Փարիզի աստղադիտարան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Փարիզի աստղադիտարան
Observatoire de Paris
Obs-Paris-coupole-Arago.jpg
Տեսակ grand établissement և աստղադիտարան
Կազմված է Large equatorial coudé of Paris
Նախագահ Giovanni Domenico Cassini[1], Jacques Cassini[1], César-François Cassini de Thury[1] և Dominique, comte de Cassini[1]
Աստղադիտարանի կոդ 005 և 007
Երկիր Royal Standard of the King of France.svg Ֆրանսիա[2][3]
Վայր Մոնպառնաս[3]
Հասցե avenue de l'Observatoire
Հիմնադրվել է՝ 1667[4]
{{{հեռադիտակ1_անուն}}} Université de recherche Paris sciences et lettres[5] և Couperin Consortium[6]
Կայք obspm.fr
Կոորդինատներ: 48°50′11.180000100397″ հս․ լ. 2°20′11.42000010016″ ավ. ե. / 48.83643888891677420° հս․. լ. 2.3365055555833778° ավ. ե. / 48.83643888891677420; 2.3365055555833778
Observatoire de Paris Վիքիպահեստում

Փարիզյան աստղադիտարան (ֆր.՝ Observatoire de Paris), աստղադիտարան Փարիզում, Ֆրանսիա։ Հիմնական աստղադիտակի տրամագիծը կազմում է 38 սանտիմետր։ Հիմնվել է 1667 թ. Լյուդովիկոս XIV-ի հրամանով (նորացված շենքը հանդիսավոր բացվել է նրա կողմից 1682 մայիսի 1-ին), հանդիսանում է աշխարհում այսօր գործող աստղադիտարաններից ամենահինը։

Աստղադիտարանի խոշորագույն գործիքն է կրկնակի ֆոտոտեսային ռեֆրակտորը (տեսային ռեֆրակտորի օբյեկտիվի տրամագիծը 83 սմ է, աստղագրաֆինը՝ 63 սմ, երկուսի կիզակետային հեռավորությունն է 17 մետր)։ Գործիքը, որը ստացել է Grand Lunette անվանումը, տեղադրվել է աստղադիտարանի մասնաճյուղում Մյոդոնում 1895 թ.։

Այժմ դիտարկումներ են կատարվում Մյոդոն (կոդը` «005») և Նանսեյ մասնաճյուղերում, իսկ Փարիզում տեղադրված են երեք գործիքներ, որոնք գործարկվել են XIX դարում, այժմ օգտագործվում են այցելուների համար դիտարկումների կազմակերպման ժամանակ։

Հայտնի աշխատակիցները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տնօրենները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աստղադիտարանի պաշտոնական ղեկավարի պաշտոնը, «աստղադիտարանի կառավարող տնօրեն», ներդրվել է Լյուդովիկոս XV թագավորի հրամանով (Թագավորական հրաման 1771 թ. նոյեմբերի 12-ի[7]), և փաստորեն պաշտոնապես առաջին մարդը, որ ստանձնել է այս պաշտոնը եղել է Ցեզար Ֆրանսուա Կասինին, այս հայտնի աստղագետների տոհմի երրորդ ներկայացուցիչը։ Նրանից առաջ փաստացի տնօրեններ են եղել նրա հայրն ու պապը, այդ պատճառով ցանկը սկսվում է նրանցից։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Berry A. A Short History of AstronomyJohn Murray, 1898.
  2. base Mériméeministère de la Culture.
  3. 3,0 3,1 archINFORM — 1994.
  4. History and Heritage
  5. décret du 8 juillet 2010 portant approbation des statuts de la fondation de coopération scientifique « Paris Sciences et Lettres - Quartier latin »
  6. http://www.couperin.org/presentation/notre-organisation/les-membres-de-couperin/items?cid=162id=221lang=fr
  7. Archives nationales, O1 117, fol. 991—993. Voir également Charles Wolf, Histoire de l’Observatoire de Paris de sa fondation à 1793, Paris : Gauthier-Villars, 1902, p. 194 et suiv.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]