Հակոբ Մարթայան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto Info sciences exactes.png
Հակոբ Մարթայան
Aqop Dilaçar Martayan .jpg
Ծնվել է մայիսի 22, 1895({{padleft:1895|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:22|2|0}})
Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն
Մահացել է սեպտեմբերի 12, 1979({{padleft:1979|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:12|2|0}}) (84 տարեկանում)
Ստամբուլ, Թուրքիա
Բնակության վայր(եր) Ստամբուլ
Քաղաքացիություն Flag of Turkey.svg Թուրքիա
Ազգություն հայ
Մասնագիտություն լեզվաբան և համալսարանի պրոֆեսոր
Հաստատություն(ներ) Լույս և Ռոբերթ քոլեջ
Անդամակցություն Թուրքական լեզնաբանական ընկերություն
Ալմա մատեր Ռոբերթ քոլեջ և Անկարայի համալսարան
Գիտական աստիճան պրոֆեսոր (1922)
Տիրապետում է լեզուներին թուրքերեն[1], հայերեն[1], անգլերեն, հունարեն, իսպաներեն, ադրբեջաներեն, լատիներեն, գերմաներեն, ռուսերեն և բուլղարերեն

Հակոբ Վահանի Մարթայան, Դիլաչար (մայիսի 22, 1895, Կ. Պոլիս, սեպտեմբերի 12, 1979, Կ. Պոլիս), լեզվաբան, թուրքագետ, մանկավարժ։

Սովորել է Կ. Պոլսի ամերիկյան միջնակարգ դպրոցում, Ռոբերտ կոլեջում, եղել է այդ քոլեջի անգլերենի դասատուն, ապա՝ տնօրենը, ստացել ամերիկյան ակադեմիական «Մագիստրոս արվեստից» տիտղոս և պրոֆեսորի կոչում (1922)։ Մինչև 1932 թվականը Բեյրութում, Սոֆիայում և այլ վայրերում զբաղվել է հայագիտությամբ, ստանձնել է Բեյրութի առաջին հայկական վարժարանի տնօրինությունը, հիմնել «Ռահվիրա» և «Մշակույթ» թերթերը (Սոֆիա), խմբագրել «Լույս» շաբաթաթերթը (Բեյրութ), հոդվածաշարերով հանդես եկել հայկական մամուլում։ Այդ շրջանում հրատարակվել են նրա «Աոաջին Փորձություն» պիեսը (1922), Լ. Շանթի «Հին աստվածներ»-ի անգլերեն թարգմանությունը (1922), «Գրի ծագումը և տարածումը» (1928) և «Հաբեթաբանություն» (1929) աշխատությունները, անգլիացի բանաստեղծներից թարգմանած «Ալբիոնի պարտեզեն» ժողովածուն (19291932 թվականից աշխատել է Թուրքիայում, եղել թուրք լեզվաբանների միության գլխավոր մասնագետը։ Տիրապետել է անգլերեն, թուրքերեն, ֆրանսերեն, հունարեն, իսպաներեն, իտալերեն, ռուսերեն, լեհերեն, բուլղարերեն և այլ լեզուների, ստացել Դիլաչար (լեզվի բանալի) անունը։ 1936-1950 թվականներին Անկարայի համալսարանում դասախոսել է լեզվաբանության պատմություն և ընդհանուր լեզվաբանություն։ Հեղինակ է թուրքական լեզվի տարբեր բնագավառներին վերաբերող մի շարք մենագրությունների։ Ունի հայագիտական աշխատություններ («Համայնապատկեր հայ մշակույթի», 1966, «1500-ամյակի խոհեր», 1951, «Աստվածաշունչը և աշխարհաբարը», 1956 և այլն) և բազմաթիվ հոդվածներ։ 1942-1970 թվականներին եղել է թուրքական հանրագիտարանի տեխնիկական խորհրդատուն, ապա գլխավոր խմբագիրը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 315 CC-BY-SA-icon-80x15.png