Էնգելբերտ Դոլֆուս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Էնգելբերտ Դոլֆուս
EngelbertDollfußEnEscritorio.jpg
 
Կուսակցություն՝ Քրիստոնեա-սոցիալական կուսակցություն
Կրթություն՝ Վիեննայի համալսարան
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ, դիվանագետ, փաստաբան և ռազմական գործիչ
Դավանանք կաթոլիկություն
Ծննդյան օր հոկտեմբերի 14, 1892(1892-10-14) կամ հոկտեմբերի 4, 1892(1892-10-04)[1]
Ծննդավայր Թեքսինգթալ, Melk District, Ստորին Ավստրիա, Ավստրո-Հունգարիա
Վախճանի օր հուլիսի 25, 1934(1934-07-25)[1][2][3][…] (41 տարեկան)
Վախճանի վայր Վիեննա, Ավստրիայի դաշնային պետություն[4]
Գերեզման Հիտցինգեր գերեզմանատուն
Թաղված Հիտցինգեր գերեզմանատուն
Քաղաքացիություն Ավստրիա Ավստրիա
Ամուսին Alwine Dollfuß?
Զավակներ Եվա Դոլֆուս
 
Պարգևներ

«Զինվորական ծառայության համար» 3-րդ դասի խաչ և «Ռազմական վաստակի համար» խաչ

Էնգելբերտ Դոլֆուս (գերմ.՝ Engelbert Dollfuß, հոկտեմբերի 14, 1892(1892-10-14) կամ հոկտեմբերի 4, 1892(1892-10-04)[1], Թեքսինգթալ, Melk District, Ստորին Ավստրիա, Ավստրո-Հունգարիա - հուլիսի 25, 1934(1934-07-25)[1][2][3][…], Վիեննա, Ավստրիայի դաշնային պետություն[4]), ավստրիացի պետական և քաղաքական գործիչ, քրիստոնեա-սոցիալական կուսակցության առաջնորդ:

1932-1934 թվականներին զբաղեցրել է Ավստրիայի կանցլերի պաշտոնը: Համարվում է ավստրոֆաշիզմի գլխավոր հիմնադիրը:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էնգելբերտ Դոլֆուսը ծնվել է 1892 թվականի հոկտեմբերի 14-ին Ավստրո-Հունգարիայի Թեքսինգթալ կոմունայում: Սովորել է Վիեննայի համալսարանում:

Իր քաղաքական կարիերան սկսել է 1927 թվականին, որպես Ստորին Ավստրիայի ագարակատերերի միության քարտուղար: 1927 թվականին հիմնադրել է Ստորին Ավստրիայի գյուղատնտեսական պալատը:

1931 թվականին Դոլֆուսը դարձել է Ավստրիայի երկաթուղային ցանցի և ապա գյուղատնտեսության նախարարը:

Դոլֆուսի դիկտատուրա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1932 թվականի մայիսի 13-ին Էնգելբերտ Դոլֆուսն ընտրվել է Ավստրիայի կանցլեր և արտգործնախարար: Նա ակտիվորեն դիմակայել է Գերմանիայի ֆյուրեր Ադոլֆ Հիտլերի կողմից խրախուսվող Անշլյուսի գործողության իրագործմանը: Դոլֆուսը սկսկում է աջակցել Իտալիայում ընթացող հակաֆաշիստական և հակահիտլերյան շարժումներին: Շուտով Դոլֆուսը համաձայնագիր է կնքում Իտալիայի վարչապետ Բենիտո Մուսոլինիի հետ: Իտալացի պետական գործիչն իր հերթին խոստանում է Էնգելբերտին պահպաբել Ավստրիայի անկախությունը:

1933 թվականին Դոլֆուսն արգելում է նացիստների գործունեությունն Ավստրիայի տարածքում: Մուսոլինիի հետ կնքած դաշինքից հետո Դոլֆուսը ստիպված է լինում դադարեցնել նացիստների ներթափանցման արգելքը երկրում:

Այսպիսով Էնգելբերտ Դոլֆուսը երկրում ստեղծում է ավտորիտար ռեժիմ, որը շուտով հայտնի է դառնում ավստրոֆաշիզմ անվանումով: 1929-1933 թվականների համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամի հետևանքով Ավստրիայի քաղաքներում տիրում էր չքավորություն: 1934 թվականի փետրվարի 12-ին Ավստրիայի անարխիստներն ու սոցիալիստները Լինցում, ապա նաև Վիեննայում և մյուս ավստրիական քաղաքներում կազմակերպում են ապստամբություններ:

Նույն օրը կառավարական զորքերը մտել են քաղաք և զենք կիրառել՝ Վիեննայում հավաքված ապստամբների ամբոխը ցրելու նպատակով: Սակայն տեղի է ունեցել քաշքշուկ և սպանվել է առնվազն 1000 մարդ: Ապստամբությունն արյան մեջ խեղդելուց հետո Դոլֆուսը երկրում գործող միակ կուսակցությունը՝ Ավստրիայի քրիստոնեա-սոցիալական կուսակցությունը վերանվանում է՝ դարձնելով «Հայրենիքի ճակատ»: Էնգելբերտն այս քայլով նպատակ ուներ մեկ դրոշի տակ համախմբել բոլոր «հավատարիմ ավստրիացին»: Մահացել է 1934 թվականին Վիեննայում:

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Bibliothèque nationale de France идентификатор BNF (фр.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 Discogs — 2000.
  3. 3,0 3,1 3,2 Энциклопедия Брокгауз (գերմ.)
  4. 4,0 4,1 4,2 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library, Austrian National Library Record #118526561 // Общий нормативный контроль (GND) — 2012—2016.