Ժան Բատիստ Սեյ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto Info sciences exactes.png
Ժան Բատիստ Սեյ
Jean-BaptisteSay
Jean-baptiste Say.jpg
Ծնվել է հունվարի 5, 1767({{padleft:1767|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:5|2|0}})[1]
Լիոն
Մահացել է նոյեմբերի 15, 1832({{padleft:1832|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:15|2|0}})[1] (65 տարեկանում)
Փարիզ
Գերեզման Պեր Լաշեզ[2]
Քաղաքացիություն Ֆրանսիա
Մասնագիտություն տնտեսագետ, քաղաքական գործիչ, գրող, պրոֆեսոր[3], լրագրող և թարգմանիչ
Հաստատություն(ներ) Կոլեժ դե Ֆրանս[3]
Գործունեության ոլորտ տնտեսագիտություն
Պաշտոն(ներ) Ֆրանսիայի ազգային ժողովի պատգամավոր
Անդամակցություն Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա և Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա
Տիրապետում է լեզուներին ֆրանսերեն[1]
Երեխա(ներ) Հորաս Էմիլ Սեյ և Octavie Say
Հայր Jean-Étienne Say
Մայր Françoise Castanet
Jean-Baptiste Say Վիքիպահեստում

ժան Բատիստ Սեյ (1767—1832), ֆրանսիացի տնտեսագետ, քաղաքատնտեսության պրոֆեսոր (1819 թվական), գռեհիկ քաղաքատնտեսության հիմնադիրներից։

Եղել է խոշոր բուրժուազիայի գաղափարախոս, ազատ առևտրի ու տնտեսական կյանքին պետության չմիջամտելու կողմնակից։ Գլխավոր աշխատությունն է «Քաղաքատնտեսության տրակտատը․․․» (1803 թվական)։ Քաղաքատնտեսությունը բաժանել է երեք ինքնուրույն մասի՝ արտադրություն, բաշխում և սպառում։ Կապիտալիստական արտադրության օրենքները համարել է հավիտենական։ Հակադրվել է Դավիթ Ռիկարդոյի արժեքի աշխատանքային տեսությանը, որպես արժեքի հիմք ընդունել ապրանքի օգտակարությունը, արտադրության ծախսերը, պահանջարկի ու առաջարկի հարաբերակցությունը։ Ստեղծել է արտադրության գործոնների տեսություն, որտեղ զարգացրել է արժեստեղծման պրոցեսին աշխատանքի, կապիտալի ու բնության հավասարաչափ մասնակցության գաղափարը։ Այս կապակցությամբ էլ ժխտել է կապիտալիստական արտադրության շահագործողական բնույթը և դասակարգային շահերի ներդաշնակություն քարոզել։ Սեյը իդեալականացրել է ազատ ձեռնարկատիրության համակարգը և մերժել գերարտադրության ընդհանուր ճգնաժամերի անխուսափելիությունը՝ ընդունելով միայն առանձին ապրանքների գերարտադրության հնարավորությունը։ Ձևակերպել է «շուկայի օրենքը», ըստ որի, արդյունքների փոխանակության շնորհիվ գնումն ու վաճառքն իբր ինքնաբերաբար հավասարակշռվում են։ Կառլ Մարքսը քննադատել է Սեյի հայացքները, սակայն նրա գռեհիկ մեթոդաբանությունն ու արտադրության գործոնների «նորացված» տեսությունը ժամանակակից բուրժուական քաղաքատնտեսությունը դեռևս օգտագործում է կապիտալիզմը գովաբանելու նպատակով։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 283 CC-BY-SA-icon-80x15.png