Էլենա Ֆեռանտե

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Էլենա Ֆեռանտե
իտալ.՝ Elena Ferrante
Ծնվել էդեկտեմբերի 26, 1943(1943-12-26) (75 տարեկան)
ԾննդավայրՆեապոլ, Իտալիա
Գրական անունElena Ferrante
Մասնագիտությունվիպասան, գրող և սցենարիստ
Լեզուիտալերեն[1]
Ազգությունիտալացի
ՔաղաքացիությունFlag of Italy.svg Իտալիա
Ժանրերվեպ
Ուշագրավ աշխատանքներNeapolitan Novels?
Կայքelenaferrante.com

Էլենա Ֆեռանտե (իտալ.՝ Elena Ferrante, դեկտեմբերի 26, 1943(1943-12-26), Նեապոլ, Իտալիա), իտալացի գրող: Նրա ստեղծագործությունները տպագրվել են 40 երկրներում: 2016 թվականին ընդգրկված է եղել Time շաբաթաթերթի կողմից առանձնացված աշխարհի ամենաազդեցիկ 100 մարդկանց ցուցակում[2]:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էլենա Ֆեռանտեն ծնվել և մեծացել է Նեապոլում: Ստացել է բանասիրական բարձրագույն կրթություն: Նրա սիրելի գրողն է Էլզա Մորանտեն[3]: Ենթադրվում է, որ Էլենա Ֆեռանտեն ստեղծագործական կեղծանուն է, սակայն հեղինակը չի հերքել կամ հաստատել այդ ենթադրությունը: Կան մի քանի վարկածներ, թե ով է թաքնված Ֆեռանտե անվան տակ. ոմանք ենթադրում են, որ Սանդրո Ֆեռի և Սանդրա Օցոլա ամուսիններն են, որոնք ղեկավարում են Edizioni e/o իտալական հրատարակչությունը, որտեղ տպագրվել են Ֆեռանտեի բոլոր գրքերը: Համաձայն մյուս վարկածի՝ նա իտալացի հայտնի գրող և սցենարիստ է, վարկածը հիմնվում է իտալացի թղթակից Կլաուդիո Գատիի նյութերի վրա, որոնք 2016 թվականին միաժամանակ հրատարակվել են մի քանի հրատարակչություններում[4][5], վերջինս անշարժ գույքի գործարքների և ռոյալթիների վճարումների վերաբերյալ ֆինանսական հաշվետվությունների հիման վրա եզրակացրել է, որ Ֆեռանտե կեղծանունով ներկայանում է հռոմեացի թարգմանիչ Անիտա Ռաջան[6]: Ո՛չ հեղինակը, ո՛չ հրատարակչությունը չեն պատասխանել այդ հրատարակություններին[7]:

Աշխատություններ և անանունության ընտրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ֆեռանտեն մի շարք ստեղծագործությունների հեղինակ է, որոնցից ամենահայտնին «Նեապոլիտական վեպեր» ամբողջական շարքն է:

Չնայած հեղինակի ինքնությունն անհայտ է, Էլենա Ֆեռանտեն ժողովրդականություն է ձեռք բերել ինչպես իտալացի ընթերցողների շրջանում, այնպես էլ արտասահմանում (հատկապես ԱՄՆ-ում, որտեղ «Նեապոլիտական վեպեր» շարքը հրատարակվել է Էնն Գոլդստայնի թարգմանությամբ)[8][9]:

Հրատարակությունների հեղինակի անձի վերաբերյալ ընթերցողների հետաքրքրությունը բավարարելու նպատակով Ֆեռանտեն թողարկել է «Պատառկներ» (անգլ.՝ «La Frantumaglia») գիրքը: Այնտեղ հավաքված են Ֆեռանտեի նամակները հրատարակիչներին, նրա հազվագյուտ հարցազրույցները: Այդ գրքում նա պատմել է, թե ինչու է ցանկանում մնալ իր ստեղծագործությունների ստվերում: Ֆեռանտեն համոզված է, որ գրքերին պետք չեն հեղինակի լուսանկարը շապիկի վրա կամ գովազդային ազդագրեր. դրանք ինքնավար օրգանիզմներ են, որոնց հեղինակի անձը ոչինչ չի ավելացնում[10]:

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • L’amore molesto (1992)
  • I giorni dell’abbandono (2002)
  • La frantumaglia (2003)
  • La figlia oscura (2006)
  • La spiaggia di notte (2007)

«Նեապոլիտական վեպեր» ամբողջական շարք

  1. L’amica geniale (2011) (Իմ հանճարեղ ընկերուհին)
  2. Storia del nuovo cognome, L’amica geniale հատոր 2 (2012), (Նոր անունների պատմություն)
  3. Storia di chi fugge e di chi resta, L’amica geniale հատոր 3 (2013), (Նրանք, ովքեր հեռանում են, և նրանք, ովքեր մնում են)
  4. Storia della bambina perduta, L’amica geniale հատոր 4 (2014), (Պատմություն կորած երեխայի մասին):

Մրցանակներ և էկրանավորումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ֆեռանտեի առաջին՝ «Ձանձրացնող սեր» (L’amore molesto) վեպի հիման վրա նկարահանված ֆիլմը մասնակցել է Կաննի կինոփառատոնի 48-րդ մրցույթին: Վեպն առաջադրվել էր իտալական հեղինակավոր մրցանակների համար, այդ թվում «Ստրեգա» և «Արտեմիզիա» մրցանակների:

Հաջորդ՝ «Մենության օրեր» («I giorni dell’abbandono») վեպը եղել է «Վիարեջո» մրցանակի ֆինալիստների շարքում, դրա հիման վրա նկարահանված ֆիլմը ցուցադրվել է Վենետիկի կինոփառատոնում:

2014 թվականին «Նեապոլիտական վեպեր» շարքի երկրորդ հատորը ԱՄՆ-ում արժանացել է մրցանակի լավագույն թարգմանության համար[11]:

2015 թվականին նեապոլիտական շարքի չորրորդ հատորը ընդգրկված է եղել իտալական հեղինակավոր «Ստրեգա» գրքի մրցանակաբաշխության եզրափակիչ եռյակում, ինչպես նաև New York Times օրաթերթի կողմից առանձնացված լավագույն վեպերի տասնյակում[12]:

2016 թվականին նեապոլիտական շարքի վերջին հատորը ներառված է եղել Man Booker Prize միջազգային մրցույթի շորթլիստում[13]:

«Time» շաբաթաթերթը Էլենա Ֆեռանտեին ներառել է աշխարհի ամենաազդեցիկ 100 մարդկանց ցուցակում (մայիս, 2016)[2]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Buonanno, Elda. La Frantumaglia: Elena Ferrante's "fragmented self", PhD thesis, City University of New York, 2011.
  • Milkova, Stiliana. "Mothers, Daughters, Dolls: On Disgust in Elena Ferrante's La figlia oscura", Italian Culture 31:2 (September 2013).

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]