Կամիլ Ֆլամարիոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Կամիլ Ֆլամարիոն
ֆր.՝ Camille Flammarion
Camille Flammarion.003.jpg
Ծնվել է փետրվարի 26, 1842(1842-02-26)[1][2][3][4][5][6][7]
Ծննդավայր Val-de-Meuse
Մահացել է հունիսի 3, 1925(1925-06-03)[1][2][3][5][6][7] (83 տարեկանում)
Մահվան վայր Ժուվիզի սյուր Օրժ
Քաղաքացիություն Ֆրանսիա
Ազգություն ֆրանսիացիներ
Մայրենի լեզու ֆրանսերեն
Երկեր Koprník a soustava světová
Մասնագիտություն աստղագետ, գրող, balloonist և գիտաֆանստաստիկ գրող
Ամուսին Gabrielle Renaudot Flammarion
Պարգևներ և
մրցանակներ
Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետ Ժուլ Ժանսենի մրցանակ և Montyon Prize
Camille Flammarion Վիքիպահեստում

Կամիլ Ֆլամարիոն (ֆր.՝ Camille Nicolas Flammarion, փետրվարի 26, 1842(1842-02-26)[1][2][3][4][5][6][7], Val-de-Meuse - հունիսի 3, 1925(1925-06-03)[1][2][3][5][6][7], Ժուվիզի սյուր Օրժ), ֆրանսիացի հայտնի աստղագետ:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կամիլ Ֆլամարիոնը բարձրագույն կրթություն չի ստացել: 1858 - 1862 թվականներին աշխատել է հաշվապահ Փարիզյան աստղադիտարանում Լևերի ղեկավարության ներքո: 1862 - 1866 թվականներին աշխատել է աստղագիտության ուղղությամբ ֆրանսիական գիտական կազմակերպությունում, 1876 - 1882թվական եղել է Ֆրանսիական աստղադիտարանի աշխատակից: Նա «Cosmos», «Siecle», «Magasin pittoresque» ամսագրերի գիտական բաժնի խմբագիրն էր:

  • 1861 թվականին, լույս է տեսել «Բնակեցված աշխարհների բազմազանություն» գիրքը, որը իր հայտնի աստղագիտական աշխատանքների մեծ սկիզբ դարձավ:
  • 1876 թվականին, Մարս մոլորակի վրա նկատեց մութ մասաների սեզոնային փոփոխությունները: Այս մոլորակի բազմաբնույթ դիտարկումները Ֆլամարիոնի կողմից նկարագրված են «Մարս մոլորակը և բնակվելու պայմանները նրա վրա» գրքում: Այս գրքում հավաքված են Մարս մոլորակի մասին բոլոր հայտնի դիտարկումները, սկսած 1636 թվականից:
  • 1880 թվականին, Ֆլամարիոնի ամենահայտնի գիրքը ՝ «Ժամանակակից աստղագիտությունը», թողարկվել է այն ժամանակների համար ռեկորդային հրատարակությամբ՝ 100000 օրինակով և վաճառվել մեկ ամսվա ընթացքում: Ավելի ուշ, տասնյակ տարիների ընթացքում գիրքը հրատարակվել է շատ անգամներ և թարգմանվել բազում լեզուներով:
  • 1882 թվականին, հիմնեց հայտնի ամսագիր «L’Astronomie», որը հետագայում վերանվանվել է «Bulletin de la Societé Astronomique de France» -ի: Թողարկվել է «Աստղերը և երկնքի տեսարժան վայրերը » գիրքը:
  • 1887 թվականին, հիմնեց Ֆրանսիական աստղագիտական միությունը, իր կյանքի ընթացքում համալրելով հարյուրավոր մասնակիցներով աշխարհի տարբեր մասերից:

Աստղագիտության և իր գրքերի սիրահարի մեծ նվիրատվության շնորհիվ Ֆլամարիոնը հիմնեց սեփական աստղադիտարանը, որտեղ և անցկացնում էր մեծամասամբ մոլորակների և կրկնակի աստղերի վերավերյալ հետազոտությունները: Մասնավորապես նա բացահայտել է մի քանի մեծ կրկնակի աստղերի շարժումները, ապացուցելով նրանց միջև ֆիզիկական կապը: Ուսումնասիրել է աստղերի գույները և Լուսնի մակերևույթի առանձին գոյացությունները: Աստղադիտարանը մինչ օրս բաց է և գործում է:

  • 1899 թվականին, «Ժամանակակից աստղագիտության լրացումները» գրքին սպասվում էր նույն հաջողությունը, ինչը որ «Ժամանակաից աստղագիտություն» գրքին:

Բացի աստղագիտությունից Ֆլամարիոնը զբաղվում է վուլկանոլոգիայի, Երկրագնդի մթնոլորտի, կլիմայագիտության խնդիրներով:

Սպիրիտուալիզմ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ֆլամարիոնի փորագրությունը

Կամիլ Ֆլամարիոնը զբաղվում էր սպիրիտուալիզմով: Նրա գրչին են պատկանում այնպիսի գրքեր, ինչպիսիք են՝ «Անտեսանելին» (Պարանորմալ հնարավորությունների և մարդկային հոգեկանի երևույթների), «Մահը և նրա գաղտնիքները»:

Aquote1.png Ֆլամարիոնի մի քանի աշխատությունների վրա փորձում են հենվել մի շարք նորաթուխ և անշահախնդիր գուշակներ և աստղագետ-պրակտիկանտներ:[8] Aquote2.png

Ֆլամարիոնի մասնակցության աստիճանը թեոսոֆիական հասարակությունում Ելենա Բլավատսկայան գնահատում էր տարբեր հեղինակների կողմից տրամագծորեն ճիշտ հակառակ ձևով:[9][10]

Հիմնական ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ֆլամարիոնի գլխավոր ստեղծագործություններն են՝ «La pluralité des mondes habités» («Բնակեցված աշխարհների բազմազանություն») (1862), «Les Mondes imaginaires et les mondes réels» («Երևակայական աշխարհները և իրական աշխարհները») (1865), «Histoire du ciel» («Երկնքի պատմությունը»)(1872), «Astronomie populaire» (1880, Ֆրանսիական ակադեմիայի մրցանակ), «Les Etoiles et les curiosités du ciel» («Աստղալից երկինքը և նրա հրաշքները») (1881), «La planète Mars» (1893): Նրա աշխատանքներից առանձին նշանակություն ունեն՝ «Dieu dans la nature» (1867), «Աստղագիտական» վեպեր՝ «Lumen» (1872), «Uranie» (1889): Բացի այդ նրա գրչին են պատկանում 9 հատորյակներ «Etudes et lectures sur l’Astronomie» ([[1867|1867—1880]]), «L’Atmosphère» (1872) և ահռելի քանակով փոքր ծավալի գրքեր, բրոշյուրներ և ամսագրերի հոդվածներ: Ֆլամարիոնի աշխատանքների մեծ մասը ունեցան տասնյակ հրատարակություններ, թողարկվեցին հարյուր հազարավոր տպաքանակով, թարգմանվեցին բոլոր Եվրոպական լեզուներով և մեծ ճանաչում բերեցին հեղինակին: Աշխատանքների մեծ մասը լույս են տեսել «Ֆլամարիոն» հրատարակչությունում: Ֆլամարիոնի որպես զուտ գիտական աշխատություն պետք է առանձնացնենք՝ «Catalogue des étoiles doubles et multiples en mouvement relatif certain» (1878), «Atlas céleste» (1877), կրկնակի աստղերի չափումները և մի քանի նշումներ «Comptes Rendus» -ում: Ֆլամարիոնի առավել կարևոր գիտական ձեռքբերումները կապված են կրկնակի աստղերի և բազմակի աստղերի հետազոտությունների հետ, մասնավորապես նա բացեց մի շարք կրկնակի աստղերի սեփական շարժումը, ապացուցելով գրավիտացիոն կապը նրանց միջև: Բացի այդ Ֆլամարիոնը շատ ուժ ներդրեց Մարս մոլորակի ուսումնասիրության գործում: Աստղագիտությունից զատ Ֆլամարիոնը ուսումնասիրել է Երկիր մոլորակի մթնոլորտի, կլիմայագիտության, վուլկոլոգիայի հարցերը: Ֆլամարիոնի անունով են կոչել Լուսնի երևացող կողմի խառնարանը և Մարս մոլորակի խառնարանը: Նրա անվան հետ են կապում Կամիլի երկնաքարը(107), հայտնաբերված 1868 թվականին: Նրա վեպի՝ «Lumen» -ի անունով են կոչել Լյումենի երկնաքարը(141), հայտնաբերված 1875 թվականին: Բերտա երկնաքարը(154) ևս հայտնաբերված 1875 թվականին կոչել են ի պատիվ նրա քրոջ: Զելիա երկնաքարը(168), հայտնաբերված 1876 թվականին կոչել են ի պատիվ նրա զարմուհու: Նրա «Ուրանիա» վեպի հերոսուհու անունով են կոչել Իկլյա աստերոիդը(286), հայտնաբերված 1889 թվականին: Ֆլամարիոնի պատվին կոչել են նաև Ֆլամարիոնի երկնաքարը(1021), հայտնաբերված 1924 թվականին: Գաբրիելա երկնաքարը(355), հայտնաբերված 1893 թվականին կոչել են ի պատիվ նրա կնոջ Գաբրիելա Ֆլամարիոնի, որը ևս աստղագետ էր:

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Колчинский И.Г., Корсунь А.А., Родригес М.Г Астрономы: Биографический справочник. — 2-е изд., перераб. и доп.. — Киев: Наукова думка, 1986. — 512 с.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Фламмарион К. Живописная астрономия. Общее описание Вселенной. СПб: Павленков, 1897, IV, 696 с.; СПб: Павленков, 1900, 2-е изд., 700 с. В дальнейшем издавалась под заглавием «Популярная астрономия». Последние издания под ред. и с доп. Воронцов-Вельяминов, Борис Александрович|Б. А. Воронцова-Вельяминова: М.-Л: Детгиз, 1939. 304 с.; М.-Л.: Госиздат, 1941, 288 с.
  • Фламмарион К. Звездное небо и его чудеса: Подробное описание звезд, видимых простыми глазами, и всех небесных предметов, удобных для наблюдения. Дополн. к Живописной астрономии. СПб, 1899, XVI, 720 с. (Переиздана в 2008-м году небольшим тиражом по подписке).
  • Фламмарион К. :Файл:Фламмарион К. Многочисленность обитаемых миров. Очерк жизненных условий обитателей других планет. (1908).djvu|Многочисленность обитаемых миров. Очерк жизненных условий обитателей других планет. М.: Тип. Т-ва И. Д. Сытина, 1908, 239 с.
  • Фламарион К. История неба., 449 с. ил. 21 см, М. Изд-во ассоц. духов. единения «Золотой век» 1994.
  • Фламмарион К. По волнам бесконечности = Dans l`espace immense : астрономическая фантазия. - СПб., 1893
  • «Фламмарион»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 
  • Еремеева А. И. Фламмарион с точки зрения XXI века
  • Стражева И. Удивительная жизнь Фламмариона, М.: Молодая гвардия, 1995 г. 445 стр.
  • Зигель, Феликс Юрьевич|Зигель Ф. Ю. Камилл Фламмарион (к 125-летию со дня рождения). — Земля и Вселенная, 1967, № 2
  • Еремеева А. И. Открывший небо для всех. — Вселенная и мы, 1993, № 1
  • Камилл Фламмарион и его труды


Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Istituto dell'Enciclopedia Italiana Enciclopedia Treccani — 1929.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Person Profile // Internet Movie Database — 1990.
  4. 4,0 4,1 Base Léonoreministère de la Culture.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 SNAC — 2010.
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 NooSFere
  8. А. И. Еремеева/ГАИШ, Москва. Камилл Фламмарион с точки зрения XXI века. (рус.). Астронет.ру (7.07.2003). Проверено 25 июня 2009. Архивировано 5 февраля 2012 года.
  9. См.: Соловьёв В. С. Современная жрица Изиды, IV; Желиховская В. П. Радда-Бай: правда о Блаватской.
  10. «Вы имеете среди учёных членов вашего Общества одного, который не будучи ознакомленным с нашей оккультной доктриной, все же интуитивно понял с точки зрения науки идею солнечной пралайи и манвантары… Я имею в виду известного французского астронома Фламмариона… Он говорит как истинный ясновидец. Факты таковы, как он их предполагает, с лёгкими изменениями». (Из «Писем махатм Синнетту»)