Էմիլի Բրոնտե

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox auteur.png
Էմիլի Բրոնտե
Emily Brontë by Patrick Branwell Brontë restored.jpg
Ծնվել է հուլիսի 30, 1818({{padleft:1818|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:30|2|0}})[1][2][3][4][5][6][7]
Ծննդավայր Տորնտոն, Անգլիա[8]
Վախճանվել է դեկտեմբերի 19, 1848({{padleft:1848|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:19|2|0}})[9][1][2][3][4][5][6][7] (30 տարեկանում)
Վախճանի վայր Հաուրթ, Անգլիա
Գրական անուն Ellis Bell[8]
Մասնագիտություն գրող, բանաստեղծ և վիպասան
Լեզու անգլերեն[1]
Ազգություն Անգլիացիներ
Քաղաքացիություն Flag of the United Kingdom.svg Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն
Ժանրեր fiction literature և պոեզիա
Գրական ուղղություններ ռոմանտիզմ
Ուշագրավ աշխատանքներ Մոլեգին հողմերի դարավանդ և Poems by Currer, Ellis, and Acton Bell
Էմիլի Բրոնտե Վիքիքաղվածքում
Emily Brontë Վիքիպահեստում

Էմիլի Բրոնտե (անգլ.՝ Emily Jane Brontë, հուլիսի 30, 1818({{padleft:1818|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:30|2|0}})[1][2][3][4][5][6][7], Տորնտոն, Անգլիա[8] - դեկտեմբերի 19, 1848({{padleft:1848|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:19|2|0}})[9][1][2][3][4][5][6][7], Հաուրթ, Անգլիա), անգլիացի բանաստեղծուհի և վիպասան, առավելապես հայտնի է «Մոլեգին հողմերի դարավանդ» (1847, Wuthering Heights, թարգմանվել է հայերեն[10]) վեպով։

Ներկայումս գնալով ավելի ու ավելի մեծ ճանաչում է ստանում նրա բանաստեղծական արվեստը։ «Հիշողություն» (Remembrance), «Գերին» (The Prisoner), «Երկչոտ չէ իմ հոգին» (No coward soul is mine) և այլ բանաստեղծությունները թույլ են տալիս դասել նրան Բլեյքի, Շելլիի և Բայրոնի մակարդակի գրողների շարքին։ ‌[փա՞ստ]

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Շառլոթ և Էնն Բրոնտեների քույրն է։ Որոշ ժամանակ (1824—1825) Շառլոթի հետ սովորել է բարեգործական Cowan Bridge-ի դպրոցում։ Ընտանեկան և ստեղծագործական առանձնապես սերտ հարաբերություններ էին նրան կապում փոքր քրոջ՝ Էննի հետ։ Եղբոր՝ Բրենուելլի և Շառլոթի նման, ովքեր ռոմանտիկական վիպակների «անգրիական շարքն» էին ստեղծել, Էմիլին և Էննը նույնպես հորինել էին իրենց երևակայական աշխարհը՝ Գոնդալը՝ իրենց բանաստեղծական ներշնչանքների աղբյուրը։

1935 թվականին մի քանի ամիս Էմիլին սովորում է Ռոուհեդի դպրոցում, բայց հարազատ օջախի կարոտից կիսատ է թողնում ուսումը և վերադառնում Հաուրթ։ 1837 թ. ուսուցչություն է անում Հալիֆաքսի Լոու- Հիլլ արվարձանում, իսկ 1842 թ. Շառլոթի հետ մեկնում է Բրյուսել՝ ուսումը շարունակելո։ Բրյուսելից վերադառնալուց հետո մինչև կյանքի վերջը չի լքում Հաուրթը։ 1846 թ. լույս է տեսնում նրա «Կարերա, Էլիսա և Էկտոնա Բելերի բանաստեղծությունները» ժողովածուն։ Էմիլիի բանաստեղծություններից «Էլիսա»-ն արժանանում է գրաքննադատների բարձր գնահատականին։ 1847 թ. հրատարակվում է «Մոլեգին հողմերի դարավանդը» վեպը, որը հետագայում մեծ փառք բերեց նրան։ Էմիլիի կենդանության օրոք այս վեպը գրեթե աննկատ մնաց, և միայն 19-րդ դարի վերջին, երբ Շառլոթը հրատարակեց վեպի երկրորդ խմբագրությունը, «Մոլեգին հողմերի դարավանդը» համընդհանուր ճանաչման արժանացավ գրական շրջանակներում՝ համարվելով իսկական գլուխգործոց, բայց որոշ վերապահումներով։

Կենսագրական տեղեկություններում Շառլոթը ընդգծել է այն «սարսափեցնող, ահռելի մռայլությունը», որով ներթափանցված է յորքշիրյան երկու ընտանիքների՝ Էրնշոների ու Լինթոնների և նրանց չար հանճարի՝ Հիթքլիֆի մասին պատմությունը։ Քեթրին Էրնշոյին ու Հիթքլիֆին շաղկապում է փոթորկոտ, դիվային, ըմբոստ կիրքը։ Նրանց սերը ողբերգական է։ Միայն մահից հետո են նրանք հրաշալի կերպով միանում։ Անգլիացի անվանի գրող Էլիզաբեթ Հասկելը, գրել է, որ «Մոլեգին հողմերի դարավանդը» վեպը շատ ու շատ ընթերցողների մոտ սարսափի դող է առաջացրել և «հակակրանք այն արտահայտչականության նկատմամբ, որով պատկերված են բացասական կերպարները»։ Սակայն վեպին ներհատուկ են բարոյական ուժն ու իմաստությունը, իսկ դաժանությանը, խաբեությանն ու խելացնորությանը հակադրված են առողջ դատողությունն ու արդարությունը։

Ի տարբերություն Շառլոթի՝ Էմիլին մտերիմ ընկերներ չուներ և մյուս քրոջ՝ Էննի պես՝ ընտանիքից դուրս որևէ մարդու հետ սերտ հարաբերություններ չի ունեցել, հազվադեպ է գրել նամակներ։

1848 թ. սեպտեմբերին Էմիլին հիվանդացել է եղբոր հուղարկավորության ժամանակ և երկու ամիս անց մահացել թոքախտից։ Ներկայումս, մասնավորապես, բարձր է գնահատվում նրա պոեզիան։

Ի պատիվ երեք Բրոնտե քույրերի և նրանց եղբոր՝ Բրենուելլի, նրանց անունով է կոչվել Մերկուրիի խառնարաններից մեկը։

Բրոնտե քույրերը

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 SNAC
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Internet Broadway Database — 2000.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Find a Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 International Music Score Library Project — 2006.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 Discogs — 2000.
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 Blain V., Grundy I., Clements P. The Feminist Companion to Literature in English — P. 140. — ISBN 978-0-300-04854-4
  9. 9,0 9,1 9,2 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118638017 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  10. Մոլեգին հողմերի դարավանդ։ Վեպ / Է. Բրոնտե; Անգլ. թարգմ.՝ Ա. Բուդաղյան; Խմբ.՝ Գ. Խաչատրյան. - Երևան։ Նաիրի, 1992. - 411 էջ։
Wikiquote-logo-hy.svg
Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են
Էմիլի Բրոնտե հոդվածին