Փարիզի աստղադիտարան
| Փարիզի աստղադիտարան Observatoire de Paris | |
|---|---|
 | |
 | |
| Տեսակ | grand établissement? և աստղագիտական աստղադիտարան |
| Նախագահ | Fabienne Casoli?[1] |
| Երկիր |  Ֆրանսիա[2][3] |
| Վայր | Մոնպառնաս |
| Հիմնադրվել է՝ | 1667[4] |
| Couperin Consortium?[5], Վերափոխվել[6] և European Open Science Cloud Association?[7] | |
| Կայք | observatoiredeparis.psl.eu(ֆր.) |
| 48°48′18″N 2°14′00″E / 48.8051°N 2.23337°E | |
 Observatoire de Paris Վիքիպահեստում | |
Փարիզյան աստղադիտարան (ֆրանսերեն՝ Observatoire de Paris), աստղադիտարան Փարիզում, Ֆրանսիա։ Հիմնական աստղադիտակի տրամագիծը կազմում է 38 սանտիմետր։ Հիմնվել է 1667 թ. Լյուդովիկոս XIV-ի հրամանով (նորացված շենքը հանդիսավոր բացվել է նրա կողմից 1682 մայիսի 1-ին), հանդիսանում է աշխարհում այսօր գործող աստղադիտարաններից ամենահինը։
Աստղադիտարանի խոշորագույն գործիքն է կրկնակի ֆոտոտեսային ռեֆրակտորը (տեսային ռեֆրակտորի օբյեկտիվի տրամագիծը 83 սմ է, աստղագրաֆինը՝ 63 սմ, երկուսի կիզակետային հեռավորությունն է 17 մետր)։ Գործիքը, որը ստացել է Grand Lunette անվանումը, տեղադրվել է աստղադիտարանի մասնաճյուղում Մյոդոնում 1895 թ.։
Այժմ դիտարկումներ են կատարվում Մյոդոն (կոդը` «005») և Նանսեյ մասնաճյուղերում, իսկ Փարիզում տեղադրված են երեք գործիքներ, որոնք գործարկվել են XIX դարում, այժմ օգտագործվում են այցելուների համար դիտարկումների կազմակերպման ժամանակ։
Հայտնի աշխատակիցները
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Տնօրենները
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Աստղադիտարանի պաշտոնական ղեկավարի պաշտոնը, «աստղադիտարանի կառավարող տնօրեն», ներդրվել է Լյուդովիկոս XV թագավորի հրամանով (Թագավորական հրաման 1771 թ. նոյեմբերի 12-ի[8]), և փաստորեն պաշտոնապես առաջին մարդը, որ ստանձնել է այս պաշտոնը եղել է Ցեզար Ֆրանսուա Կասինին, այս հայտնի աստղագետների տոհմի երրորդ ներկայացուցիչը։ Նրանից առաջ փաստացի տնօրեններ են եղել նրա հայրն ու պապը, այդ պատճառով ցանկը սկսվում է նրանցից։
- Ջովանի Դոմենիկո Կասինի (1671 - 1712)
- Ժակ Կասինի (1712 - 1756)
- Ցեզար Ֆրանսուա Կասինի (1756 - 1784)
- Ժան Դոմենիկ Կասինի (1784 - 1793)
- Ջոն Պեմի Վիլնյով, տնօրենի պաշտոնակատար (սեպտեմբեր 1793 - 1794)
- Նիկոլա-Անտուան Նուե, տնօրենի պաշտոնակատար (մոտ 1794 - 1795)
- Ժոզեֆ Ժերոմ Լալանդ (1795 - 1800)
- Պյեր Մեշեն (1800 - 1804)
- Ժան Բատիստ Ժոզեֆ Դալամբր (1804 - 1822)
- Ալեքսիս Բուվար (1822 - 1843)
- Ֆրանսուա Արագո (1843 - 1853)
- Ուրբեն Լե Վերյե (1854 - 1870)
- Շարլ Էժեն Դելոնե (1870 - 1872)
- Ուրբեն Լե Վերյե (1873 - 1877)
- Ամադեյ Մուշե (1878 - 1892)
- Ֆելիկս Տիսերան (1892 - 1896)
- Մորիս Լևի (1896 - 1907)
- Բենիամին Բայո (1908 - 1926)
- Անրի Դելանդր (1926 - 1929)
- Էռնեստ Էկլանգոն (1929 - 1944)
- Անդրե Դանժոն (1945 - 1963)
- Ժան Ֆրանսուա Դենիս (1963 - 1967)
- Ժան Դելյե (1967 - 1971)
- Ռայմոն Միշար (1971 - 1976)
- Ժակ Բոլտ (1976 - 1981)
- Պյեր Շարվեն (1981 - 1991)
- ՄԻշել Կոմբ (1991 - 1999)
- Պյեր Կուտյուրյե (1999 - 2003)
- Դանիել Էգրե (2003 - 2011)
- Կլոդ Կատալա (2011 -)
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ https://www.femmesetsciences.fr/actualites/fabienne-casoli-membre-de-femmes-sciences-elue-presidente-de-lobservatoire-de-paris-psl/
- ↑ base Mérimée (ֆր.) — ministère de la Culture, 1978.
- ↑ archINFORM (գերմ.) — 1994.
- ↑ History and Heritage
- ↑ http://www.couperin.org/presentation/notre-organisation/les-membres-de-couperin/items?cid=162id=221lang=fr
- ↑ https://discovery.renater.fr/renater/
- ↑ https://eosc.eu/members/
- ↑ Archives nationales, O1 117, fol. 991—993. Voir également Charles Wolf, Histoire de l’Observatoire de Paris de sa fondation à 1793, Paris : Gauthier-Villars, 1902, p. 194 et suiv.
Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը] | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Փարիզի աստղադիտարան» հոդվածին։ |
| ||||||||||||||||||||||||
