Զգուշացիր ավտոմեքենայից

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox cinema.png
Զգուշացիր ավտոմեքենայից
Берегись автомобиля
ԵրկիրFlag of the Soviet Union (1924–1955).svg ԽՍՀՄ
Ժանրկինոկատակերգություն[1] և տրագիկոմեդիա
Թվական1966
Լեզուռուսերեն
ՌեժիսորԷլդար Ռյազանով[1]
Սցենարի հեղինակԷմիլ Բրագինսկի և Էլդար Ռյազանով
ԴերակատարներԻնոկենտի Սմոկտունովսկի, Օլեգ Եֆրեմով, Անատոլի Պապանով, Օլգա Արոսևա, Գերոգի Ժժենով, Դոնատաս Բանիոնիս, Անդրեյ Միրոնով, Եվգենի Եվստիգնեև, Լյուբով Սոկոլովա, Վյաչեսլավ Նևիննի, Գալինա Վոլչեկ և Ալեքսեյ Կորենև[2]
ՕպերատորԱնատոլի Մուկասեյ և Վլադիմիր Նախաբցև
ԵրաժշտությունԱնդրեյ Պետրով
Պատմվածքի վայրՄոսկվա
ԿինոընկերությունՄոսֆիլմ
Տևողություն94 րոպե

Զգուշացիր ավտոմեքենայից (ռուս.՝ Берегись автомобиля), խորհրդային գեղարվեստական կինոնկար, որը նկարահանվել է 1966 թվականին՝ Էլդար Ռյազանովի կողմից:

Սյուժե[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պարզվում է, որ համեստ ու ամաչկոտ ապահովագրական գործակալ, ինքնագործ թատերախմբի դերասան և նախկին վարորդ Յուրի Դետոչկինը արդարության համար պայքարող անհաշտ մարտիկ է: Սակայն իրավապահ մարմինների համար, հանձին նույն թատրոնի դերասան և իրական քննիչ Մաքսիմ Պոդբերյոզովիկովի, այդ Ռոբին Հուդը պատկերանում է որպես վտանգավոր, խորամանկ և անորսալի հանցագործ:

Աշխատանքային պարտքը կատարելիս Յուրի Դետոչկինը հաճախ է լինում բավականաչափ ունևոր մարդկանց տներում և տեսնելով, որ շատերն են ապրում բացահայտ անաշխատ եկամուտով, նա փորձում է վերականգնել արդարությունը այնպես, ինչպես ինքն է դա հասկանում: Դետոչկինը անձամբ քարտադարան է վարում ու գործ կազմում կաշառակերների, սպեկուլյանտների, չարաշահողների ու հափշտակողների վերաբերյալ, առևանգում է նրանց ավտոմեքենաները, վերավաճառում դրանք և ստացած գումարները փոխանցում մանկատներին:

Իր հաճախորդներից մեկը, կոմիսիոն խանութի երիտասարդ վաճառող Դիմա Սեմիցվետովը թանկարժեք ու չճարվող էլեկտրոնիկայի առևտուր էր անում «վաճառասեղանի տակից»: Սեմիցվետովի ավտոմեքենան Դետոչկինին հաջողվում է առևանգել միայն երրորդ փորձից հետո: Առաջին անգամ աշխատում է ավտոմեքենայի ահազանգման համակարգը, երկրորդ անգամ Դետոչկինը ընկնում է ավտոմեքենայի սրահում դրված թակարդի մեջ: Երրորդ անգամ նա վարձում է ավտոկռունկ, որի միջոցով բարձրացնում է ավտոտնակը և առևանգում ավտոմեքենան: Նշված ավտոմեքենայով նա մեկնում է Մերձբալթիկա: Ճանապարհին ծանոթանում է մի միլիցիոների հետ, որին օգնում է գործի գցել խափանված մոտոցիկլետը: Մոտակա բնակավայրում միլիցիոները առևանգված ավտոմեքենայի վերաբերյալ կողմնորոշում է ստանում և սկսում է հետապնդել Դետոչկինին: Որոշ ժամանակ անց մոտոցիկլետը կրկին խափանվում է, և Դետոչկինը շարունակում է ճանապարհը:

Մինչ Մերձբալթիկայում Դետոչկինը վաճառում է ավտոմեքենան ինչ-որ կղերականի, ով հարստացել էր հավատացյալների մատուցած զոհողություններից, քննիչ Պոդբերյոզովիկովը դուրս է գալիս Դետոչկինի հետքի վրա: Քննիչը պատահականորեն պարզում է, որ Դետոչկինը իր հաճախակի բացակայությունները տանը պատճառաբանում է «ծառայողական գործուղումներով», իսկ աշխատանքի վայրում՝ «բազմաթիվ հարազատների հիվանդություններով»: Քննիչը հիշում է նաև Դետոչկինի տարօրինակ պահվածքը, հետաքրքրասիրությունը հետաքննության վերաբերյալ, և հօդս են ցնդում բոլոր կասկածները:

Թատրոնում հերթական փորձի ժամանակ Պոդբերյոզովիկովը «մերկացնում է» Դետոչկինին, բայց ցանկանալով ի վերջո հասկանալ, թե ինչն է նրան դրդել հանցագործության, ձերբակալելուց առաջ նրան հրավիրում է գարեջրատուն: Դետոչկինը Պոդբերյոզովիկովին ներկայացնում է բոլոր առկա փաստաթղթերը, գումարների փոխանցման անդորրագրերը և այլն: Քննիչը, իմանալով, որ Դետոչկինը ավտոմեքենաները առևանգել է ազնիվ մղումներից ելնելով, որոշում է իր պաշտոնական դիրքը չարաշահելու գնով բաց թողնել Դետոչկինին` պահանջելով, որ նա խոստանա այլևս չառևանգել ավտոմեքենաներ նույնիսկ կաշառակերներից:

Այնուամենայնիվ, սպասելով մոտալուտ ձերբակալությանը` Դետոչկինը ամեն բան պատմում է իր հարսնացուին՝ Լյուբային: Նա ազնվորեն ցանկանում է հրաժեշտ տալ իր անցյալին, գետն է նետում իր քարտադարանը, սակայն այդ պահին նկատում է կայանված «Վոլգա» ավտոմեքենան՝ ծանոթ համարանիշներով: Ջրից հանելով քարտադարանը` նա պարզում է, որ մեքենան պատկանում է կաշառակերի, և առևանգում է այն: Սակայն այս անգամ ավտոմեքենան բերում է միլիցիայի բաժնի մոտ, որտեղ աշխատում էր Պոդբերյոզովիկովը: Ճանապարհին նրան նկատում է Լյուբան և տրոլեյբուսով փորձում է հետապնդել Դետոչկինին, որպեսզի խոչընդոտի նրա հերթական հանցագործությանը: Արդյունքում պարզվում է, որ Դետոչկինի քարտադարանում սխալմունք է եղել, ավտոմեքենան պատկանում էր ազնիվ աշխատանքով ապրող մարդու: Պոդբերյոզովիկովը ստիպված էր ձերբակալել ընկերոջը: Այդ ժամանակ թատրոնում պետք է կայանար նաև «Համլետ»-ի առաջին ներկայացումը, և Դետոչկինին թատրոն են բերում պահակազորի ուղեկցությամբ: Ներկայացումն անցնում է մեծ հաջողությամբ:

Դատարանում Պոդբերյոզովիկովն ու մյուս ծանոթները ելույթ են ունենում ի պաշտպանություն Դետոչկինի: Թե ինչ դատավճիռ է կայացվում, ֆիլմում չի հաղորդվում: Սակայն ֆիլմի վերջում Դետոչկինը դուրս է ելնում Լյուբայի տրոլեյբուսի դիմաց, մոտենում է դիմապակուն և ասում է. «Ես վերադարձել եմ»:

Դերասանական կազմ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դերակատար Կերպար
Ինոկենտի Սմոկտունովսկի Յուրի Դետոչկին
Օլեգ Եֆրեմով Մաքսիմ Պոդբերյոզովիկով
Լյուբով Դոբրժանսկայա Դետոչկինի մայրը
Օլգա Արոսևա Լյուբա
Անդրեյ Միրոնով Դիմա Սեմիցվետով
Անատոլի Պապանով Սեմյոն Սոկոլ-Կրուժկին
Տատյանա Գավրիլովա Իննա
Գեորգի Ժժենով ավտոտեսուչ
Եվգենի Եվստիգնեև Եվգենի Եվստիգնեև, ռեժիսոր
Սերգեյ Կուլագին Ֆիլիպ Կարտուզով
Դոնատաս Բանիոնիս պաստոր
Յուրի Յակովլև կարդում է տեքստը

Նկարահանող խումբ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կինոգործիչ Ներդրումը
Էմիլ Բրագինսկի, Էլդար Ռյազանով սցենարիստ
Էլդար Ռյազանով ռեժիսոր
Անատոլի Մուկասեյ, Վլադիմիր Նախաբցև օպերատոր
Անդրեյ Պետրով կոմպոզիտոր

Հետաքրքիր փաստեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Պետկինոյի խմբագիրներին ֆիլմի սցենարը դուր էր եկել, բացառությամբ նրա, որ գլխավոր հերոսը առևանգում էր ավտոմեքենաները: Ըստ նրանց, լավ կլիներ, եթե նա պարզապես միլիցիային հաղորդեր, որ այսինչ մարդը հանցագործ է և ապրում է անաշխատ եկամուտով[3]:
  • Պետկինոյի նախագահ Ալեքսեյ Ռոմանովը ֆիլմի սցենարը խոտանել էր` վախենալով, որ Խորհրդային Միության քաղաքացիները, դիտելով ֆիլմը, կսկսեն մեկը մյուսից ավտոմեքենաներ առևանգել: Այդ պատճառով ֆիլմը որոշ ժամանակ «պահածոյացվել էր»[4]:
  • Ռյազանովն ու Բրագինսկին սցենարը վերածել էին վիպակի, որը 1964 թվականին հրատարակվել էր «Молодая гвардия» ամսագրում և ընթերցողների շրջանում լավ արձագանք էր գտել: Դա էլ նպաստեց, որ ԽՄԿԿ Կենտրոնական կոմիտեն թույլ տվեց սկսել ֆիլմի նկարահանումները[5]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 http://www.imdb.com/title/tt0060161/
  2. ČSFD — 2001.
  3. Рязанов Э. А. Неподведенные итоги. — М.: Вагриус, 1995. — С. 46. — 510 с. — ISBN 5-7027-0126-7
  4. Рязанов Э. А. Неподведенные итоги. — М.: Вагриус, 1995. — С. 47. — 510 с. — ISBN 5-7027-0126-7
  5. Рязанов Э. А. Неподведенные итоги. — М.: Вагриус, 1995. — С. 49, 62. — 510 с. — ISBN 5-7027-0126-7