Էդմունդ Հալլեյ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto Info sciences exactes.png
Էդմունդ Հալլեյ
Edmund Halley.gif
Ծնվել է հոկտեմբերի 29 (նոյեմբերի 8), 1656[1]
Լոնդոն
Մահացել է հունվարի 3 (14), 1742[2][1] (85 տարեկանում)
Գրինվիչ
Գերեզման Q7594093?
Քաղաքացիություն Անգլիայի թագավորություն
Մասնագիտություն մաթեմատիկոս, երկրաֆիզիկոս, աստղագետ, օդերևութաբան, քարտեզագիր, փիլիսոփա, ժողովրդագիր, ֆիզիկոս և համալսարանի պրոֆեսոր
Պաշտոն(ներ) Q369877?[3]
Անդամակցություն Լոնդոնի թագավորական ընկերություն
Ալմա մատեր Օքսֆորդի համալսարան, Սուրբ Պողոսի դպրոց և Թագավորական քոլեջ
Տիրապետում է լեզուներին լատիներեն և անգլերեն[4]
Պարգևներ Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ
Edmond Halley Վիքիպահեստում

Էդմունդ Հալլեյ[5] (անգլերեն` Edmond Halley, հոկտեմբերի 29 (նոյեմբերի 8), 1656[1] , Լոնդոն - հունվարի 3 (14), 1742[2][1] , Գրինվիչ), անգլիացի աստղագետ և երկրաֆիզիկոս, Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ։

Հալլեյը սովորել է Օքսֆորդի համալսարանում, 1703-ից եղել է նույն համալսարանի պրոֆեսոր, 1720-ից՝ Գրինվիչի աստղադիտարանի տնօրեն։ 1676–78-ին Հալլեյը կազմել է Հարավային երկնքի 341 աստղերի հեռադիտակային առաջին աստղացուցակը (կատալոգ)։ Նա առաջինն է հաստատել գիսավորի պտույտի պարբերականությունը (Հալլեյի գիսավորինը 76 տարի է)։ Սեփական միջոցներով հրատարակել է Իսահակ Նյուտոնի «Բնափիլիսոփայության մաթեմատիկական սկզբունքները» աշխատությունը և արաբերենից թարգմանել ու հրատարակել է Ապոլոնիուս Պերգացու մաթեմատիկական աշխատանքները։ Մասնակցելով 1698–1700-ին կազմակերպված արշավախմբին՝ կազմել է երկրամագնիսական մանրամասն քարտեզ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Դպրոցական մեծ հանրագիտարան, գիրք 1, հատոր 2, էջ 8։