Զրոյական միջօրեական

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Գրինվիչյան միջօրեականը աշխարհի քարտեզի վրա

Գրինվիչյան միջօրեական (զրոյական միջօրեական), աշխարհագրական միջօրեական, որը անցնում է Գրինվիչյան աստղադիտարանի Պասաժային գործիքի վրայով։ Գրինվիչյան միջօրեականը ծառայում է որպես աշխարհագրական երկայնությունների հաշվարկի սկիզբ, հանդիսանում է զրոյական ժամային գոտու միջին միջօրեականը։ Տեղական միջին արևային ժամանակը Գրինվիչի միջօրեականում օգտագործվում է աստղագիտությունում (Համաշխարհային ժամանակի համապատասխանեցման համար)։

Զրոյական միջօրեականը Գրինվիչում (նշագծումը հատակին և շենքի վրա)։
Շենքի տարբեր կողմերում գտնվող պատուհանները կարելի է բացել և նայել Flamsted House շենքի միջով։ Դա թույլ է տալիս կատարել համեմատական օպտիկական չափումներ։[1]

Պատմությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մինչև XIX-րդ դարի վերջը տարբեր երկրներում աշխարհագրական երկայնությունները հաշվելու համար օգտագործվում էին սեփական ազգային զրոյական միջօրեականները, որոնք անցնում էին, որպես կանոն, այս երկրների կենտրոնական աստղադիտարաններով։ Այսպես, Անգլիայում և ԱՄՆ-ում զրոյական էր համարվում Գրինվիչյան միջօրեականը, Ֆրանսիայում այս նպատակով օգտագործվում էր «փարիզյան միջօրեականը», Ռուսական կայսրությունում` Պուլկովյան միջօրեականը, և այլն։ Գեոդեզիայի զարգացման հետ Միջազգային աստղագիտական միությունը որոշեց, որ ստանդարտ երկայնությունների հաշվման համակարգի բացակայությունը անհարմար է։ 1884 թվականին Միջազգային միջօրեականային համաժողովի ժամանակ Վաշինգտոնում որոշվեց ընտրել Գրինվիչյան միջօրեականը որպես զրոյական կետ ամբողջ երկրագնդի երկայնությունների որոշման համար։

Աշխարհագրությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրինվիչյան միջօրեականը անցնում է հետևյալ երկրներով, ծովերով և տարածքներով`

Կոորդինատները
(մոտավոր)
Երկիր, տարածք կամ ծով Ծանոթություն
90°0′ հս․ լ. 0°0′ ավ. ե. / 90.000° հս․. լ. 0.000° ավ. ե. / 90.000; 0.000 (Հյուսիսային բևեռ) Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոս Հյուսիսային բևեռ
81°39′ հս․ լ. 0°0′ ավ. ե. / 81.650° հս․. լ. 0.000° ավ. ե. / 81.650; 0.000 (Գրենլանդական ծով) Գրենլանդական ծով
72°53′ հս․ լ. 0°0′ ավ. ե. / 72.883° հս․. լ. 0.000° ավ. ե. / 72.883; 0.000 (Նորվեգիական ծով) Նորվեգիական ծով
61°0′ հս․ լ. 0°0′ ավ. ե. / 61.000° հս․. լ. 0.000° ավ. ե. / 61.000; 0.000 (Հյուսիսային ծով) Հյուսիսային ծով
53°45′ հս․ լ. 0°0′ ավ. ե. / 53.750° հս․. լ. 0.000° ավ. ե. / 53.750; 0.000 (Մեծ Բրիտանիա) Մեծ Բրիտանիա Մեծ Բրիտանիա Անցնում է Գրինվիչյան աստղադիտարանով
50°47′ հս․ լ. 0°0′ ավ. ե. / 50.783° հս․. լ. 0.000° ավ. ե. / 50.783; 0.000 (Լա Մանշ նեղուց) Լա Մանշ նեղուց
49°19′ հս․ լ. 0°0′ ավ. ե. / 49.317° հս․. լ. 0.000° ավ. ե. / 49.317; 0.000 (Ֆրանսիա) Ֆրանսիա Ֆրանսիա
42°41′ հս․ լ. 0°0′ ավ. ե. / 42.683° հս․. լ. 0.000° ավ. ե. / 42.683; 0.000 (Իսպանիա) Իսպանիա Իսպանիա
39°56′ հս․ լ. 0°0′ ավ. ե. / 39.933° հս․. լ. 0.000° ավ. ե. / 39.933; 0.000 (Միջերկրական ծով) Միջերկրական ծով Վալենսիական ծովածոց
38°52′ հս․ լ. 0°0′ ավ. ե. / 38.867° հս․. լ. 0.000° ավ. ե. / 38.867; 0.000 (Իսպանիա) Իսպանիա Իսպանիա
38°38′ հս․ լ. 0°0′ ավ. ե. / 38.633° հս․. լ. 0.000° ավ. ե. / 38.633; 0.000 (Միջերկրական ծով) Միջերկրական ծով
35°50′ հս․ լ. 0°0′ ավ. ե. / 35.833° հս․. լ. 0.000° ավ. ե. / 35.833; 0.000 (Ալ=ժիր) Ալժիր Ալժիր
21°50′ հս․ լ. 0°0′ ավ. ե. / 21.833° հս․. լ. 0.000° ավ. ե. / 21.833; 0.000 (Մալի) Մալի Մալի
14°59′ հս․ լ. 0°0′ ավ. ե. / 14.983° հս․. լ. 0.000° ավ. ե. / 14.983; 0.000 (Բուրկինա Ֆասո) Բուրկինա Ֆասո Բուրկինա Ֆասո
11°6′ հս․ լ. 0°0′ ավ. ե. / 11.100° հս․. լ. 0.000° ավ. ե. / 11.100; 0.000 (Տոգո) Տոգո Տոգո Մոտ 600 մ
11°6′ հս․ լ. 0°0′ ավ. ե. / 11.100° հս․. լ. 0.000° ավ. ե. / 11.100; 0.000 (Գանա) Գանա Գանա Մոտ 16 կմ
10°57′ հս․ լ. 0°0′ ավ. ե. / 10.950° հս․. լ. 0.000° ավ. ե. / 10.950; 0.000 (Տոգո) Տոգո Տոգո
10°36′ հս․ լ. 0°0′ ավ. ե. / 10.600° հս․. լ. 0.000° ավ. ե. / 10.600; 0.000 (Գանա) Գանա Գանա Հատում է Վոլտան, 7°48′ հս․ լ. 0°0′ ավ. ե. / 7.800° հս․. լ. 0.000° ավ. ե. / 7.800; 0.000 (Վոլտա լիճ)
5°37′ հս․ լ. 0°0′ ավ. ե. / 5.617° հս․. լ. 0.000° ավ. ե. / 5.617; 0.000 (Ատլանտյան օվկիանոս) Ատլանտյան օվկիանոս Հատում է հասարակածը 0°0′ հս․ լ. 0°0′ ավ. ե. / 0.000° հս․. լ. 0.000° ավ. ե. / 0.000; 0.000 (Հասարակած) կետում
60°0′ հվ. լ. 0°0′ ավ. ե. / 60.000° հս․. լ. 0.000° ավ. ե. / 60.000; 0.000 (Հարավային օվկիանոս) Հարավային օվկիանոս
68°54′ հվ. լ. 0°0′ ավ. ե. / 68.900° հս․. լ. 0.000° ավ. ե. / 68.900; 0.000 (Անտարկտիդա) Անտարկտիդա Մոդայի թագուհու երկիր, Հարավային բևեռ, 90°0′ հվ. լ. 0°0′ ավ. ե. / 90.000° հս․. լ. 0.000° ավ. ե. / 90.000; 0.000 (Հարավային բևեռ)

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]