Էմիլի Բրոնտե

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox auteur.png
Էմիլի Բրոնտե
Emily Brontë cropped.jpg
Ծնվել է հուլիսի 30, 1818({{padleft:1818|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:30|2|0}})[1]
Ծննդավայր Յորքշիր կամ Տորնտոն[2]
Վախճանվել է դեկտեմբերի 19, 1848({{padleft:1848|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:19|2|0}})[3][1] (30 տարեկանում)
Վախճանի վայր Հաուրթ
Գրական անուն Ellis Bell[2]
Մասնագիտություն գրող, բանաստեղծ[2] և վիպագիր[2]
Լեզու անգլերեն[4]
Քաղաքացիություն Flag of the United Kingdom.svg Միացյալ Թագավորություն
Ուշագրավ աշխատանքներ Մոլեգին հողմերի դարավանդ և Poems by Currer, Ellis, and Acton Bell
Էմիլի Բրոնտե Վիքիքաղվածքում
Emily Brontë Վիքիպահեստում

Էմիլի Բրոնտե (անգլ.՝ Emily Jane Brontë, հուլիսի 30, 1818[1], Յորքշիր և Տորնտոն[2] - դեկտեմբերի 19, 1848[3][1], Հաուրթ), անգլիացի բանաստեղծուհի և վիպասան, առավելապես հայտնի է «Մոլեգին հողմերի դարավանդ» (1847, Wuthering Heights, թարգմանվել է հայերեն[5]) վեպով։

Ներկայումս գնալով ավելի ու ավելի մեծ ճանաչում է ստանում նրա բանաստեղծական արվեստը։ «Հիշողություն» (Remembrance), «Գերի» (The Prisoner), «Երկչոտ չէ իմ հոգին» (No coward soul is mine) և այլ բանաստեղծությունները թույլ են տալիս դասել նրան Բլեյքի, Շելլիի և Բայրոնի մակարդակի գրողների շարքին։ ‌[փա՞ստ]

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քույրերը՝ Շառլոթ և Էնն Բրոնտե։ Որոշ ժամանակ (1824—1825) Շառլոթի հետ սովորել է բարեգործական Cowan Bridge-ի դպրոցում։ Հատկապես սերտ ընտանեկան և ստեղծագործական հարաբերությունները կապում էր փոքր քրոջ՝ Էննի հետ։ Եղբոր՝ Բրենուելլի և Շառլոթի նման, ով ռոմանտիկ պատմությաւն «Անգրիայի ցիկլը» հեղինակն է, Էմիլին և Էննը ստեղծել էին իրենց երևակայական աշխարհը, Գոնդալ, իրենց բանաստեղծական ոգեշնչման աղբյուրը։ Մի քանի ամիս 1835 թ. Էմիլին ուսանում է Ռոուխեդյան դպրոցում, բայց շուտով վերադառնում է Հավորթ ընտանիքի կարոտից։ 1837 թ. նա ծառայում է որպես դաստիարակչուհի Հալիֆաքսի Լոու- Հիլլ արվարձանում, իսկ 1842 թ. Շառլոթի հետ մեկնում է Բրյուսել ուսումը շարունակելու համար։ Բրյուսելից վերադառնալուց հետո մինչև կյանքի վերջը չի լքում Հավորթը։ 1846 թ. դուրս է գալիս բանաստեղծությունների ժողովածուն «Բանաստեղծություն Կարերա, Էլիսա և Էկտոնա Բելովներ»։ Էմիլիի բանաստեղծություններից «Էլիսա»-ն ստանում է բարձր գնահատական քննադատողների կողմից։1847 թ. հրատարակվում է իր վեպը «Մոլեգին հողմերի դարավանդ», որը հետագայում բերեց նրան փառք։ Երբ Էմիլին ողջ էր այս վեպը գրեթե աննկատ էր և միայն նրա մահից հետո, երբ Շառլոթը հրատարակեց երկրորդ խմբագրությունը «Մոլեգին հողմերի դարավանդ» դիմավորվեց ինչպես իսկական գլուխգործոց, բայց որոշ վերապահումներով։

Կենսագրական տեղեկությունում Շառլոթը նշել է «սարսափելի, մեծ խավար», պատմությունը երկու Յորկշիրյան ընտանիքների Էրնշո և Լինտոնների և նրանց չար հանճարի Հիտքլիֆի մասին է։ Քեթրին Էրնշոին և Հիտքլիֆին կապում է փոթորկոտ, դիվային, ապստամբ կիրքը։ Նրանց սերը ողբերգական է։ Միայն մահից հետո նրանք հրաշալի կերպով կապվեցին։ Հայտնի անգլիացի գրող Է. Հասկելը, գրել է, որ «Մոլեգին հողմերի դարավանդ» վեպը առաջացրել է բազմաթիվ ընթերցողների մոտ սարսափի դող և «հակակրանք է արտահայտչականության...որից պատկերված է հիմար...կերպարներ»։ Սակայն վեպին բնորոշ է բարոյական ուժ եւ իմաստություն, իսկ դաժանության, խաբեության եւ խելագարության դեմ միտքը եւ արդարությունն է։

Ի տարբերություն Շառլոթի՝ Էմիլին մոտիկ ընկերներ չուներ, նա հազվադեպ է գրել նամակներ, քչերին է սիրել, բացառությամբ իր հարազատներին։

1848 թ. սեպտեմբերին Էմիլին հիվանդացել է եղբոր հուղարկավորության ժամանակ և երկու ամիս անց մահացել թոքախտից։ Ներկայումս, մասնավորապես, բարձր է գնահատվում նրա պոեզիան։ Ի պատիվ երեք Բրոնտե քույրերի և նրանց եղբոր՝ Բրենուելլի, նրանց անունով է Մերկուրիի մի խառնարան։

Բրոնտե քույրերը

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 data.bnf.fr Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 The Feminist Companion to Literature in English — С. 140.
  3. 3,0 3,1 3,2 Record #118638017 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է ապրիլի 9-ին 2014:
  4. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb118941463 Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
  5. Մոլեգին հողմերի դարավանդ։ Վեպ / Է. Բրոնտե; Անգլ. թարգմ.՝ Ա. Բուդաղյան; Խմբ.՝ Գ. Խաչատրյան. - Երևան : Նաիրի, 1992. - 411 էջ։
Wikiquote-logo-hy.svg
Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են