Հարոլդ Կլեյտոն Յուրի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Հարոլդ Կլեյտոն Յուրի
անգլ.՝ Harold Clayton Urey
Urey.jpg
Ծնվել էապրիլի 29, 1893(1893-04-29)[1][2][3][4][5][6][7]
Ուոլքերթաուն, Սենտ Ջոզեֆ շրջան, Ինդիանա, ԱՄՆ
Մահացել էհունվարի 5, 1981(1981-01-05)[1][2][3][4][5][7] (87 տարեկանում)
Լա Խոյա, Սան Դիեգո, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ
ՔաղաքացիությունFlag of the United States.svg ԱՄՆ
Մասնագիտությունաստղագետ, քիմիկոս, ֆիզիկական քիմիկոս, ֆիզիկոս և համալսարանի պրոֆեսոր
Հաստատություն(ներ)Չիկագոյի համալսարան, Կոպենհագենի համալսարան, Ջոն Հոփկինսի համալսարան, Կոլումբիայի համալսարան և Կալիֆոռնիայի համալսարան
Գործունեության ոլորտֆիզիկական քիմիա և ֆիզիկա
ԱնդամակցությունԼոնդոնի թագավորական ընկերություն, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Հնդկաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիա, Ամերիկական փիլիսոփայական ընկերություն[8], Ամերիկյան աստղագիտական միություն[8], Գիտության զարգացման աջակցության ամերիկյան ասոցացիա[8], Ամերիկյան ֆիզիկական ընկերություն[8], Century Association?[9] և ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա
Ալմա մատերԷրլհեմ Քոլեջ, Մոնտանայի համալսարան, Կալիֆոռնիայի համալսարան, Բերքլի և Կոլումբիայի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներինանգլերեն[1]
Գիտական ղեկավարԳիլբերտ Նյուտոն Լյուիս
Եղել է գիտական ղեկավարՍտենլի Միլլեր, Հեմոն Քրեյգ և Mildred Cohn?
ՊարգևներՔիմիայի Նոբելյան մրցանակ[10][11] Ֆրանկլինի մեդալ «Մատուցած ծառայությունների համար» մեդալ Լոուրենս Սմիթի մեդալ Թագավորական աստղագիտական ընկերության ոսկե մեդալ Փպիստլիի մեդալ[12] Արթուր Լ. Դեի մեդալ[13] Վիլարդ Գիբսի պարգև Ազգային գիտական մեդալ V. M. Goldschmidt Award? Ամերիկայի ֆիզիկայի ակադեմիայի անդամ Դևիի շքանշան[14] Լիվերսիջ մրցանակ Գաթրիի լեկցիա և Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամ
Ստորագրություն
Harold Urey signature.svg
Harold Urey Վիքիպահեստում

Հարոլդ Կլեյտոն Յուրի (անգլ.՝ Harold Clayton Urey, ապրիլի 29, 1893(1893-04-29)[1][2][3][4][5][6][7], Ուոլքերթաուն, Սենտ Ջոզեֆ շրջան, Ինդիանա, ԱՄՆ - հունվարի 5, 1981(1981-01-05)[1][2][3][4][5][7], Լա Խոյա, Սան Դիեգո, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի քիմիկոս և ֆիզիկոս, Ազգային ԳԱ անդամ։

Ավարտել է Մոնտանայի համալսարանը, 1919-1921 թվականներին դասախոսել տեղում, ապա՝ Կալիֆոռնիայի համալսարանում (1921-1924 թվականներ), Կոպենհագենում։ Հայտնագործել է դեյտերիումը (ամերիկացի քիմիկոսներ Ֆ․ Բրիկվեդի և Գ․ Մյորֆի հետ համատեղ, 1932)։ Ղեկավարել է ուրանի իզոտոպների բաժանման և ծանր ջրի արտադրության (1940 թվականից) աշխատանքները։ 1945 թվականից զբաղվել է երկրաքիմիայի, տիեզերական քիմիայի հարցերով, մասնավորապես հաստատել ամինաթթուների սինթեզի հնարավորությունը մթնոլորտում։ Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (1934 թվական)։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Encyclopædia Britannica
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 SNAC — 2010.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Munzinger-Archiv — 1913.
  6. 6,0 6,1 Բրոքհաուզի հանրագիտարան
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 Store norske leksikon — 1978.
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 Notable Names Database — 2002.
  9. http://centuryarchives.org/wpca/wp-content/uploads/2016/10/cent_nobelist_webversion.pdf
  10. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1934/
  11. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/
  12. https://www.acs.org/content/acs/en/funding-and-awards/awards/national/bytopic/priestley-medal.html
  13. Ամերիկյան երկրաբանական ընկերություն — 1888.
  14. Award winners : Davy Medal

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 136 CC-BY-SA-icon-80x15.png