Իրմա Գրեզե

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Իրմա Գրեզե
Irma Grese.jpg
Ծնվել էհոկտեմբերի 7, 1923(1923-10-07)[1][2][3]
ԾննդավայրFeldberger Seenlandschaft, Mecklenburgische Seenplatte District, Մեկլենբուրգ-Առաջավոր Պոմերանիա, Գերմանիա
Մահացել էդեկտեմբերի 13, 1945(1945-12-13)[1][2][3] (22 տարեկանում)
Մահվան վայրHamelin, Ստորին Սաքսոնիա, Գերմանիա[1]
ՔաղաքացիությունFlag of Germany.svg Գերմանիա
Flag of Germany (3-2 aspect ratio).svg Վայմարյան Հանրապետություն
Flag of Germany (1935–1945).svg Նացիստական Գերմանիա
Կրոնհրաժարում կաթոլիկությունից
Մասնագիտությունտանջող, concentration camp guard և բուժքույր
Քաղաքական կուսակցությունՆացիոնալ-սոցիալիստական ​​գերմանական բանվորական կուսակցություն
Irma Grese Վիքիպահեստում

Իրմա Իդա Գրեզե (գերմ.՝ Irma Ida Ilse Grese, հոկտեմբերի 7, 1923(1923-10-07)[1][2][3], Feldberger Seenlandschaft, Mecklenburgische Seenplatte District, Մեկլենբուրգ-Առաջավոր Պոմերանիա, Գերմանիա - դեկտեմբերի 13, 1945(1945-12-13)[1][2][3], Hamelin, Ստորին Սաքսոնիա, Գերմանիա[1]), նացիստական մահվան ճամբարների վերակացու: Աշխատել է հիմնականում Ռավենսբրյուկ, Աուշվից-Բիրկենաու և Բերգեն-Բելզեն համակենտրոնացման ճամբարներում:

Մանկություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իրմա Իդա Գրեզեն ծնվել է 1923 թվականի հոկտեմբերի 7-ին Ֆելդբերգերում (Մաքլենբուրգ): Նրա հայրը գյուղացի Ալֆրեդ Գրեզեն էր, ով Նացիոնալ-սոցիալիստական ​​գերմանական բանվորական կուսակցության անդամ էր սկսած 1937 թվականից: Բացի Իրմայից, նրանց ընտանիքում ևս չորս երեխաներ կային:

1936 թվականին Իրմայի մայրը՝ Բերտա Գրեզեն, ինքնասպանություն գործեց: Արդյունքում Իրմա Գրեզեն չստացավ համապատասխան կրթություն. 15 տարեկան հասակում թողեց դպրոցը: Դրանից հետո նա մտավ Գերմանացի աղջիկների խորհրդի շարքերը, ինչպես նաև հիտլերյուգենդի կանանց շարժման կազմ:

Մուտք ՍՍ-ի օժանդակ ստորաբաժանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երեք տարիների ընթացքում Իրմա Գրեզեն փոխեց մի քանի մասնագիտություններ: Որոշ ժամանակ նա աշխատեց բուժքույրի ասիստենտ ՍՍ-ի Հոենլիխեն առողջարանում, սակայն որպես բուժաշխատող նրա գործունեությունը դադարեց շուտով: 1942 թվականին Իրման համալրեց ՍՍ-ի օժանդակ ստորաբաժանման շարքերը՝ անտեսելով հոր դժգոհությունը:

Աշխատանք համակենտրոնացման ճամբարներում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իրմա Իդա Գրեզեն սկսեց աշխատել կանանց հատուկ Ռավենսբրյուկ համակենտրոնացման ճամբարում 1942 թվականին: 1943 թվականի մարտին նրան տեղափոխում են Օսվենցիմ մահվան ճամբարի Բիրկենաու բաժանմունք: 1943 թվականի վերջին նրան շնորհվեց ավագ վերակացուի պաշտոնը:

Այդպես քսանամյա աղջիկը դարձավ երկրորդ անձը ճամբարի պարետից հետո: Գրեզեն չէր պատրաստվում ամբողջ կյանքը վերակացու աշխատել: Նա երազում էր զինվորական ծառայությունից հետո կինոաստղի կարիերայի մասին:

Մահվան ճամբարների վերապրածները հետագա իրենց հուշերում և վկայություններում նշել են Իրմա Գրեզեի դաժանության մասին: Նրա մականուններից էին «Շիկահեր սատանա», «Մահվան հրեշտակ», «Հիասքանչ հրեշ»: Կալանավորների հանդեպ խոշտանգումներ իրականացնելիս նա օգտագործում էր էմոցիոնալ և ֆիզիկական բռնություններ. կանանց այնքան էր ծեծում, որ մահանում էին և ուրախանում էր կալանավորների անկանոն գնդակահարություններից և վայելում: Նա սոված էր պահում իր շներին, որպեսզի հետո դրանք հարձակվեին կալանավորների վրա: Իրման անձամբ էր ընտրում իր հայեցողությամբ բանտարկյալներին և ուղղորդում գազախցիկներ: Գրեզեն ծանր երկարաճիթ կոշիկներ էր հագնում, ատրճանակի կողքին էլ մշտապես մտրակ էր կրում[4]:

Արևմտյան հետպատերազմյան մամուլում հաճախակի է խոսվել Իրմա Իդա Գրեզեի հնարավոր սեքսուալ կապերի մասիին ՍՍ-ի աշխատակիցների և պահակախմբի անդամների հետ, ինչպես նաև Բերգեն-Բելզենի պարետ Յոզեֆ Կրամերի («Բելզենի գազան») և նույնիսկ Ժոզեֆ Մենգելեի հետ[5]:

Իրմա Գրեզեն կենտրոնում և Յոզեֆ Կրամերը աջից գերի վերցնելու պահին, որոնց հսկում է անգլիացի զինված զինվորականը:

1945 թվականի մարտին Գրեզեի անձնական խնդրանքով նրան տեղափոխում են Բերգեն-Բելզեն: Այստեղ մեկ ամիս անց` 1945 թվականի ապրիլի 17-ին, նրան գերի են վերցնում անգլիացիները:

Բելզենի դատական պրոցես[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Բելզենի դատավարությունը», որն իրականացրել են բրիտանական ռազմական դատարանում, սկսվեց 1945 թվականի սեպտեմբերի 17-ին և ավարտվեց նույն թվականի նոյեմբերի 17-ին: Իրմա Գրեզեի հետ միասին այդ պրոցեսին քննվեցին նաև ճամբարի այլ աշխատակիցների գործերը՝ պարեկ Յոզեֆ Կրամերի, վերակացու Յուաննա Բորմանի և բուժքույր Էլիզաբեթ Ֆոլկենռատի: Իրմա Իդա Գրեզեին մեղավոր ճանաչեցին և դատապարտեցին մահապատժի՝ կախաղանի:

Մահապատժի իրականացմանը նախորդող գիշերը Գրեզեն ծիծաղում և երգում էր իր գործընկեր Էլիզաբեթ Ֆոլկենռատի հետ միասին: Նույնիսկ, երբ Գրեզեի պարանոցին անցկացրին կախաղանի օղակը, նա շարունակեց մնալ հանգիստ: Նրա վերջին բառերն էին՝ «Արա՛գ», որոնք ուղղված էին անգլիացի դահիճ Ալբերտ Փիրփոինթին[6]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #119484692 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 SNAC — 2010.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Find A Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  4. «Содрогнитесь, братья! 11 самых жестоких женщин в истории»
  5. Olga Lengyel (1995). Five Chimneys. Academy Chicago. pp. 001–231. ISBN 0-89733-376-4
  6. «Nazi She-Devils»։ Mirror։ 21 November 2005։ Վերցված է 26 September 2012 

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ernst Klee: Das Personenlexikon zum Dritten Reich. Wer war was vor und nach 1945. 2. Auflage. S. Fischer, Frankfurt am Main 2003, ISBN 3-10-039309-0
  • Hermann Langbein: Menschen in Auschwitz. Frankfurt am Main, Berlin Wien, Ullstein-Verlag, 1980, ISBN 3-548-33014-2
  • Claudia Taake: Angeklagt: SS-Frauen vor Gericht. Diplomarbeit an der Universität Oldenburg 1998, ISBN 3-8142-0640-1 (Download: PDF 153 Seite, 744 kB).

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]