարի 25 - 1991 դեկտեմբերի 26 Ղազախստանի Հանրապետություն 
Flag of the Kazakh SSR.svg Emblem of Kazakh SSR.svg
Քարտեզ

Soviet Union - Kazakhstan.svg

Ընդհանուր տեղեկանք
Մայրաքաղաք Ալմաթա
Լեզու Ռուսերեն, ղազախերեն
Ազգություն ղազախներ, հայեր, ռուսներ, ադրբեջանցիներ, ուկրաինացիներ, թաթարներ
Հիմն Ղազախական ԽՍՀ-ի պետական օրհներգ
Արժույթ ԽՍՀՄ Ռուբլի
Իշխանություն
Պետության գլուխ Ղազախական Կոմկուսի առաջին քարտուղար
Օրենսդրություն Ղազախական ԽՍՀ Սահմանադրություն
Պատմություն

Ղազախական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն (ղազ.՝ Казахская Советская Социалистическая Республика՝ ), նաև՝ Ղազախական ԽՍՀ կամ Խորհրդային Ղազախական, ԽՍՀՄ 15 հանրապետություններից մեկը։ Գոյություն է ունեցել 1921 թվականի փետրվարի 25-ից 1991 թվականի դեկտեմբերի 26-ը։ Ղազախստանը տարածությամբ երրորդ, իսկ բնակչության թվով՝ չորրորդ հանրապետությունն է ԽՍՀՄ-ում։ Արևմուտքից-արևելք տարածքը ձգվում է 3 հազար կմ, իսկ հյուսիսից-հարավ ավելի քան 1.5 հազար կմ։ Հարուստ է Սովետական Ղազախստանի ընդերքը։ Նրա տարածքում կան գրեթե երկրագնդի բոլոր տեսակիօգտական հանածոներ։ Դրանցից շատերը՝ երկաթի հանքաքարերը, գունավոր և ազնիվ մետաղները (պղինձ, ցինկ, կապար, ոսկի, արծաթ), ինչպես նաև քարածուխը, նավթը, ֆոսֆորիտը հայտնաբերվել են սովետալկան տարիներին։ Ղազախստանի գրեթե ողջ տարածքը զբաղեցնում են հարթավայրերն ու բլուրները, միայն արևելքում և հարավ-արևելքում բարձրանում են Ալթայի, Ջունգարական Ալա Թաուի, Տյան Շանի լեռնաշղթաները։ Առատ անձրևների շնորհիվ այստեղ կան փարթամ անտառներ, խոտավետ տափաստաններ և մարգագետիններ։ Տյան Շանի բարձրաբերձ լանջերին գտնվում են արոտավայրերը։ Լեռնագագաթներին փայլփլում են սառցադաշտերը։ Ղազախստանի ամենահարավում, նախալեռնային հարթավայրերում, արգավանդ հողաշերտերն են։ Այստեղ մշակում են բրինձ, շաքարի ճակնդեղ, բամբակ, խաղող, սեխ, ձմերուկ։

Քաղաքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Խորհրդային տարիներին հատկապես վերաճեց ղազախական քաղաքների թիվը։ Խորհրդային Ղազախստանի նշանավոր քաղաքներն են Բալխաշը, Տեմիրթաուն, Երմակը, Շևչենկոն, Ալմաթան և այլն։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 719 CC-BY-SA-icon-80x15.png